«Ολο στο σπίτι και ταινίες στις πλατφόρμες;», μου είπε μια φίλη τις προάλλες. Οχι. Τουλάχιστον η παράδοση των χριστουγεννιάτικων ημερών θέλει στο budget της να συνυπολογίσεις ένα θέαμα ή ένα ακρόαμα. Μία οικογενειακή επίσκεψη στο Μουσείο. Ενα σινεμά, βρε αδελφέ. Ενα καλό θέατρο. Ομως, μπορεί η μέση οικογένεια ν’ ανταποκριθεί; Κι απ’ την άλλη, πόσο ακόμα να περιοριστεί το σύγχρονο θέαμα-ακρόαμα; Μπορούν να επιβιώσουν οι καλλιτέχνες με διήμερες σποραδικές εμφανίσεις; Με απλήρωτες πρόβες; Πόσο ακόμα αντέχουν να ρίξουν την τιμή του εισιτηρίου όχι για να μην μπουν μέσα, αλλά, έστω, για να βγάλουν τα έξοδά τους; Αλλά μπορούν οι συμπολίτες μας, επιβαρημένοι από το ενοίκιο, το κόστος του ρεύματος, το σούπερ- μάρκετ κ.λπ. ν’ ανταποκριθούν στην επιθυμία τους να τηρήσουν αυτήν την άγραφη παράδοση των ημερών; Ή και απλούστερα: μπορεί ένα μέσο ζευγάρι ή μια μέση οικογένεια να ανταποκριθεί στην επιθυμία της «κάπου να πάμε» ή «κάπου να πάμε τα παιδιά»; Κι αυτό πώς συμβιβάζεται με την καλλιτεχνική επιβίωση; Κι ακόμα χειρότερα: έχει δικαίωμα αυτό το μέσο ζευγάρι που λέμε ή η μέση οικογένεια να επιλέξει ό,τι θέλει να δει ή ν’ ακούσει; Ή πρέπει είτε να κατεβάσει τον πήχη των προσδοκιών του (και των παιδιών του) είτε να κάνει πάρα πολύ… εγκαίρως τον χριστουγεννιάτικο προϋπολογισμό του;
Συμπέρασμα πρώτο λοιπόν: ένα θέαμα-ακρόαμα δυστυχώς δεν μπορεί να είναι πια αυτονόητη ψυχαγωγία -όπως συνέβαινε παλαιότερα- για καμία μέση οικογένεια. Οφείλει να συνυπολογιστεί στο χριστουγεννιάτικο «τεφτέρι». Συμπέρασμα δεύτερο: αυτή η διαπίστωση οφείλει να συνδυαστεί με το γεγονός ότι και οι καλλιτέχνες δεν περνούν καλύτερα. Συμπέρασμα τρίτο: ενός είδους «ταξικός» διαχωρισμός εφαρμόζεται πλέον και στα θεάματα. Πολυπληθείς, αστραφτερές παραγωγές, ακριβές μετακλήσεις και εφέ απευθύνονται πλέον σε πιο άνετα «πορτοφόλια» από αυτά μίας μέσης τετραμελούς οικογένειας που τις ημέρες των γιορτών οφείλει ν’ ανταποκριθεί σ’ ένα ενοίκιο, σε υψηλό ρεύμα και κοινόχρηστα, σε παράλογες τιμές στο σούπερ-μάρκετ, στα τέλη κυκλοφορίας…
Ας πάρουμε λοιπόν αυτήν την οικογένεια. Μπορεί να πάει με τα παιδιά της σ’ ένα αστραφτερό πολυθέαμα όπως το «DISNEY 100: the concert!», την «ολοκαίνουργια συναυλία που δημιουργήθηκε ειδικά για τον εορτασμό των 100 χρόνων της Disney και περιοδεύει σε όλο τον κόσμο!»; Με πρώτο σταθμό το Radio City Theatre της Θεσσαλονίκης, το θέαμα που θα επέλεγε ένας μέσος γονιός για μια οικογενειακή έξοδο έχει μέσον όρο 40 ευρώ εισιτήριο (60, 50, 40, 30, 20) και 16 ευρώ τη φθηνότερη τιμή. Εάν η οικογένεια είναι τετραμελής το κόστος ανέρχεται μίνιμουμ στα 64 ευρώ.
