Ενας «κήπος-καταφύγιο» στο Χαϊδάρι, κληροδότημα του Αλέξανδρου Ν. Διομήδη ο οποίος διετέλεσε πρωθυπουργός το 1950, ο μεγαλύτερος Βοτανικός Κήπος της χώρας μας, καθώς και της ανατολικής Μεσογείου, ένα εξαιρετικό οικοσύστημα που φιλοξενεί περισσότερα από 4.000 φυτά από διάφορες περιοχές του πλανήτη. Μια «έκθεση-καταφύγιο» με έργα σημαντικών καλλιτεχνών από την Ελλάδα και το εξωτερικό, εγκαταστάσεις και βίντεο, που μας κάνει να αναστοχαστούμε θέματα ταυτότητας αλλά και τη σχέση με το περιβάλλον. Μια ξεχωριστή περιπατητική έκθεση που την ανακαλύπτεις ανάμεσα σε αναρριχητικά φυτά, συστάδες από μπαμπού, ξέφωτα και θερμοκήπια.
Παρασκευή απόγευμα βρεθήκαμε στον Βοτανικό Κήπο Διομήδους για την ξενάγηση στην έκθεση «Sheltered Gardens» του πολιτιστικού οργανισμού PCAI. Κι αν έπιασε ψιλόβροχο, βρήκαμε καταφύγιο στο ξύλινο μπιστρό του υπέροχου κήπου και είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε την καλλιτεχνική διευθύντρια του PCAI, Κίκα Κυριακάκου, να περιγράφει το πρωτότυπο υβριδικό πρόγραμμα που ξεδιπλώνεται μέσα από μια ψηφιακή έκθεση και μια έκθεση στο φυσικό περιβάλλον, μια συλλεκτική δίγλωσση έκδοση και σειρά περφόρμανς με τη συμμετοχή 35 καλλιτεχνών και συγγραφέων.
Αφετηρία και κεντρική έμπνευση του εγχειρήματος, το ποίημα Sheltered Garden (1916) της Αμερικανίδας H.D. (Hilda Doolittle), βασικής εκπροσώπου του εικονισμού, που ξεδιπλώνει τη σχέση της με το περιβάλλον, καθώς και τους προβληματισμούς της ως queer δημιουργού των αρχών του 20ού αιώνα. Η σύνδεση με τη μητέρα φύση, ο κήπος ως αρχέτυπο και οι έμφυλες ανισότητες, η απόρριψη των άκαμπτων ορίων ταυτότητας, αλλά και οι εναλλακτικές δημιουργικές κοινωνικές και περιβαλλοντικές αναζητήσεις σε περιόδους κρίσεων βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της νέας έκθεσης.
Στην ξενάγηση έδωσε το «παρών» ο υφυπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Νικόλας Γιατρομανωλάκης, καθώς το εικαστικό πρόγραμμα του PCAI υποστηρίζεται από το ΥΠΠΟΑ, τονίζοντας πως «η έκθεση είναι εναρμονισμένη με τη στήριξη της διαφορετικότητας μέσα από την τέχνη». «Η έκθεση είναι η φωνή της φύσης, αν είχε στόμα να μιλήσει θα εκφραζόταν μέσα από αυτά τα έργα των καλλιτεχνών», τόνισε ο ιδρυτής του PCAI και της Polygreen, Αθανάσιος Πολυχρονόπουλος.
Η περιπατητική έκθεση αρχίζει με την drug τέχνη της Sasha Velour, η οποία διατυμπανίζει «Ακόμα ζωντανή» και συνεχίζεται με την εικόνα της «ανθισμένης» από τατουάζ πλάτης της Κάθι Ακερ, συγγραφέα με queer αισθητική, φωτογραφημένη από τον Μichel Delsol. Η Λήδα Παπακωνσταντίνου παρουσίασε μια περφόρμανς σε σχέση με την ισορροπία και την παρατήρηση των γεγονότων τα οποία ζει, η Ελένη Μπαγάκη γύρισε ένα βίντεο με την ίδια ξαπλωμένη στον λόφο Φιλοπάππου, σαν σχόλιο για τη θέση της γυναίκας στην Ιστορία της Τέχνης. Η Μαρίνα Βελησιώτη έκανε μια «βασίλισσα» από κομμάτια επεξεργασμένου μαλλιού και κεραμικά σύμβολα, «σαν διαστημόπλοιο που προσγειώθηκε στη μέση του πουθενά», οι VASKOS (Βασίλης Νούλας και Κώστας Τζημούλης) παρουσιάζουν υβριδικά όντα χωρίς ταυτότητα, η Ευα Στεφανή εστιάζει στην αναγέννηση και αναδημιουργία.
Συμμετέχουν ακόμα οι: Μαργαρίτα Αθανασίου, Μαρία Βαρελά, Kathleen Hanna + the Julie Ruin, Evan Ifekoya, Λητώ Κάττου, Chris Kraus, Linder, Polonca Lovsin, Slina Nwulu, Gloria Steinem, Aφροδίτη Ψαρρά κ.ά.
Μέσα στον δροσερό Κήπο ανακαλύπτεις σαν κυνήγι θησαυρού, συχνά με περιέργεια και έκπληξη, τα εικαστικά έργα. Παίρνεις μια ανάσα καθαρού αέρα και τον χρόνο σου για να δεις τα βίντεο, απομονώνεσαι με τα ακουστικά που αναπαράγουν τους ήχους ή την αφήγηση, χωρίς να διαταράσσουν την ησυχία του φυσικού περιβάλλοντος.
Και ταυτόχρονα, περπατώντας στις χωμάτινες διαδρομές και στα πέτρινα μονοπάτια, ανάμεσα σε πολύχρωμους ανθώνες, ψηλούς ευκάλυπτους, αιωνόβιες ελιές, λίμνες με χελώνες και χρυσόψαρα, ξέφωτα με κορμούς, ενημερώνεσαι για τη χλωρίδα του Κήπου με τις ταμπελίτσες που συνοδεύουν όλα τα είδη. Εμείς είχαμε την τύχη να έχουμε ξεναγό τον βιολόγο του Κήπου, Αλέξανδρο Στιβακτάκη.
Το Sheltered Gardens προσκαλεί το κοινό σε μια περιήγηση στη φύση, όπου τα έργα βρίσκονται σε αρμονία με τον χώρο που τα φιλοξενεί. Ανακαλύπτεις έναν μοναδικό κήπο και έναν εικαστικό κόσμο. Αλλωστε και ο οικονομικός και διοικητικός προϊστάμενος του Βοτανικού Κήπου Διομήδους, Στυλιανός Σούλιος, μίλησε για τον σεβασμό και τη διακριτικότητα που δείχνει αυτή η έκθεση στο περιβάλλον του Κήπου, στη χλωρίδα και την πανίδα του.
? Πληροφορίες: «Sheltered Gardens» μέχρι τις 9 Οκτωβρίου στον Βοτανικό Κήπο Ι. & Α. Ν. Διομήδους, Ιερά Οδός 403, Χαϊδάρι. Καθημερινά 4-7 μ.μ., είσοδος ελεύθερη, απαιτείται προκράτηση μέσω του diomedes-bg. Διαδικτυακά στο pcai.gr μέχρι 30 Νοεμβρίου
