Στην Ελλάδα, παρότι έχουμε (ειδικά για το μέγεθος της χώρας) ανά δεκαετίες από τους καλύτερους σκηνοθέτες κινηματογράφου παγκοσμίως, αλλά και διευθυντές φωτογραφίας, συνθέτες, μοντέρ και κάποιοι είχαν και έχουν αποκτήσει διεθνές κύρος, δεν έχουμε ακόμα καμία αντίστοιχη σχολή που να μπορεί να συγκριθεί με ευρωπαϊκά πρότυπα. Υπάρχει η Σχολή Κινηματογράφου στο ΑΠΘ, ίσως ό,τι καλύτερο υπάρχει στη χώρα σε αυτόν τον τομέα, η οποία ωστόσο ενώ έχει αρκετά εργαστηριακά μαθήματα, δίνει έμφαση στη θεωρία και στο πιο δημιουργικό κομμάτι, παρά στο τεχνικό.
Επειτα, υπάρχει Τμήμα Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου στο Καποδιστριακό, υπάρχει Τμήμα Φωτογραφίας και Οπτικοακουστικών Τεχνών στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Τμήμα Audiovisual Arts στο Ιόνιο και μετά ιδιωτικές σχολές και κολέγια. Κανένα όμως από τα παραπάνω δεν καλύπτει όλο το φάσμα των αναγκών μιας κινηματογραφικής/οπτικοακουστικής παραγωγής τόσο θεωρητικά όσο και τεχνικά. Για παράδειγμα, αντίστοιχη πανεπιστημιακή σχολή Κινηματογράφου και Τηλεόρασης στο Μόναχο, που λαμβάνει χρηματοδότηση από το υπουργείο Πολιτισμού της Βαυαρίας, παράγει 60 ταινίες μυθοπλασίας και 60 ντοκιμαντέρ τον χρόνο (στην Ελλάδα παίρνεις πτυχίο με μία ή δύο ταινίες, ενώ εκεί ο κάθε φοιτητής κάνει τουλάχιστον πέντε ατομικές ταινίες και άλλες τόσες συλλογικές), έχει τετραετείς σπουδές, έχει πέντε μεγάλα στούντιο μέσα στο πανεπιστήμιο, κινηματογραφικές αίθουσες πλήρως εξοπλισμένες, εξαιρετική αρχειοθήκη (δεν υπάρχει αντίστοιχη στην Ελλάδα) και εξοπλισμό. Μόνο το κτίριο κόστισε 100 εκατομμύρια στο γερμανικό Δημόσιο. Αυτά στο Μόναχο.
Σχολή
Στην Ελλάδα δεν υπάρχει παρόμοια σχολή και η μόνη πιο ολοκληρωμένη είναι όχι στην Αθήνα αλλά -όπως είπαμε- στη Θεσσαλονίκη. Σε μια πόλη δηλαδή, που δεν διέθετε καν χώρους για να κάνουν τα παιδιά πρακτική και όπου είναι δύσκολο για τους περισσότερους ανθρώπους που θα μπορούσαν να διδάξουν να την έχουν ως βάση, ενώ η αγορά είναι στην Αθήνα (σ.σ.: αυτό δεν το λέμε εμείς, αλλά όλοι του χώρου, καθώς και αντίστοιχες μελέτες – ωστόσο αυτό συνέβη με απόφαση Ευάγγελου Βενιζέλου που ήταν εκεί η εκλογική του βάση). Επίσης, στη χώρα δεν υπάρχουν καν στούντιο – το είχε τονίσει και ο Γιώργος Λάνθιμος σε μία από τις τελευταίες συνεντεύξεις Τύπου, πως ενώ ήθελε να κάνει εδώ γυρίσματα δεν έβρισκε τις κατάλληλες υποδομές.
Σε αυτό το «κινηματογραφικό σκηνικό», το υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε χθες πως ολοκληρώθηκαν οι μελέτες για την ίδρυση της Κρατικής Σχολής Κινηματογραφίας και Οπτικοακουστικών Μέσων, βάσει της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ ΥΠΠΟ και ΑΠΘ. Διαβάζουμε πως το έργο (σ.σ.: οι μελέτες δηλαδή) χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης, με προϋπολογισμό 327.000 ευρώ. Συγκεκριμένα 237.515 ευρώ προήλθαν από το Ταμείο, ενώ ο συνολικός προϋπολογισμός είναι 326.793 ευρώ. Οι μελέτες αφορούν «τον σχεδιασμό και την επιστημονική τεκμηρίωση για τη δημιουργία της σχολής, του πρώτου δημόσιου εκπαιδευτικού ιδρύματος στη χώρα μας με αποκλειστικό αντικείμενο την επαγγελματική εκπαίδευση τεχνικών κινηματογράφου και οπτικοακουστικών μέσων». Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε πως η σχολή αυτή «εντάσσεται στη συνολική πολιτική του υπουργείου Πολιτισμού για την ενίσχυση του οπτικοακουστικού τομέα και πρόκειται να αποτελέσει έναν από τους βασικούς πυλώνες της στρατηγικής μας για την ανάπτυξη της κινηματογραφικής και οπτικοακουστικής δημιουργίας. Στόχος μας είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου δημόσιου εκπαιδευτικού ιδρύματος υψηλού επιπέδου, που να παρέχει εξειδικευμένη γνώση και πρακτική κατάρτιση, ώστε να συμβάλλει ουσιαστικά στη διεθνή ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οπτικοακουστικής δημιουργίας».