Ενα άλλο «αστραφτερό», εμπορικό πολυθέαμα είναι το «Anastasia: the musical», ένα μιούζικαλ για την ζωή της (μυθολογημένης) Αναστασίας Ρομανόφ, σε κείμενο Τέρενς Μακ Νάλι και μουσική Στίβεν Φλάερτι, το οποίο, στην ελληνική εκδοχή του, προτείνει τα «εμπορικά» ονόματα της Demy, του Ιαν Στρατή και του Θ. Τσαλταμπάση και ξεκινά (23/12) στο «Παλλάς». Με εισιτήρια μεταξύ 65 και 25 ευρώ, 18 τα εκπτωτικά και μέσον όρο τα 40 ευρώ, αποδεικνύεται όνειρο… χειμερινής νυκτός για ένα μέσο ζευγάρι που δύσκολα μπορεί να προϋπολογίσει 50 ευρώ μίνιμουμ. Το ίδιο ισχύει και για το Embassy Theatre, τον νέο χώρο που δημιουργήθηκε στη θέση του ιστορικού σινεμά της Πατριάρχου Ιωακείμ: κάνει πρεμιέρα αύριο με το θελκτικό υπερθέαμα-μιούζικαλ «Ο Τσάρλι και το Εργοστάσιο Σοκολάτας», σε απόδοση-σκηνοθεσία Γιώργου Βάλαρη και με τον Αλ. Μπουρδούμη στον ρόλο του «Γουόνκα». Εισιτήρια; 45, 35, 25, 20. Μίνιμουμ για ένα ζευγάρι τα 40 ευρώ. Για μία 3μελή οικογένεια τα 60 ευρώ.
Στοίχημα ότι αρκετοί θα στραφούν αναγκαστικά στην κινηματογραφική εκδοχή της ίδιας ιστορίας που παίζεται στα σινεμά αυτόν τον καιρό: «Γουόνκα» του Πολ Κινγκ. Εισιτήριο; Ο μέσος όρος για τα σινεμά είναι 8 ευρώ. Για 4μελή οικογένεια 32 ευρώ. Αν αφήσεις τα παιδιά να πάρουν κάτι απ’ το μπαρ προϋπολογίζεις 40 ευρώ για ένα οικογενειακό «σινεμαδάκι».
Τα μεγάλα θεάματα
Ας επιστρέψουμε στα μεγάλα θεάματα των ημερών. Ενδεικτικά:
● «Ζιζέλ» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών από το Μπαλέτο της Εθνικής Οπερας της Οδησσού, με 70 συντελεστές. Εισιτήρια για ενήλικες από 18 ευρώ τα εκπτωτικά έως 70 τα ακριβότερα. Τα παιδιά από 18 ευρώ έως 49 ευρώ. Για 4μελή οικογένεια; Μίνιμουμ 72 ευρώ.
● Ο «Μαγικός Αυλός» του Μότσαρτ σε μία εορταστική υπερπαραγωγή από την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, σε σκηνοθεσία Ισίδωρου Σιδέρη, με τη σύμπραξη 4 σπουδαίων λυρικών τραγουδιστών. Εισιτήρια; Από 20 έως 60 ευρώ. Μίνιμουμ για ένα ζευγάρι τα 40 ευρώ.
● Οι «Απάχηδες των Αθηνών» του Ν.Χατζηαποστόλου, old time classic και πολυπληθής παραγωγή στο Ολύμπια -Δημοτικό Θέατρο. Εισιτήρια από 40 έως 15 ευρώ με ενδιάμεσες τιμές τα 25 και τα 20. Μέσος όρος τα 20 ευρώ.
