Στο Ινστιτούτο Γκέτε στις 27 και 28 Φεβρουαρίου διοργανώνεται το Διεθνές Συνέδριο «Γράφω, μεταφράζω, σκέφτομαι στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Τι σημαίνει να είσαι συγγραφέας σήμερα» με τη συμμετοχή συγγραφέων, μεταφραστών και ανθρώπων του λόγου καθώς και πέντε διακεκριμένων προσωπικοτήτων από την Ευρώπη
Η Εταιρεία Συγγραφέων το 2026 συμπληρώνει 45 χρόνια συνεχούς παρουσίας στον χώρο των γραμμάτων και του δημόσιου λόγου. Η φετινή χρονιά σηματοδοτεί την ενίσχυση μιας εξωστρεφούς και παρεμβατικής πολιτικής (να δώσουμε τα εύσημα στον πρόεδρό της Κώστα Κατσουλάρη) με δράσεις που ανοίγουν τον διάλογο των συγγραφέων, μεταφραστών και ανθρώπων του λόγου με τα μεγάλα ζητήματα της εποχής. Αποκορύφωμα, το διήμερο Διεθνές Συνέδριο «Γράφω, μεταφράζω, σκέφτομαι στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Τι σημαίνει να είσαι συγγραφέας σήμερα», που διοργανώνει με την υποστήριξη του υπουργείου Πολιτισμού και σε συνδιοργάνωση με το Ινστιτούτο Γκέτε, τη Φιλοσοφική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και την Πανελλήνια Ενωση Φιλολόγων την Παρασκευή 27 και το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου στην κεντρική αίθουσα του ινστιτούτου (Ομήρου 14-16, Αθήνα).
«Σκοπός του Συνεδρίου είναι η ανάδειξη των μεγάλων ζητημάτων που προκύπτουν από τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην παραγωγή δημιουργικού λόγου γενικότερα, αλλά και η κριτική αποτίμηση του σήμερα, χωρίς φοβικά σύνδρομα αλλά και χωρίς αφελείς προσεγγίσεις που αναζητούν την «καλή πλευρά» σε κάθε νεωτερισμό» επισημαίνει η Εταιρεία Συγγραφέων.
Το συνέδριο θα εστιάσει σε κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τη σχέση της Τεχνητής Νοημοσύνης με τη συγγραφή, τη μετάφραση, την εκπαίδευση και τα πνευματικά δικαιώματα:
♦ Η λογοτεχνική δημιουργία στην εποχή της ΤΝ: Μπορούν τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (LLM) να υποκαταστήσουν τον δημιουργικό άνθρωπο; Τι νομίζουμε ότι συμβαίνει ήδη, τι πιστεύουμε ή φοβόμαστε ότι θα συμβεί και τι θα θέλαμε να συμβεί.
♦ Τα εργαλεία ΤΝ στη λογοτεχνική μετάφραση: Είναι τόσο καλά όσο νομίζουμε; Τι μπορεί να κάνει ο άνθρωπος και τι η μηχανή; Ποια η επαγγελματική θέση του μεταφραστή σήμερα και πώς πρέπει να τη διεκδικούμε;
♦ Η ΤΝ στην εκπαίδευση: Ευκαιρία ή κερκόπορτα; Τι είδους μαθητές/τριες θέλουμε, ποιες πραγματικές ανάγκες έρχεται να καλύψει η ΤΝ στην εκπαίδευση; Τι γνωρίζουμε για τα εργαλεία ΤΝ που επιχειρείται να εισαχθούν στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, πώς την αλλάζουν και ποια είναι η θέση του/της δημιουργικού εκπαιδευτικού μέσα στο νέο περιβάλλον.
♦ ΤΝ και πνευματικά δικαιώματα δημιουργών έργων του λόγου (συγγραφείς, μεταφραστές/τριες, δημοσιογράφοι): Χαμένο παιχνίδι ή πεδίο άντλησης νέων πόρων; Τι έχουν κάνει οι ευρωπαϊκοί θεσμοί μέχρι σήμερα.