Φωτογραφία
Συνομιλήσαμε με τον καθηγητή του ΑΠΘ Απόστολο Καρακάση, που ήταν επικεφαλής αυτής της ομάδας μελέτης, καθώς και με τον Αργύρη Θέο, που επίσης ήταν στην ομάδα αυτή και είναι ένας εξαιρετικός διευθυντής φωτογραφίας. Και οι δύο μάς έκαναν να καταλάβουμε πως πρόκειται για μια τεχνική σχολή διετούς φοίτησης, όχι πανεπιστημιακού επιπέδου, όπου θα μπορούν να φοιτούν παιδιά έως 28 ετών, αν έχουν απολυτήριο Λυκείου (με βαθμό τουλάχιστον 12) και γνώσεις αγγλικών (Lower). Δεν θα μπαίνουν με εξετάσεις, αλλά θα υπάρχει επιτροπή αξιολόγησης – αυτά έστω με τα όσα έως τώρα είναι γνωστά.
«Ημουν στην ομάδα εκπόνησης της μελέτης για τα προγράμματα σπουδών και το τι χρειάζεται ως υποδομή κ.λπ., αλλά δεν ρωτήθηκα ποτέ για τη σκοπιμότητα αυτής της σχολής», μας λέει ο κ. Θέος. «Θα βγαίνουν βοηθοί ουσιαστικά, σε όλους τους κλάδους: από ηλεκτρολόγους έως βοηθούς διευθυντών φωτογραφίας κ.λπ. Στην ομάδα μελέτης ήταν και συνάδελφοι από το εξωτερικό», διευκρινίζει. Ο κ. Καρακάσης δεν θέλησε να μας δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για την ίδια τη μελέτη, καθώς πλέον ανήκει στο ΥΠΠΟ, αλλά και ο ίδιος επισήμανε πως πρόκειται για μια Σχολή Αρχικής Επαγγελματικής Κατάρτισης, μια σχολή τεχνικών δηλαδή αποκλειστικά. Ταυτόχρονα τόνισε κάτι σημαντικό: «Η κινηματογραφική εκπαίδευση χρειάζεται ενίσχυση σε όλες τις βαθμίδες: από το σχολείο έως το επίπεδο της έρευνας και των διδακτορικών».
Θεωρία και πρακτική
Σύμφωνα με το υπουργείο, η Κρατική Σχολή Κινηματογραφίας και Οπτικοακουστικών Μέσων «θα παρέχει εξειδικευμένη επαγγελματική εκπαίδευση σε βασικούς τομείς, όπως η κινηματογραφική παραγωγή, η διεύθυνση φωτογραφίας, το μοντάζ, η ηχοληψία, το post production και το animation, συνδυάζοντας τη θεωρητική κατάρτιση με την πρακτική εφαρμογή», ενώ ανακοίνωσε πως προχωρά και στα επόμενα στάδια υλοποίησης της σχολής (έως τώρα έχουν περάσει δύο χρόνια από τη στιγμή που πρωτοανακοινώθηκε), «διασφαλίζοντας τη δημιουργία ενός σύγχρονου δημόσιου εκπαιδευτικού ιδρύματος που θα εξυπηρετεί πλήρως τη συνολική δημόσια πολιτική για τον κινηματογραφικό και οπτικοακουστικό τομέα».
Δεν ξέρουμε αν θα «εξυπηρετεί πλήρως τη συνολική δημόσια πολιτική για τον κινηματογραφικό και οπτικοακουστικό τομέα», αλλά ξέρουμε πως πράγματι υπήρχε έλλειμμα στο κομμάτι της τεχνικής κατάρτισης. Υπάρχει όμως αγορά εργασίας και με ποια εργασιακά δικαιώματα; Θα παράγουμε δηλαδή τεχνικό (και σχετικά φτηνό καθώς θα είναι νέοι) προσωπικό κυρίως για τις ξένες παραγωγές στη χώρα, που ναι μεν μπορεί να ψάχνουν τέτοιους συνεργάτες, αλλά θα έχουν τους δικούς τους μοντέρ, διευθυντές φωτογραφίας κ.λπ. Ειδικά όταν η κυβέρνηση δίνει μισό δισ. ευρώ σε διάφορες «εταιρείες συμβούλων», όπως αποκαλύφθηκε πρόσφατα, μήπως αντί για φτηνό εργατικό προσωπικό με τεχνικές γνώσεις, πραγματικά συμβάλλει στο να γίνει η χώρα φυτώριο δημιουργών (και με τεχνικές γνώσεις) όπως έχουν κάνει αντίστοιχα άλλες χώρες, δίνοντας τα χρήματα εκεί που πρέπει;