● Circo Acquatico Bonaccini στις Ολυμπιακές Εγκαταστάσεις του Φαλήρου (από 27/12). Εισιτήρια από 18 έως 7 ευρώ.
Θα μπορούσε κάποιος να «μετακυλήσει» την ευθύνη σε καλλιτέχνες, παραγωγούς και σχήματα; Θα ήταν άδικο. Η πλειονότητα κατεβάζει τις απαιτήσεις της. Π.χ. η εμφάνιση του αρκούντως «εμπορικού» Κωστή Μαραβέγια στο Vox συγκρατεί τα εισιτήρια μεταξύ 15 και 30 ευρώ και η μεγάλη Ελένη Βιτάλη στον νέο χώρο τής «Βαβέλ» δεν θα κοστίσει περισσότερο από 20 ευρώ το άτομο. Ο δημοφιλής Λάκης Λαζόπουλος, σε συνδυασμό μάλιστα με την Ελισάβετ Κωνσταντινίδου, στην ολοκαίνουρια επιθεώρηση «Οταν πέθανα» που ξεκινάει στο «Βέμπο», «συγκρατείται» σε εισιτήρια μεταξύ 20 και 15 ευρώ. Ο μέσος όρος των εισιτηρίων στο θέατρο είναι τα 18 ευρώ. Κι ακόμα χαμηλότερα (10-15 ευρώ) στους off Broadway χώρους.
Αντίστοιχα και στον τομέα «παιδικά θεάματα» μπορεί να εντοπίσει κάποιος ποιοτικές, αλλά και πιο low budget λύσεις; Ναι. Π.χ. στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών η «παραδοσιακή» τα τελευταία χρόνια χριστουγεννιάτικη παράσταση από τον θίασο σκιών του Ηλία Καρελλά έχει γενική είσοδο 12 ευρώ. Στον αντίποδα; Θεάματα-ακροάματα ενηλίκων όπως η -καλά επιδοτούμενη Λυρική Σκηνή- που φέρνει από τις 27/12 τη δημοφιλέστατη «Μποέμ» του Πουτσίνι με την αναβίωση της σκηνοθεσίας του Γκρέιαμ Βικ. Εισιτήρια; Από 70 ευρώ με φθηνότερα τα 15. Μέσος όρος 40 ευρώ.
Και τα μουσεία; Πριν από την ανατιμολόγηση που εξήγγειλε η κ. Μενδώνη από 1η Απριλίου του ’24, μία οικογένεια προλαβαίνει αυτές τις ημέρες να πάει με 10 ευρώ/άτομο στο Μουσείο της Ακρόπολης και με 6 στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο ή στο Αρχαιολογικό του Ηρακλείου.
Προλαβαίνει; Μπορεί; Εδώ είναι το ερώτημα. Αν μετά απ’ όλα αυτά συμφωνήσουμε ότι το μέσο εισιτήριο ενός καλού θεάτρου είναι τα 18 ευρώ, ενός μουσικού live τα 15-20, ενός σινεμά τα 8 κι ενός μουσείου τα 6-10 ευρώ, κάντε τα κουμάντα σας… Και γρήγορα γιατί οι τιμές ανεβαίνουν!
ΥΓ. Οσο κι αν σφίγγουν το ζωνάρι οι καλλιτέχνες (και οι παραγωγοί τους) και ο πολιτισμός διολισθαίνει είτε προς ένα ταξικό ζήτημα (ποιοι μπορούν εφεξής να ανταποκριθούν στα μεγάλα, εμπορικά θεάματα όταν ο μέσος μισθός δεν ξεπερνά τα 1.000 ευρώ;), είτε σε ένα αδιέξοδο (διότι και πολλοί καλλιτέχνες περιορίζονται πια στα απαραίτητα), η αλήθεια είναι ότι ο προϋπολογισμός του μέσου ζευγαριού ή της μέσης οικογένειας αδυνατεί να προϋπολογίσει περισσότερο από ένα θέαμα/ακρόαμα μηνιαίως. Ισως να είμαστε μάλιστα υπερβολικά αισιόδοξοι.
