«Να μη μετατρέψουμε τον Πολιτισμό σε πολεμικό εργαλείο»

Στους 900 έχουν φτάσει μέσα σε τρεις μέρες οι καλλιτέχνες απ’ όλο το φάσμα των Τεχνών οι οποίοι, μαζί με 6 από τα μεγαλύτερα μουσικά σωματεία (Πανελλήνια Ομοσπονδία Θεάματος Ακροάματος, Πανελλήνιο Σωματείο Ελλήνων Τραγουδιστών, Ενωση Τραγουδιστών Ελλάδας, Σωματείο Εργαζόμενων στο Θέαμα Ακρόαμα, Πανελλήνιος Μουσικός Σύλλογος, Παράρτημα Κρήτης, Σωματείο Εργαζομένων Εθνικής Λυρικής Σκηνής) καθώς και με το Επιμελητήριο Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος και τον Πολιτιστικό Οργανισμό του Δήμου Πάτρας, συνυπογράφουν ψήφισμα με τίτλο «Πολιτισμός ή Βαρβαρότητα» και «σύνθημα» μία φράση του Μπρεχτ από την «Αρχή του Πολέμου»: «Ο τυμπανιστής θα φαφλατίζει περί απελευθέρωσης, μα χωρίς προηγούμενο η καταπίεση μέσα στη χώρα θα ’ναι».

Στόχος του ψηφίσματος, το κείμενο του οποίου συντάχτηκε με πρωτοβουλία του Πανελλήνιου Μουσικού Συλλόγου και συνεχίζει να συγκεντρώνει υπογραφές, η «απερίφραστη καταδίκη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία» και μία δημόσια δήλωση της «αμέριστης συμπαράστασής μας και της στήριξής μας στον λαό της Ουκρανίας, που χρόνια τώρα δοκιμάζεται από τις συνέπειες του ξέφρενου ανταγωνισμού ανάμεσα στη Ρωσία και τις ΗΠΑ-ΝΑΤΟ και Ε.Ε. για τον έλεγχο της ενέργειας και το μοίρασμα των ζωνών επιρροής στην περιοχή».

Ταυτόχρονα όμως όλοι αυτοί οι φορείς και καλλιτέχνες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου καθώς, όπως λένε, «με ιδιαίτερη ανησυχία παρακολουθούμε την προέκταση αυτής της σύγκρουσης στο πολιτιστικό πεδίο, τη γενικευμένη επιχείρηση των δύο αντιμαχόμενων πλευρών να μετατρέψουν τον Πολιτισμό από συνώνυμο του ανθρωπισμού, της παιδείας και της ειρήνης σε πολεμικό εργαλείο. Και αυτό για την τέχνη σημαίνει θάνατος».

Τονίζουν ακόμα πως «η διακοπή σχέσεων ανάμεσα στους πολιτιστικούς οργανισμούς της Ε.Ε. και των ΗΠΑ με τους αντίστοιχους της Ρωσίας και αντίστροφα, δεν στρέφεται απλά κατά των κρατικών πολιτιστικών φορέων, όπως ισχυρίζονται αυτοί που την επιβάλλουν.

Στην πραγματικότητα στρέφεται κατά της τέχνης και των καλλιτεχνών. Τα έργα τέχνης πεθαίνουν όταν μένουν κλεισμένα στα συρτάρια. Αποκτούν υπόσταση και ζωή μόνο όταν ερμηνεύονται και διαδίδονται. Ούτε οι ΗΠΑ, η Ε.Ε. και η Ουκρανία, ούτε η Ρωσία έχουν δικαίωμα να τα απαγορεύουν, γιατί δεν τους ανήκουν. Τα πνευματικά επιτεύγματα της κάθε χώρας είναι προϊόντα εργασίας χιλιάδων ανθρώπων όπου γης στη διάρκεια των αιώνων. Ανήκουν στην ανθρωπότητα.

Η κατάλυση της ελευθερίας στη σκέψη και το φρόνημα, ο εξαναγκασμός καλλιτεχνών να συμμορφωθούν με το κυρίαρχο αφήγημα της κάθε πλευράς κάτω από την απειλή ότι θα απολυθούν, θα αποκλειστούν και θα καταστραφεί η σταδιοδρομία τους, ανήκουν στις πιο μαύρες εποχές στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Το ίδιο και στη χώρα μας η στοχοποίηση, η λοιδορία και η ιδεολογική τρομοκράτηση όποιου καλλιτέχνη, οποιουδήποτε ανθρώπου, αρνείται να συνταχθεί με το κλίμα φανατισμού, μισαλλοδοξίας και διακρίσεων ανάμεσα στους λαούς, είναι τρομακτικά επικίνδυνο φαινόμενο…

