Από Πρόεδρος-δήμαρχος, πρόεδρος-κλητήρας

«Στην Ελλάδα ρέπουμε στη συνωμοσιολογία» επέμενε ένας παλιός μου διευθυντής. Αναρωτιέμαι εάν έχει και εν προκειμένω δίκιο. Ή, αν έχουν δίκιο όσοι αναρωτιούνται «τι κρύβει η αποδοχή της προεδρίας του Διοικητικού Συμβουλίου του Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου εκ μέρους της τέως Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου; Κάτι θα κρύβει», επιμένουν, στοιχηματίζοντας ότι η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη θα εμφανίσει ταχυδακτυλουργικά μία μεγαλειώδη ιδέα «rebranding» αυτή τη φορά του φεστιβάλ, η οποία ενδέχεται να εξηγήσει εκ των υστέρων και την παρουσία της κ. Σακελλαροπούλου.

Παραμένει ωστόσο δύσκολο να κατανοήσει ένας απλός πολίτης πώς ένας τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι δυνατόν να αποδέχεται ή και να επιδιώκει, από το ανώτατο πολιτειακό αξίωμα -ακόμα κι αν το υπηρέτησε με αξιοπρόσεκτη αφοσίωση στη διακοσμητική εικόνα του ρόλου- μια πολύ κατώτερη θέση, η οποία μάλιστα δεν συνδέεται άμεσα με κάποιου είδους σημαντική κοινωνική προσφορά. Ούτε καν με κάποιου είδους σημαντική οικονομική απολαβή (αφού οι πρόεδροι στα Δ.Σ. Νομικών Προσώπων Ιδιωτικού Δικαίου του βεληνεκούς του φεστιβάλ λαμβάνουν ως μηνιαία αποζημίωση μάξιμουμ το ποσόν των 500 ευρώ).

Διακοσμητική

Αλλωστε η θέση του επικεφαλής του Δ.Σ. του φεστιβάλ, από την οποία απέρχεται ο δικηγόρος στον Αρειο Πάγο Δημήτρης Πασσάς, έχει κι αυτή, αν όχι διακοσμητική, πάντως μικρή σημασία σ’ έναν φορέα όπου υπάρχει και οικονομικός διευθυντής και καλλιτεχνικός διευθυντής-από φέτος με το στίγμα της, δοκιμασμένης και στην Ελευσίνα, ισχυρότατης άποψης του Μιχαήλ Μαρμαρινού. Οπότε έχουμε διπλό ακατανόητο: πώς επεδίωξε η κ. Σακελλαροπούλου ή πώς τόλμησε η κ. Μενδωνη να απευθύνει μία πρόταση, προσβλητική τελικά, προς τον ίδιο τον θεσμό της Προεδρίας της Δημοκρατίας; Θα ήταν σαν να αποδεχόταν η ίδια, μετά τη θητεία της στο ΥΠΠΟ, ρόλο στο γραφείο προβολής κρατικού θεάτρου.

Δεν θα λέγαμε το ίδιο εάν μια κυβερνητική πρόταση προς την κ. Σακελλαροπούλου αφορούσε την προεδρία ενός φορέα π.χ. για τις κακοποιημένες γυναίκες. Κι αυτό παρότι η ίδια, αν και γυναίκα δικαστικός με θητεία και ως πρόεδρος του ΣτΕ, δεν έδειξε ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας καμία ανάλογη ευαισθησία, ενώ εντύπωση μου είχε κάνει π.χ. το γεγονός ότι το βράδυ που αποδείχτηκε ότι ο σύζυγος ήταν ο ένοχος για τη δολοφονία της Καρολάιν, σ’ ένα φρικτό twist της τραγικής υπόθεσης που είχε σοκάρει όλη τη χώρα, η κ. Σακελλαροπούλου παρίστατο, διακοσμητική πάντα, στην απερίγραπτη φανφάρα της επίδειξης του Dior στο Καλλιμάρμαρο.

