Εφερε τις κολεκτίβες από το περιθώριο στο προσκήνιο πριν ακόμα διεθνείς θεσμοί, όπως τα βραβεία Turner και η documenta, συνειδητοποιήσουν την αξία τους για την τέχνη και την κοινωνία. Συλλογική, ανεξάρτητη, πειραματική, ακτιβιστική, συνδέει την καλλιτεχνική δημιουργία με τη ζύμωση και τη συνεργασία. Μία διεθνής έκθεση που έχει στόχο την παρουσίαση της ανεξάρτητης καλλιτεχνικής σκηνής όπως αυτή εκφράζεται μέσα από ομαδικές πρωτοβουλίες Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών, που δρουν στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Κοινώς… Platforms Project.
Είναι η πλατφόρμα των πλατφορμών, η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή διοργάνωση στο είδος της, που φέτος γιορτάζει τα δέκα χρόνια της και από τις 13 έως τις 16 Οκτωβρίου φέρνει στην Αθήνα, στον εκθεσιακό χώρο «Νίκος Κεσσανλής» της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, 62 καλλιτεχνικές ομάδες από 26 χώρες (ΗΠΑ, Κύπρος, Ελλάδα, Καναδάς, Ολλανδία, Γαλλία, Μεξικό, Βενεζουέλα, Αργεντινή, Βραζιλία, Αιθιοπία, Ρωσία, Τουρκία, Γερμανία, Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Σουηδία, Ουκρανία, Αυστραλία, κ.ά.), με περισσότερους από 800 καλλιτέχνες έτοιμους για όλα. Ταυτόχρονα, ένα πλούσιο παράλληλο πρόγραμμα με ημερίδες, ομιλίες, περφόρμανς και workshops, αλλά και πάρτι σε καθημερινή βάση ενισχύουν τη «δικτύωση».
«Το Platforms Project δεν αποτελεί μια απρόσωπη εκδήλωση, αλλά μια εικαστική κοινότητα γεμάτη ενέργεια, φρεσκάδα, δίνοντας χρόνο και τόπο παρουσίασης σε μία εναλλακτική τέχνη που δεν θα μπορούσε να εκφραστεί αλλού», μας λέει η Αρτεμις Ποταμιάνου που έχει και φέτος την καλλιτεχνική επιμέλεια. Εικαστικός η ίδια, όπως και ο Μιχάλης Αργυρού, που διευθύνουν το project, γνωρίζουν εκ των έσω τον χώρο και βάζουν τον πήχη ψηλά. «Οταν δρας ανεξάρτητα μπορείς φτάσεις όσο μακριά θέλεις, ενώ όταν είσαι κάτω από εμπορικές λογικές, τότε περιορίζεσαι έτσι ώστε να αρέσεις σε ένα συγκεκριμένο κοινό. Πολλά από τα έργα τού Platforms Project δεν θα μπορούσαν να παρουσιαστούν πουθενά αλλού. Δεν είναι μια εμπορική έκθεση. Εδώ οι καλλιτέχνες βρίσκονται σε απευθείας επαφή με το κοινό και μάλιστα οι ίδιοι ξεναγούν τους επισκέπτες, χωρίς μεσάζοντες. Επίσης, δεν υπάρχει λογοκρισία, οπότε ξένες πλατφόρμες, που στη χώρα τους δεν θα μπορούσαν να εκφραστούν, αποκτούν φωνή».
Αναμφίβολα οι πλατφόρμες θίγουν σύγχρονα ζητήματα που αφορούν τον πολιτισμό και την κοινωνία. Αυτή τη χρονιά, η θέση της γυναίκας είναι νούμερο ένα στην ατζέντα τους, ένα θέμα που θα διερευνηθεί και με συζητήσεις, ενώ σε σημαντικό βαθμό τούς απασχολούν το περιβάλλον αλλά και οι περικοπές στον κρατικό προϋπολογισμό για τις τέχνες. «Καταλαβαίνεις ότι η θέση της γυναίκας στη σημερινή κοινωνία είναι ένα παγκόσμιο θέμα όταν πλατφόρμες από 26 χώρες ασχολούνται με αυτό.
Κι όταν ενώνουν τις δυνάμεις τους, σημαίνει ότι κάτι πρέπει να γίνει για να υπάρξουν αλλαγές», τονίζει η Αρτεμις Ποταμιάνου. Η ίδια είναι πολύ χαρούμενη για τα εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά αλλά και για τα open studios, καθώς τα εργαστήρια της ΑΣΚΤ θα ανοίξουν για το κοινό με εκθέσεις με έργα των σπουδαστών. «Είναι ο φυσικός μας χώρος η ΑΣΚΤ, ως φυτώριο των νέων καλλιτεχνών».
«Πώς ξεκίνησε η ιδέα για τις πλατφόρμες;» τη ρωτάμε. «Από φοιτήτρια πάντα ανήκα σε ομάδες», μας απαντά. «Οταν το 2013 μου ζητήθηκε από την Art Athina να τους σχεδιάσω ένα παράλληλο πρόγραμμα, σκέφτηκα κατευθείαν την ανεξάρτητη σκηνή και μια μεγάλη έκθεση για την καταγραφή αυτών των ομάδων. Μέσα στα χρόνια κατανοήσαμε πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος τους και τελικά αναγνωρίστηκαν, καθώς μπορεί να δημιουργήσουν από έργα μέχρι εκθέσεις, να αναλάβουν τη διεύθυνση μουσείων – μια κολεκτίβα είχε τη διεύθυνση της φετινής documenta».
Από το 2013 μέχρι σήμερα, συμμετείχαν στο Platforms Project 332 πλατφόρμες από 39 χώρες με περισσότερους από 8.500 καλλιτέχνες από τις 5 ηπείρους. Λόγω της πανδημίας δημιουργήθηκε και μία διαδικτυακή έκθεση, το Platforms Project NET, που πέρυσι είχε περισσότερες από 315.000 προβολές.
Και στη φετινή διοργάνωση δεν υπάρχουν ηλικιακοί αποκλεισμοί, καθώς συμμετέχουν και πλατφόρμες από το 1973. «Στόχος μας είναι η πολυφωνία, με συμμετοχές από όλο τον κόσμο και είναι εντυπωσιακό πόσο μεγάλη ανταπόκριση υπήρχε στην ανοιχτή πρόσκληση που κάναμε», μας λέει η Ποταμιάνου. «Θεωρούμε σημαντικό ότι οι περισσότερες από τις πλατφόρμες που συμμετείχαν όλα αυτά τα χρόνια στο Platforms Project δημιούργησαν μεταξύ τους σχέσεις φιλίας και συνεργασίες».
? Πληροφορίες: Από 13 έως 16 Οκτωβρίου στον εκθεσιακό χώρο «Νίκος Κεσσανλής» της Ανωτάτης Σχολή Καλών Τεχνών (Πειραιώς 256, Αγ. Ιωάννης Ρέντης)