♦ Η εξέλιξη της ΤΝ (μεγάλα γλωσσικά μοντέλα) στην Ελλάδα: Πολιτικές, ιδεολογία, κατεύθυνση στη δημιουργία του «ελληνικού οικοσυστήματος» τεχνητής νοημοσύνης.
♦ ΤΝ, δημοκρατία και κοινωνικά κινήματα: Από ποιους, για ποιους, με ποιους. Ανεξέλεγκτη κούρσα μεγάλων εταιρειών ή δημόσιος έλεγχος;
Πέντε διακεκριμένοι πανεπιστημιακοί, συγγραφείς και ερευνητές από την Ευρώπη συμμετέχουν με κεντρικές εισηγήσεις στο συνέδριο:
● Ο τιμημένος με το παράσημο του Ιππότη του Εθνικού Τάγματος της Λεγεώνας της Τιμής, Γάλλος φιλόσοφος και μαθηματικός Ντανιέλ Αντλέρ (Daniel Andler), μέλος της Ακαδημίας Ηθικών και Πολιτικών Επιστημών, ιδρυτής του Τμήματος Γνωσιακών Σπουδών της École Normale Supérieure (2001).
● Ο Βρετανός καθηγητής Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Σπουδών στο University of Sussex, συγγραφέας και μουσικός, Ντέιβιντ Μπέρι.
● Ο Ολλανδός ακαδημαϊκός Τόμπιας Μπλάνκε, καθηγητής Τεχνητής Νοημοσύνης και Ανθρωπιστικών Σπουδών στο University of Amsterdam, καθηγητής Κοινωνικής και Πολιτισμικής Πληροφορικής στο King’s College London.
● Ο διακεκριμένος Γερμανός φιλόσοφος, διεπιστημονικός ερευνητής και διδάσκων στο Technical University of Munich, Κρις Ντουάρτ.
● Η Γερμανίδα συγγραφέας Μόνικα Πφούνμαϊερ, μία από τις πιο δυναμικές φωνές της σύγχρονης γερμανικής λογοτεχνίας, β’ αντιπρόεδρος του European Writers’ Council (EWC), ειδική σε ζητήματα Τεχνητής Νοημοσύνης στο Δίκτυο για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των συγγραφέων και μεταφραστών στον γερμανόφωνο χώρο (Autorenrechte).
Επιπλέον στα θεματικά τραπέζια συμμετέχουν πολυάριθμοι Ελληνες συγγραφείς, μεταφραστές, πανεπιστημιακοί και ερευνητές από διαφορετικά πεδία των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών: Χρήστος Αστερίου, Διονύσης Γούτσος, Τιτίκα Δημητρούλια, Νίκος Ερηνάκης, Σταύρος Ζουμπουλάκης, Δέσποινα Καταπότη, Κώστας Κατσουλάρης, Λίλα Κονομάρα, Δημοσθένης Κούρτοβικ, Βασίλης Μπαμπούρης, Γιάννης Μπασκόζος, Ευγενία Μπόζου, Μανώλης Πατηνιώτης, Νικόλας Σεβαστάκης, Λίζυ Τσιριμώκου, Μαρία Φειδάκη, Θανάσης Χατζόπουλος.
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας του συνεδρίου θα προηγηθούν και δύο ανοιχτά Webinars με εργαστηριακό χαρακτήρα και δυνατότητα συζήτησης την Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου («Μεταξύ εντολών και ανυπότακτης δημιουργικότητας. Μεταφραστές/τριες και Τεχνητή Νοημοσύνη») και την Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου («Οι μεροληψίες στο ChatGPT: Σοφοφύλακες και “στοχαστικοί παπαγάλοι”») για τη θέση των ανθρώπων του λόγου στην εποχή των Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων (LLM).
