Το ΥΠΠΟ δεν προσκάλεσε τους καθ’ ύλην αρμόδιους

Την έναρξη των εργασιών του διεθνούς Συνεδρίου «Next 50: The Future of World Heritage in Challenging Times. Enhancing Resilience and Sustainability» κήρυξε χθες στους Δελφούς ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, παρουσία της γενικής διευθύντριας της UNESCO Οντρέ Αζουλέ.

Το συνέδριο γίνεται με αφορμή τον εορτασμό των 50 ετών από τη Σύμβαση για την Προστασία της Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς της UNESCO (Παρίσι 1972), διοργανώνεται από το υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με το Κέντρο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και διεξάγεται (17 & 18/11/22), στο Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών με τη συμμετοχή αξιωματούχων της UNESCO, μελών της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς και εκπροσώπων κρατών-μελών στη Σύμβαση Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

Ηχηρές απουσίες

Απουσιάζουν ωστόσο από τα στρογγυλά τραπέζια των ομιλιών και από τις λίστες των ομιλητών, προσωπικότητες και φορείς που έχουν ασκήσει κριτική στην πολιτική που εφαρμόζουν η κυβέρνηση και το υπουργείο Πολιτισμού για ζητήματα προστασίας πολιτιστικής κληρονομιάς και περιβάλλοντος.

Τα έργα με τσιμέντο στην Ακρόπολη και εκείνα που δρομολογούνται, η απόσπαση των αρχαιοτήτων στον σταθμό Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη που προκάλεσε την κατακραυγή της διεθνούς κοινότητας, οι διάσπαρτες ανεμογεννήτριες που επιφέρουν τεράστιο πλήγμα στο φυσικό περιβάλλον και σε πολλές περιπτώσεις υψώνονται δίπλα σε αρχαιολογικούς χώρους και σπουδαία ευρήματα (με τρανταχτό παράδειγμα τα αιολικά πάρκα στο Νημποριό και τα Στύρα Ευβοίας) μαζί με την πρόσφατη συμφωνία για τη νομιμοποίηση της ιδιωτικής συλλογής Στερν με δυσμενείς όρους για το ελληνικό δημόσιο, το οποίο δεν διεκδίκησε τις σπουδαίες αρχαιότητες του κυκλαδικού πολιτισμού που διακινήθηκαν παράνομα ως προϊόντα λαθρανασκαφών στο εξωτερικό, αποδεικνύουν έμπρακτα ότι η πολιτική που ασκείται δεν υπακούει στις συμβάσεις και τις αρχές της UNESCO.

Αποψη που έχει ειπωθεί με επιστημονική τεκμηρίωση, κατά περίπτωση, από φορείς και προσωπικότητες. Η Ελληνική Επιτροπή του ICOMOS, η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων κ.ά. δεν προσκλήθηκαν στις εργασίες του διεθνούς συνεδρίου. Τιμωρούνται από την υπουργό διά του αποκλεισμού τους;

Οι ανεμογεννήτριες

Ο πρωθυπουργός, συνοδευόμενος από τη σύζυγό του Μαρέβα Γκραμπόφσκι-Μητσοτάκη, κατά την ομιλία του συνέδεσε την κλιματική αλλαγή με τη φωτιά που ξέσπασε στους Δελφούς, «μια προειδοποίηση για το μέλλον που ενδέχεται να μας περιμένει, αν δεν ακούσουμε και δεν αντιδράσουμε» είπε. «Η φωτιά ξέσπασε στη διάρκεια ενός καλοκαιριού που ήταν το θερμότερο της Ευρώπης. Ενισχυμένη από ισχυρούς ανέμους, εξελίχθηκε σε μια μεγάλη πυρκαγιά που διέσχισε τον αρχαιότερο και μεγαλύτερο καλλιεργούμενο ελαιώνα στην Ελλάδα…»

Ποια μέτρα έχουν λάβει οι αρμόδιοι υπουργοί για να αντιμετωπίσει η χώρα μας τα φαινόμενα της κλιματικής αλλαγής χειμώνα – καλοκαίρι; Αυτό δεν είπε ο κ. Μητσοτάκης. Αναφέρθηκε στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας «…μια σοφή επιλογή όχι μόνο από κλιματική άποψη, αλλά και από οικονομική και γεωπολιτική άποψη. Δεν θέλουμε ποτέ ξανά να είμαστε εξαρτημένοι από κάποιες χώρες για την παροχή πολύτιμης ενέργειας». Είπε ότι η Ελλάδα «βρίσκεται σήμερα στην 8η θέση παγκοσμίως όσον αφορά την αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας».