Δεν είναι το δίκιο του λαού της Ουκρανίας αυτό που υπερασπίζονται όσοι μεταχειρίζονται τέτοια μέσα. Τα ανθρωπιστικά αισθήματα δεν συμβαδίζουν με τη ρητορική του μίσους και οπωσδήποτε δεν είναι επιλεκτικά. Εκδηλώνονται προς όλους τους λαούς στο Ιράκ, τη Γιουγκοσλαβία, τη Λιβύη, τη Συρία, την Παλαιστίνη, την Υεμένη, την Κύπρο. Αυτό που στ’ αλήθεια επιδιώκουν με τη διαίρεση του πολιτισμού και τη φίμωση κάθε γνήσιας αντιπολεμικής φωνής, είναι η προετοιμασία του πολέμου, που θέλει τους λαούς στοιχισμένους σε στρατόπεδα και απόλυτα ευθυγραμμισμένους με τις επιδιώξεις αυτών που τους εξουσιάζουν. Μα οι λαοί είναι οι μόνοι που δεν έχουν τίποτα να χωρίσουν. Αντίθετα έχουν όλα εκείνα που τους ενώνουν: την ανάγκη για ειρήνη, ευημερία, δημιουργική ζωή.

Σ’ αυτούς τους σκοτεινούς καιρούς οι άνθρωποι της Τέχνης και των Γραμμάτων καλούμαστε να αγωνιστούμε για την ενότητα. Να σταθούμε στο πλευρό τόσο των Ουκρανών όσο και των Ρώσων καλλιτεχνών, να αντισταθούμε στις πολιτιστικές διακρίσεις, τις απαγορεύσεις και τις επικίνδυνες περιχαρακώσεις, να δυναμώσουμε τις φωνές μας ενάντια στον πόλεμο, που προϋποθέτει την απεμπλοκή της χώρας από τους πολεμικούς σχεδιασμούς. Με λίγα λόγια στο πραγματικό δίλημμα “Πολιτισμός ή Βαρβαρότητα;” παίρνουμε το μέρος του Πολιτισμού, παίρνουμε τη θέση μας στη σωστή πλευρά της Ιστορίας».

Ανάμεσα στις υπογραφές δεκάδες είναι κορυφαίων ονομάτων στον χώρο τους, αλλά θα ήταν άδικο να αναφέρουμε ορισμένους μόνον σε μια τόσο συλλογική κίνηση. Οποιος όμως ενδιαφέρεται να δει πόσοι και ποιοι υπογράφουν ή να υπογράψει, μπορεί να επισκέπτεται τη σελίδα του Πανελληνίου Μουσικού Συλλόγου στο Facebook.

● Δήλωση για τον βομβαρδισμό του ιστορικού θεάτρου της Μαριούπολης κοινοποίησε το Τμήμα Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ, αναφέροντας μεταξύ άλλων: «Ενας εμβληματικός χώρος πολιτισμού που είχε μετατραπεί σε καταφύγιο αμάχων, βομβαρδίστηκε μέσα σε λίγα λεπτά. Ο απολογισμός είναι τραγικός: ανθρώπινες απώλειες αμάχων και ολική καταστροφή ενός σημαντικού πολιτιστικού μνημείου στο κέντρο της Μαριούπολης.

Ενα αποτρόπαιο έγκλημα πολέμου που συνεχίζεται ενώ πολίτες βρίσκονται εγκλωβισμένοι στα συντρίμμια. Οι εικόνες φρίκης προκαλούν οργή. Ιδίως η σπαρακτική εικόνα όπου φαίνεται γύρω από το θέατρο να είναι γραμμένη η λέξη “παιδιά” ώστε να μη δεχτεί επίθεση από τους εισβολείς.

Σήμερα μετρώνται απώλειες αμάχων αλλά και η βεβήλωση της ιστορίας και του πολιτισμού.

Ο βομβαρδισμός του ιστορικού θεάτρου της Μαριούπολης υπογραμμίζει την καθολική βαρβαρότητα του πολέμου. Δημόσια κτίρια, μαιευτήρια, νοσοκομεία, θέατρα ισοπεδώνονται μετατρέποντας τις ζωντανές πόλεις τού χθες στα έρημα τοπία τού σήμερα.

Ο πολιτισμός δεν πρέπει να σιγήσει, για να νικήσει η ζωή. Είναι αναγκαίο να υψώσουμε το ανάστημά μας και να διεκδικήσουμε την άμεση παύση του πολέμου, την καταδίκη της εισβολής, τη διασφάλιση της ειρήνης […]».