Πρωτοβουλίες εξωστρέφειας από το Εθνικό Θέατρο και το Φεστιβάλ Αθηνών

Κοινό όραμα φαίνεται να έχουν η καλλιτεχνική διευθύντρια του κορυφαίου πολιτιστικού θεσμού της χώρας Κατερίνα Ευαγγελάτου και ο καλλιτεχνικός διευθυντής στο μεγαλύτερο θεατρικό οργανισμό της Γιάννης Μόσχος, που δεν είναι άλλος από την εξαγωγή του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού. Θέτουν λοιπόν σε εφαρμογή τα σχέδιά τους από φέτος, ενεργοποιώντας αντίστοιχα δύο νέες πρωτοβουλίες προσέλκυσης ενδιαφέροντος ώστε οι ελληνικές θεατρικές παραγωγές να βρουν τον δρόμο τους στο εξωτερικό.

Την αρχή έκανε την περασμένη βδομάδα (29/3-2/4) το Εθνικό θέατρο που στο πλαίσιο του showcase όπως ονομάζει την πρωτοβουλία του παρουσίασε όχι μόνο τα έργα που παίζονται σήμερα (Βρυκόλακες του Ιψεν σε σκηνοθεσία Στ. Φασουλή, «Ενα σπίτι φωτεινό σαν μέρα» του Τ. Κούσνερ σε σκηνοθεσία Γ. Μόσχου και «Γκουντμπάι Λιντίτα» που έγραψε και σκηνοθετεί ο Μ. Μπανούσι) αλλά έδωσε την ευκαιρία στους ξένους καλεσμένους να δουν και πρόβες από δύο παραστάσεις που ετοιμάζονται (τα «Μια νύχτα στην Επίδαυρο» σε σύλληψη-σκηνοθεσία του Νίκου Καραθάνου και «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» σε σκηνική απόδοση του Δημήτρη Καραντζά).

Η «Εφ.Συν.» είχε μάλιστα την ευκαιρία να παρακολουθήσει την περασμένη Κυριακή σκηνές από την πρόβα στο έργο του Σέξπιρ και να πάρει μια γεύση από την πρωτότυπη σκηνική μεταφορά. Την καλλιτεχνική αυτή δημιουργία μοιραστήκαμε με 18 καλεσμένους ξένους καλλιτεχνικούς διευθυντές/-ντριες και επιμελητές/-τριες των πιο σημαντικών φεστιβάλ και θεάτρων του εξωτερικού από την κεντρική Ευρώπη στην προσπάθεια να αναδειχθεί η ορατότητα του ελληνικού θεάτρου στο εξωτερικό, ανοίγοντας τον δρόμο προς τα σημαντικά ξένα φεστιβάλ, επιδιώκοντας μελλοντικές συμπαραγωγές αλλά και τη δημιουργία ενός δικτύου συνεργασιών σαν «μια διαδικασία που διευρύνει την κατανόησή μας για την τέχνη μας αλλά και για την οπτική μας για τον σύγχρονο κόσμο», όπως παρατηρεί ο καλλιτεχνικός διευθυντής Γιάννης Μόσχος. «Είναι μια ευκαιρία για το Εθνικό Θέατρο να ανασυστήσει τον εαυτό του στο εξωτερικό, μια πρώτη επαφή μετά το μελανό στίγμα που προηγήθηκε, ώστε να γνωρίσουν οι προσκεκλημένοι/ες μας τη θεατρική σκηνή της Αθήνας» όπως μας είπε ο Πρόδρομος Τσινικόρης που συμμετείχε σε αυτήν την προσπάθεια από τις πρώτες συζητήσεις πριν από 16 μήνες.

Τη σκυτάλη παίρνει το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου που έχει ήδη μακρά πορεία διεθνών συνεργασιών. Ηδη, όπως ανέφερε στην παρουσίαση του φετινού προγράμματος η καλλιτεχνική του διευθύντρια, παίζονται παραστάσεις του ανά την Ευρώπη -με τη «Δημοκρατία του Μπακλαβά» του Ανέστη Αζά, που θα επαναληφθεί και στο φετινό φεστιβάλ, να βρίσκεται από το 2021 μέχρι σήμερα σε περιοδεία, ενώ ξένες συμπαραγωγές του βρίσκονται στο ρεπερτόριο κορυφαίων θεάτρων (Schaubühhe, κρατικό θέατρο του Μπόχουμ, Residenztheater του Μονάχου, κ.ά.).

Προκειμένου να συστηματοποιηθεί η προβολή και «εξαγωγή» έργων των Ελλήνων δημιουργών το φεστιβάλ δημιούργησε μια πλατφόρμα εξωστρέφειας, μια Αγορά για τις ελληνικές παραστατικές τέχνες με το ακρωνύμιο GReek Agora of PErformance (GRAPE, σταφύλι δηλαδή) το οποίο αντλεί έμπνευση από τον θεό της αμπέλου και του θεάτρου, τον Διόνυσο και τη μέθη που προσφέρει… η τέχνη.

Υλοποιώντας λοιπόν την ιδέα που είχε αναγγελθεί προ 3ετίας, αλλά και ένα πάγιο αίτημα της κοινότητας των παραστατικών τεχνών για την προώθηση ελληνικών παραστάσεων στο εξωτερικό, θα παρουσιαστεί τον Ιούλιο μια πληθωρική ανθολογία 14 ελληνικών έργων, σε δύο ξεχωριστά πενθήμερα (3-8/7 & 18-22/7) η οποία εκτείνεται από την Πειραιώς 260 έως τη Μικρή Επίδαυρο. Ετσι μαζί με το ελληνικό κοινό οι προσκεκλημένοι (υπεύθυνοι προγραμματισμού ή καλλιτεχνικές διευθύνσεις διεθνών φεστιβάλ και οργανισμών του εξωτερικού, curators, δημοσιογράφοι) θα έχουν την ευκαιρία να δουν παραγωγές ευέλικτα σχεδιασμένες ώστε να μπορούν να ταξιδέψουν, που θα κάνουν πρεμιέρα στο φετινό φεστιβάλ, με θεματολογία που άπτεται των σύγχρονων δραματουργικών αναζητήσεων, του ελληνικού «ιδιώματος» και της διεθνούς καλλιτεχνικής έκφρασης.

Ανάμεσα στις υπό εξαγωγή δραματοποιημένες ιστορίες, αυτές για την λοιδορημένη Δήμητρα της Λέσβου (Δεντάκης), τις σύγχρονες Σπυριδούλες με αφορμή την ιστορία της πραγματικής (Ζερίτης-Κρεμμύδας), τη συντριβή (Ζωή Χατζηαντωνίου), τη ρευστή ταυτότητα των φύλων με αφετηρία τις «Βάκχες» (Ελ. Παπακωνσταντίνου), την καταστροφή (Μπαμπίλης), την έλλειψη χρόνου (Βαλαής), τα προσωπικά βιώματα (Banushi), το τραύμα των εμφύλιων πολέμων (Φλατσούσης). Θα παρουσιαστούν ακόμη παραστάσεις χορού- με θεματολογία από τον πόνο (Μαραθάκη), τη σιωπή (Rootlessroot), την έννοια του ζεύγους (Μυτιληναίος), την άγρια ζωή (Κακλέα)- και μία μουσική παράσταση/ drag ορατόριο που αντλεί έμπνευση από τον σπουδαίο συνθέτη Γιάννη Κωνσταντινίδη (1903-1984) που διέπρεψε και στο ελαφρύ τραγούδι με το ψευδώνυμο Κώστας Γιαννίδης (bijoux de kant).