Παραδέχτηκε ωστόσο ότι πολλές φορές οι ανεμογεννήτριες «φυτρώνουν» εκεί που δεν έχουν θέση. «Βλέπουμε, πράγματι, αρκετές ανεμογεννήτριες στην ευρύτερη περιοχή και γνωρίζουμε ότι μερικές φορές είναι πολύπλοκο να βρούμε τα σωστά μέρη για να τις τοποθετήσουμε, γιατί βέβαια δεν μπορούν να αλλοιώνουν τον χαρακτήρα σε προστατευμένα τοπία».

Για την «πρόκληση του υπερτουρισμού», ζήτημα εξαιρετικά σοβαρό που πλήττει ολόκληρες περιοχές και μνημεία για τα οποία δεν έχει εφαρμοστεί κανένα σχέδιο προστασίας είπε: «Γνωρίζουμε, για παράδειγμα, ότι η κακή διαχείριση της πρόσβασης μπορεί να βλάψει τα αγαπημένα μας μνημεία, αλλά μπορεί επίσης να έχει κοινωνικό αντίκτυπο στους ανθρώπους που ζουν γύρω τους. Μπορεί να βλάψει τις υποδομές στις οποίες βασίζονται και μπορεί να υποβαθμίσει τα εύθραυστα οικοσυστήματα, αποστερώντας την άγρια ζωή από το φυσικό της περιβάλλον».

Ως παράδειγμα των προσπαθειών της κυβέρνησής του, έφερε τη Σαντορίνη όπου «κατά το απόγειο της τουριστικής περιόδου έχουμε θέσει ένα όριο στον ημερήσιο αριθμό επισκεπτών, καθώς και στον αριθμό των κρουαζιερόπλοιων που επιτρέπεται να προσεγγίσουν το νησί. Αυτές δεν είναι εύκολες αποφάσεις, αλλά είναι απολύτως απαραίτητες».

Αντίθετη άποψη έχουν πάντως οι επαγγελματίες και οι μόνιμοι κάτοικοι για την επέλαση κρουζιερόπλοιων και χιλιάδων επισκεπτών ταυτόχρονα τόσο στη Σαντορίνη και σε άλλα νησιά, όσο και σε μνημεία με τρανταχτό παράδειγμα την Ακρόπολη. Η έλλειψη συντονισμού με τις εταιρείες κρουαζιέρας και οι δυσλειτουργίες στο κορυφαίο μνημείο είχαν αποτέλεσμα ουρές εκατοντάδων τουριστών και συνθήκες ανεπίτρεπτες για το ίδιο το μνημείο και τους επισκέπτες απ’ όλο τον κόσμο.

Από την πλευρά της η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη υποστήριξε ότι σήμερα αναπτύσσεται στο ΥΠΠΟΑ «ένα εκτενές πρόγραμμα δράσεων, σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, ανάμεσα στις οποίες ξεχωρίζει η συγκρότηση του “Εθνικού Σχεδίου για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς από την κλιματική κρίση”, το οποίο θα επιτρέψει σε μείζονες αρχαιολογικούς χώρους να μετριάσουν τις απειλές της κλιματικής αλλαγής έως το 2030.

Αναπτύσσουμε σχέδια αποτελεσματικής και αειφόρου διαχείρισης των σημαντικότερων αρχαιολογικών χώρων και μνημείων της χώρας, πρωτίστως των εγγεγραμμένων στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, καθώς και προγράμματα που αξιοποιούν όλους τους διαθέσιμους ευρωπαϊκούς και εθνικούς χρηματοδοτικούς πόρους με στόχο τη δημιουργία των απαραίτητων συνεργιών, την ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης και τεχνογνωσίας και την υλοποίηση καίριων παρεμβάσεων για τη μακροπρόθεσμη διασφάλιση της βιωσιμότητας του εθνικού πολιτιστικού κεφαλαίου».