Φυσικά γνωρίζουμε ότι ο εκάστοτε Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι δέσμιος αυστηρού πρωτοκόλλου, έχουμε όμως και ιστορική εμπειρία από Προέδρους που έβρισκαν τρόπο να το υπερβαίνουν για να απευθύνουν κοινωνικά ή πολιτικά μηνύματα που κάποτε διαφοροποιούνταν ακόμα κι από την κυβερνητική γραμμή. Αλλά εδώ έχουμε να κάνουμε -μην ξεχνάμε- με την περίπτωση της πρώτης γυναίκας Προέδρου της ελληνικής Δημοκρατίας, η οποία δέχτηκε να είναι ζωντανό παράδειγμα πλήρους υποταγής στην κυβερνητική εξουσία και να φωτογραφίζεται, χάριν αυτής, δίπλα στον φράχτη του Εβρου ή αφήνοντας, τελετουργικά, λουλούδια στα Τέμπη όσο διασώστες μάζευαν ακόμα ανθρώπινα υπολείμματα, στα πιο αξιομνημόνευτα στιγμιότυπα της θητείας της.

Διαμαρτυρίες

Τότε; Να ευθύνεται άραγε το γεγονός ότι η κ. Σακελλαροπούλου είναι φιλότεχνη, πράγμα που το είχε αποδείξει εξαρχής, όταν ο φακός την είχε συλλάβει, Φεβρουάριο του 2020, στην πρώτη της δημόσια εμφάνιση ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας να παρακολουθεί στο Εθνικό Θέατρο, καθισμένη δίπλα στον σύντροφό της και στον Γιάννη Λιγνάδη την παράσταση «Μαθήματα Πολέμου» του τελευταίου; Και έκτοτε το απέδειξε, βέβαια, δεκάδες φορές, είτε με την παρουσία της στα θέατρα, είτε με τις αναφορές της σε βιβλία.

Παρ’ όλα αυτά, αλλά και παρ’ ότι προϋπήρξε πρόεδρος του ΣτΕ, η ίδια έβαλε τη σφραγίδα της στο περιβόητο Προεδρικό Διάταγμα 85/2022 που έχριζε τους αποφοίτους καλλιτεχνικών σχολών ισότιμους με αυτούς της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, βγάζοντας στον δρόμο επί μήνες χιλιάδες διαμαρτυρόμενους καλλιτέχνες και φοιτητές. Αλλά πώς είναι η ζωή όμως! Τώρα, λίγο αφότου ανακοινώθηκε η αξιοποίηση της κ. Σακελλαροπούλου στον χώρο του πολιτισμού, ανακοινώθηκε και η απόφαση του ΣτΕ που κρίνει «αντισυνταγματικό» το προεδρικό της διάταγμα. Θα πείτε άλλο αγάπη για τις τέχνες και άλλο για τους φορείς της.

Και ως φιλότεχνη όμως, είχε ανάγκη άλλο ρόλο πέραν της τέως Προέδρου της Δημοκρατίας; Ασφαλώς όχι αφού ξέρουμε πώς όποιος θήτευσε ως Πρόεδρος τη Δημοκρατίας έφερε την αίγλη του ρόλου και μετά τη λήξη της θητείας-με παράδειγμα προς αποφυγήν τον Χρήστο Σαρτζετάκη και προς μίμηση τον Κωστή Στεφανόπουλο. Συνεπώς ούτε αυτό εξηγεί πειστικά την απόφαση και της κ. Σακελλαροπούλου και της υπουργού Πολιτισμού να «ταπεινώσουν» την παράδοση πολιτειακού σεβασμού διαρκείας προς το αξίωμα. Μα δεν την εξηγεί ούτε καν το γεγονός ότι η Κατερίνα Σακελλαροπούλου προτού να γίνει Πρόεδρος της Δημοκρατίας είχε υπάρξει πρώτη γυναίκα πρόεδρος του ΣτΕ, πρόεδρος της Ενωσης Δικαστικών Λειτουργών του Δικαστηρίου και πρόεδρος της Εταιρείας Δικαίου του Περιβάλλοντος, είχε δηλαδή συνδεθεί με την προσφώνηση και τα εκάστοτε προνόμια ενός «προέδρου». Διότι ούτε αυτό μας εξηγεί πειστικά γιατί κάποιος να θέλει να γίνει από Πρόεδρος-δήμαρχος, πρόεδρος-κλητήρας. Αρα τι άλλο μένει; Τίποτα εκτός από εκείνο το παλιό «άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου»!