Μπαρμπα-Γιώργος… εν Αυλίδι

«Ιφιγένεια εν Αυλίδι» είναι ο τίτλος της παράστασης Καραγκιόζη του Αθω Δανέλλη που παρουσιάστηκε την Τετάρτη στον δροσερό κήπο του Μουσείου Θεάτρου Σκιών «Ευγένιος Σπαθάρης» στο Μαρούσι. Οπως όλες οι παραστάσεις αυτής της εβδομάδας, έτσι και αυτή ήταν εμπνευσμένη από την ελληνική μυθολογία και στηριζόταν στη κλασικό έργο του Ευγένιου Σπαθάρη, που με τη σειρά του στηρίζεται στην ομώνυμη τραγωδία του Ευριπίδη. Ο Αθως Δανέλλης, ένας καλλιτέχνης που δεν χρειάζεται συστάσεις, ακολουθεί ευλαβικά το σπαθάρειο νήμα αλλά καθώς ο αυτοσχεδιασμός είναι συστατικό στοιχείο στην τέχνη του Καραγκιόζη, στο τέλος μάς περιμένει μια ανατροπή.

Απλός φαντάρος στον στρατό των Αχαιών ο Καραγκιόζης, αποδεικνύεται ανίκανος να φέρει πανοπλία και σπαθί κι έτσι του δίνουν μια σκούπα να καθαρίζει το στρατόπεδο των Αχαιών – όπου σκόνη πολλή μαζεύεται καθώς ο ούριος άνεμος αρνείται να φυσήξει. Επίσης μαθαίνουμε ότι ο Καραγκιόζης ψαρεύει και να πώς: πλένει τα πόδια του στον γιαλό και τα τοξικά απόβλητα, λόγω αιώνων απλυσιάς, κάνουν τα ψάρια να ψοφούν. Ετσι μαζεύει οχτώ με δέκα κιλά ψάρια, τα τηγανίζει και τα τρώει, δίνει και στους άλλους. Εμπιστος του Αγαμέμνονα, ο Καραγκιόζης γίνεται ο ασεβής Χορός της τραγωδίας καθώς παρακολουθεί λεπτό το λεπτό τη μαύρη μοίρα της Ιφιγένειας και τη σχολιάζει ενώ όλα τα πρόσωπα του έργου υποτάσσονται στο παράλογο θέλημα της θεάς Αρτεμης όπως το μεταφέρει ο μάντης Κάλχας.

Μέχρι που την τελευταία στιγμή εμφανίζεται ως από μηχανής θεός ο μπαρμπα-Γιώργος που πλακώνει στο ξύλο όλους τους συμβιβασμένους: τον Αχιλλέα, τον Μενέλαο, τον Αγαμέμνονα, τον Κάλχα-Σάχλα. Αμφισβητεί την πατριωτική και τη στρατιωτική εξουσία, καθώς και τον ανορθολογισμό της θρησκείας, σώζει την τσούπα από τη σφαγή και την παίρνει πέρα μακριά στα βουνά να την παντρέψει μ’ ένα καλό τσοπανόπουλο.

Και σε εκείνους που νομίζουν ότι αυτά δεν γίνονται, ο Αθως Δανέλλης εξηγεί ότι στον κόσμο του Καραγκιόζη «όλα γίνονται». (Και στην κινηματογραφική τέχνη «όλα γίνονται», μέχρι και ο Χίτλερ μπορεί να δολοφονηθεί μέσα σε ένα παρισινό σινεμά όπως στο «Inglourious Basterds» του Ταραντίνο.) Μόνο στην πραγματική ζωή δυσκολευόμαστε να πιστέψουμε ότι «υπάρχει εναλλακτική», ότι δεν γίνεται οι τιμές να καλπάζουν, ότι δεν γίνεται να περάσουμε έναν χειμώνα τουρτουρίζοντας, ότι δεν γίνεται να συνεχίζεται η δυτική (και όχι μόνο) πληρωμένη με αίμα υποκρισία γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ο μπαρμπα-Γιώργος γίνεται τιμωρός και φορέας της δικαιοσύνης. Αν όμως αναζητήσουμε τέτοια χαρακτηριστικά στους πολιτικούς μας, μάλλον θα απογοητευτούμε. Δυστυχώς οι περισσότεροι προς τον Χατζηαβάτη φέρνουνε, «μάλιστα, στρατηγέ Αγαμέμνονα!».

Ωραίες φιγούρες, ωραία σκηνικά, καθαρός ήχος, μεγαλόπρεπος μπερντές, μια απολαυστική παράσταση. Ανάμεσα στους θεατές, η αφρόκρεμα της νεότερης γενιάς των Ελλήνων καραγκιοζοπαιχτών, καθώς και πολλά πιτσιρίκια που έχουν κολλήσει το ωραίο μικρόβιο του Καραγκιόζη.

Το 23ο Φεστιβάλ Θεάτρου Σκιών ή «Σπαθάρεια» ολοκληρώνεται σήμερα με την παράσταση μυθολογικού χαρακτήρα «Θησέας και Μινώταυρος» του Γιάννη Νταγιάκου (Βορείου Ηπείρου 2 και Μεσογείων, ώρα έναρξης 20.00).