Μέχρι τη Δευτέρα 27 Νοεμβρίου του 2023, επί της Ακαδημίας 20, θα έχει κανείς την ευκαιρία να επισκεφθεί την έκθεση της Χριστίνας Κάλμπαρη που φιλοξενείται στη Βιβλιοθήκη της ΕΣΗΕΑ «Δημήτρης Ι. Πουρνάρας». Η έκθεση με τίτλο «Δελτίο Απόντων» είναι ένας φόρος τιμής αλλά και φόρος μνήμης στους πρόωρα απόντες συνανθρώπους μας που έφυγαν απ’ τη ζωή πιο πριν απ’ ό,τι τους αναλογούσε, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Στις μέρες μας, η πνευματική εγρήγορση αποτελεί υπαρξιακή ανάγκη του ανθρώπου για να μην περιπέσει στο μηδέν που τον απειλεί. Η μνήμη, η Ιστορία, η παρουσία του δράματος μέσα στον χρόνο αποτελούν σημεία εκκίνησης για την πνευματική αφύπνιση. Η ζωή ποτέ δεν γίνεται πιο ελκυστική, παρά τότε που είναι έτοιμη να τη χάσουμε. Η χαρά, ποτέ πιο αναγκαία από τότε που πεθαίνει. Και η συντροφικότητα, παρά τότε που εκλείπει.
Μια θολή ατμόσφαιρα νοσταλγίας και απειλής καλύπτει τους έντεχνα αφαιρετικούς πίνακες της συλλογής, που είναι θαρρείς βγαλμένοι μέσα από ένα όνειρο. Είτε πρόκειται για ένα ταξίδι με τρένο (Η μεταφορά – 2023, Σταυροδρόμι – 2022), είτε για μια εκδρομή σε μια λίμνη (Λίμνη – 2020), είτε για μια αντίστροφη προσωπογραφία με στραμμένη την πλάτη στον αναγνώστη (Ενοχή – 2023), η εντύπωση που αφήνεται είναι ξεκάθαρη: Η εκκρεμότητα της Μοίρας. Το ανολοκλήρωτο της Ζωής. Η ακύρωση της ζωντάνιας απ’ το Μηδέν. Ένας ωχρός ζόφος που στέκεται πάνω απ’ τη Δημιουργία, έτσι όπως στάθηκε και πάνω απ’ όλη την ανθρωπότητα στα χρόνια 1940 – 1945 , που είναι το κεντρικό θέμα αυτής της έκθεσης.
Η δημιουργική εικαστική τέχνη της Χριστίνας Κάλμπαρη δεν εξαντλείται στην αισθητική, αλλά προχωρά στην ουσία, θέτοντας κατεξοχήν ερωτήματα για το εικονιζόμενο θέμα: Πού πηγαίνει ο επιβάτης; Τι εντυπώσεις αφήνει η εκδρομή σε αυτούς που την έζησαν; Μήπως αυτή η αντίστροφη προσωπογραφία είναι όχι μόνον μια στροφή του σώματος, αλλά και μια αποστροφή του πνεύματος; Ίσως για αυτό ο ίδιος ο εικονιζόμενος δεν θέλει να κοιτάξει τον φακό. Γιατί, πάντα στο τέλος, θα πρέπει να λογοδοτήσει στον εαυτό του. Οι δρώντες αιχμαλωτισμένοι στο μεταίχμιο ανάμεσα ζωής και θανάτου.
Ένα άλλο σκίτσο, ασπρόμαυρο, με τίτλο «Είσοδος θαλάμου αερίων – 2023» απεικονίζει την κραυγαλέα αντίθεση της πραγματικότητας, έτσι όπως διαμορφώθηκε στα γερμανικά στρατόπεδα συγκέντρωσης: Σε πρώτο πλάνο η ήσυχη και επιβλητική φύση, στο βάθος το απόκοσμο τίποτα των κρεματορίων. Δεδομένου ότι, όπως ξέρουμε, τα περισσότερα θύματα των κρεματορίων δεν γνώριζαν ότι οδεύουν προς τον οριστικό αφανισμό τους, αυτή η αντίθεση δημιουργεί την ακόλουθη λειτουργία: οι άνθρωποι θα πάνε στον χαμό τους ήσυχοι με την μεσολάβηση της καθησυχαστικής δύναμης της φύσης. Ως πρόβατα επί σφαγήν. Εν τέλει, και η φύση εργαλειοποιήθηκε ψυχικά και αισθητικά για τους απάνθρωπους σκοπούς των εκτελεστών.
Αυτά είναι ορισμένα μόνον από τα θέματα της έκθεσης «Δελτίο Απόντων». Πίνακες – σημεία που υπονοούν το «ανάμεσα». Και τον θεατή, που καλείται να θέσει τις ερωτήσεις του.
