«Υπάρχει κάτι που το λένε γκρο πλαν… Η μηχανή προχωρεί, προχωρεί και εσύ μένεις ασάλευτη και το κεφάλι σου και το πρόσωπό σου μένει παγιδευμένο μέσα στο κάδρο της φωτογραφίας… λουσμένο στο φως…».
Κάπως έτσι περιγράφει με τρόμο και θαυμασμό η Αλεξάνδρα Ντελ Λάγκο στο «Γλυκό πουλί της νιότης» τη σημασία και τη βαρύτητα του κοντινού πλάνου σε ένα πρόσωπο ηθοποιού που μπορεί να τον αποθεώσει ή να τον καταστρέψει. Το πρόσωπο και ο τρόπος που κινούνται οι μύες, οι εκφράσεις που παίρνει, όλα αυτά είναι πολύ σημαντικά για έναν ηθοποιό και ένα γκρο πλαν μπορεί να τον απογειώσει ή να τον καταβαραθρώσει. Στην κινούμενη εικόνα κάθε μεγέθους οθόνης ένα εκφραστικό γκρο πλαν είναι πιο σημαντικό και από το πώς θα απαγγείλει ο ηθοποιός ίσως έναν μονόλογο του Σέξπιρ.
Κάπως έτσι η Γκρέτα Γκάρμπο ονομάστηκε θεϊκή γυναίκα και ο Ηλίας Καζάν της απένειμε τον τίτλο -σε αυτήν και στον Μάρλον Μπράντο- της απρόσμενης ηθοποιίας. Τώρα βέβαια, αν τα τελευταία χρόνια γυναίκες και άντρες πάνε και καταστρέφουν τα μούτρα τους με επεμβάσεις για περισσότερη ομορφιά και νιάτα και χάνουν την εκφραστικότητά τους, αυτό ας μην το συζητήσουμε. Αλλωστε δεν είναι το θέμα μας αυτό…
Τα γράφω όλα αυτά για να τονίσω τη σημαντικότητα της παρουσίας του Γιώργου Κέντρου στον κεντρικό ρόλο στη σειρά «Ερημη Χώρα» του Γιώργου Γκικαπέππα, που έχει την τιμή να προβάλλει η ΕΡΤ πέρυσι και φέτος. Πέρα από την αναμφισβήτητη ερμηνευτική δεινότητα του Γ. Κέντρου, που ξέρουμε χρόνια τώρα από το θέατρο και όχι μόνο, στέκομαι στα απίστευτα γκρο πλαν του και το πώς κατορθώνει «παίζοντας» μόνο με τους μυς του προσώπου του και ιδιαίτερες, όχι έντονες αλλά πολύ εκφραστικές κινήσεις να μεταλλάσσει τα αισθήματα που μεταδίδει και να περνάει από τη μια στιγμή στην άλλη από την απίστευτη σκληράδα στην αμφιβολία, έπειτα τρυφεράδα, μετά στη σιγουριά και όλα αυτά μέσα σε δευτερόλεπτα σε ένα πρόσωπο που καταγράφει ο αδυσώπητος φακός και στην εξυπνάδα ο σκηνοθέτης να τα συλλαμβάνει όλα αυτά.
Ο Γ. Κέντρος δίνει μάθημα υποκριτικής και μάλιστα σωστής υποκριτικής μπροστά στον φακό, αφήνοντας στο πλάι όλα τα θεατρικά όπλα του και γίνεται ο απόλυτος κινηματογραφικός-τηλεοπτικός ηθοποιός.
Δεν υπάρχει ούτε μισό δευτερόλεπτο υπερβολής. Κανονικά η ερμηνεία του στην «Ερημη Χώρα» θα έπρεπε να διδάσκεται σε σχολές υποκριτικής. Θα μπορούσα να γράψω πάρα πολλά αλλά ο χώρος δεν επαρκεί. Με αυτή την επιλογή πάντως του Γιώργου Κέντρου ο κύριος Γκικαπέππας έχει κερδίσει ήδη το 51%…
Οχι πως οι υπόλοιποι ηθοποιοί δεν είναι εξαιρετικοί – να ξεχωρίσω μόνο τη μικρή που κάνει την εγγονή, που παίζει ανέλπιστα καλά για παιδί στην ελληνική τηλεόραση.
Οχι πως η μουσική δεν είναι σπουδαία, αντίστοιχα και η φωτογραφία και οι φωτισμοί, έτσι καθώς κατορθώνουν να δώσουν ακόμα και σε πρωινές λήψεις τη θλίψη του θέματος και σε βραδινές λήψεις το φως που χρειάζεται.
Οχι πως οι χώροι δεν έχουν διαλεχτεί και φτιαχτεί ακριβώς όπως πρέπει, όχι πως τα κοστούμια δεν πλάθουν χαρακτήρες, όχι πως το μοντάζ δεν είναι αριστοτεχνικό…
Το πιο σημαντικό βέβαια είναι πως σε μια εποχή που τα τηλεοπτικά σίριαλ, όταν δεν κινούνται μεταξύ 1700-1960 και είναι σύγχρονη εποχή, μοιάζουν από άλλον πλανήτη, αυτή επιτέλους είναι μια σειρά που μιλάει ξεκάθαρα για προβλήματα και θέματα του σήμερα που ταλαιπωρούν και φοβίζουν όχι μόνο τον κόσμο στην Ελλάδα αλλά και σε όλη την Ευρώπη.
Ο Γιώργος Γκικαπέππας έγραψε και σκηνοθέτησε μία σειρά-κόσμημα για την ελληνική τηλεόραση γενικά και για την κρατική τηλεόραση ακόμα περισσότερο. Ο ρατσισμός στην πιο άγρια μορφή του, με το θέμα όμως όχι απλά ως καταγραφή, αλλά και το πώς γεννιέται, ακόμα και το ποιο τελικά, ίσως, να είναι το αντίδοτο γι’ αυτό το δηλητήριο. Η αυθεντική αγάπη και μόνο.
Ο Γιώργος Γκικαπέππας έχει γράψει ένα εξαιρετικό σενάριο, έχει πλάσει σπουδαίους ρόλους ολοκληρωμένους, διάλεξε τους σωστούς ηθοποιούς και τους έστησε και τους δίδαξε όπως έπρεπε και τους φώτισε και τους φωτογράφισε.
Φαίνεται καθαρά πως είχε γενικά ολοκληρωμένη αντίληψη όπως θα έπρεπε να έχει ένας σκηνοθέτης.
Η «Ερημη Χώρα» δεν είναι μια εύκολη σειρά, ζητά θεατές που να έχουν τη διάθεση να την παρακολουθήσουν – και να την ακολουθήσουν… Μακάρι να υπήρχαν κι άλλες σαν αυτήν.
Τώρα αν ο Γιώργος Κέντρος είναι το 51%, είναι και γιατί ο ρόλος απαιτεί κάτι τέτοιο και γιατί έπεσε στον σωστό ηθοποιό.
Μόνο η «Ερημη Χώρα» κι άλλη μία σειρά για την οποία όμως θα πω σε ένα από τα επόμενα σημειώματα διαθέτουν πραγματικά τέτοιου είδους αξία και σημαντικότητα. Θα μου πείτε, δεν έχει τίποτα αρνητικό να της προσάψεις;
Νομίζω πως όχι…
