Μια εγκατάσταση, μια βιντεο-εγκατάσταση και δώδεκα φωτογραφικά κολάζ περιλαμβάνει η έκθεση με τη διπλή θεματική της εικαστικού Γιούλας Χατζηγεωργίου, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Gallery FLAT I, στη Βιέννη, σε επιμέλεια Στρατή Πανταζή. Τα έργα της έκθεσης χωρίζονται στις ενότητες «Sourdine» και «Happy Birthday».
Εξαιρετικό ενδιαφέρον έχει ότι στην πρώτη ενότητα αφορμή και έμπνευση για τη δημιουργία των έργων, της ομώνυμης της ενότητας βιντεο-εγκατάστασης («Sourdine») και των δώδεκα φωτογραφικών κολάζ με τίτλο «Wade in the Water», έδωσε το ανέκδοτο αρχειακό υλικό καταγραφών του μουσικολόγου, λογοτέχνη και μεταφραστή Σπύρου Σκιαδαρέση (1904-1967), το οποίο βρέθηκε συμπτωματικά στα χέρια της Χατζηγεωργίου. Το υλικό αυτό αφορά φιλμ 16mm και φωτογραφίες ανθρώπων αφρικανικής καταγωγής που προέρχονταν από τις γαλλικές αποικίες και παρουσιάζονταν ως εκθέματα κι αξιοπερίεργα είδη στην «Exposition coloniale internationale» (Διεθνή Αποικιακή Εκθεση) που είχε πραγματοποιηθεί στο Παρίσι το 1931 στο Bois de Vincennes, στους λεγόμενους «ανθρωπολογικούς κήπους» της Ευρώπης, με σκοπό να «προαγάγει την ιδέα της αποικιακής επέκτασης μπροστά σε μαζικό κοινό»!
Σύμφωνα με τις ιστορικές μαρτυρίες, αρκετές παρόμοιες Αποικιακές Εκθέσεις είχαν διοργανωθεί στη Γαλλία από το 1906, ενώ οι ζωολογικοί κήποι με «εξωτικά» ανθρώπινα εκθέματα ήταν συνηθισμένο φαινόμενο στην Ευρώπη στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα. Στο φιλμ του Σκιαδαρέση εικονίζονται «εν είδει σκηνικών καλύβες και ναοί σαν αυτούς που συναντάει κανείς σε διάφορα μέρη της Αφρικής και μισόγυμνοι άνθρωποι, άντρες – γυναίκες, να ζουν μέσα σε αυτά. Στην πραγματικότητα τους απήγαν (τους αποσπούσαν βίαια από το περιβάλλον τους) και τους ανάγκαζαν να βγάλουν τα ρούχα τους και να κυκλοφορούν με μικρά πανιά που κάλυπταν μόνο τα γεννητικά τους όργανα, για να θυμίζουν (εικόνα συμβατή με τη συμβατική εικόνα που είχαν οι Ευρωπαίοι για τους “άγριους”) τους προγόνους τους. Οταν ερχόταν κόσμος, τους απαγόρευαν να μιλούν τη γλώσσα τους, τους έβαζαν να κραυγάζουν, να μορφάζουν και να κάνουν άγριες κινήσεις σαν πίθηκοι. Μια ολόκληρη σκηνοθεσία για να επιβεβαιωθεί εσωτερικά (στην ενδοχώρα) η έννοια της αυτοκρατορίας προβάλλοντας τη δύναμη και η βούλησή της να υποτάξει το θαυμαστό, το άγριο, το αποτρόπαιο, μιας αυτοκρατορίας που σιγά σιγά δέχεται κλονισμούς». Ντροπιαστική και μαύρη σελίδα της ευρωπαϊκής Ιστορίας.
«Ο υπαινιγμός της λεηλάτησης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και υπόστασης μπροστά στα μάτια των φιλοπερίεργων Δυτικών είναι η πρώτη μου προσέγγιση στα ζητήματα της αποικιοκρατίας» εξηγεί στο σημείωμά της η Χατζηγεωργίου. «Μέσα από την έρευνά μου δημιουργήθηκαν τα έργα στα οποία αναδεικνύονται ζητήματα όπως αυτά της απανθρωποποίησης, του ρατσισμού και της κατασκευασμένης λευκής ανωτερότητας. Ζητήματα που μου αποκαλύφθηκαν μέσα από το αρχειακό υλικό ως ένα καλά κρυμμένο ταμπού που συνδέεται με το σήμερα και την οριζόντια ανάδυση της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη» προσθέτει.
Συνειρμούς προκαλεί και η άλλη ενότητα με την εγκατάσταση «Happy birthday», στην οποία η Γιούλα Χατζηγεωργίου χρησιμοποιεί το απόλυτο σύμβολο της παιδικής αθωότητας και του παιχνιδιού. Την κούκλα. Χρησιμοποιεί όμως και το απόλυτο υλικό ενός οριστικού (ή μήπως όχι;) βιολογικού θανάτου, μιας αμετάκλητης καταστροφής. Τη στάχτη. Οι «κούκλες» ή τα «βρέφη» της είναι φτιαγμένα από στάχτη, ευαίσθητα στο παραμικρό φύσημα που αρκεί για να τα αποσυνθέσει.
«Σκοπός του έργου είναι να αναδείξω τη συστημική φύση στην υπόθεση της βίας κατά των παιδιών. Με τη στάχτη να υποκαθιστά βίαια το θετικό περιεχόμενο ενός παιχνιδιού θέλησα να αναδείξω τις αντιφάσεις μιας κοινωνίας στην αντιμετώπιση αυτού που θεωρεί ιερό της κεφάλαιο (τα παιδιά) και τη συνεχή αποτυχία της να το προστατεύσει» εξηγεί η δημιουργός.
Η έκθεση της Γιούλας Χατζηγεωργίου εγκαινιάζεται αύριο στη βιεννέζικη γκαλερί και διαρκεί έως τις 19 Φεβρουαρίου.
