Στη σκιά του πολέμου, «θερμά» επεισόδια σε Λυρική και «Ολύμπια»

Δύο «θερμά» αλλά και εξαιρετικά θλιβερά όσο και επικίνδυνα επεισόδια σημειώθηκαν στην Αθήνα τις τελευταίες ημέρες, κατά τη διάρκεια μουσικών παραστάσεων και στη σκιά όσων συμβαίνουν στην Ουκρανία.

Μεγαλύτερες διαστάσεις πήραν όσα συνέβησαν στη διάρκεια της παράστασης που δόθηκε το βράδυ του Σαββάτου (5/3) στην Εθνική Λυρική Σκηνή, με τον κατά Μπομπ Ουίλσον «Οθέλλο» του Βέρντι.

Εκεί, λίγο πριν από την έναρξη της παράστασης, χορευτής του μπαλέτου της Λυρικής, με ελληνο-ουκρανική καταγωγή, βγήκε στη σκηνή τυλιγμένος με τη σημαία της Ουκρανίας και ανακοίνωσε τα εξής: «Καλησπέρα σας. Ονομάζομαι Γιάννης Μητράκης και είμαι χορευτής του Μπαλέτου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Ο πατέρας μου είναι Ελληνας και η μητέρα μου Ουκρανή. Εδώ και δέκα μέρες η χώρα της μητέρας και των παππούδων μου βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση, μετά την εισβολή των ρωσικών στρατευμάτων. Εκ μέρους όλων των εργαζομένων της Εθνικής Λυρικής Σκηνής θα ήθελα να σας πω ότι η αποψινή παράσταση αφιερώνεται στην Ουκρανία και τους κατοίκους της, οι οποίοι ζουν δραματικές στιγμές. Ας γίνει η τέχνη και ο πολιτισμός η φωνή όλων μας για την άμεση λήξη αυτού του πολέμου».

Αμέσως μετά και προτού ο νεαρός χορευτής ζητήσει από τους θεατές να κρατήσουν ενός λεπτού σιγή για τα θύματα του πολέμου, υπήρξαν σποραδικές αντιδράσεις, όπως π.χ. θεατή που φώναξε από κάπου μέσα στην αίθουσα «πείτε μας όμως και για τις επεμβάσεις των Αμερικανών». Ακολούθησαν αποδοκιμαστικά ουρλιαχτά από το μεγάλο σώμα των θεατών και ο νεαρός χορευτής, που κρατούσε μικρόφωνο, τουλάχιστον κατάφερε να ακουστεί και να ζητήσει να τηρηθεί ενός λεπτού σιγή. Οπερ και εγένετο. Οταν έληξε το λεπτό ο νεαρός σήκωσε ψηλά την ουκρανική σημαία και φώναξε «Ζήτω η Ουκρανία» και ακολούθησε θερμό χειροκρότημα από τη συντριπτική πλειονότητα του κοινού.

Στα παρασκήνια ακολούθησε έντονος διάλογος καθώς υπήρξαν συνδικαλιστές που ενοχλήθηκαν από το γεγονός ότι ο χορευτής είχε δηλώσει πως τα όσα είπε εκπροσωπούν όλους τους εργαζομένους της Λυρικής, πράγμα που δεν είχε προσυμφωνηθεί. Αποτέλεσμα; Το θερμόμετρο ανέβηκε και πριν από την έναρξη του δεύτερου μέρους της παράστασης περίπου 15 συνδικαλιστές του Σωματείου Εργαζομένων της ΕΛΣ ανέβηκαν στη σκηνή και ένας εξ αυτών ξεκίνησε να δημοσιοποιεί τη διαφωνία τους τόσο με την πρωτοβουλία του νεαρού χορευτή να μιλήσει εξ ονόματος όλων τους όσο και με την απόφαση της διοίκησης να αφιερωθεί η παράσταση στην Ουκρανία («πράγμα που δείχνει μονομέρεια με το θέμα του πολέμου, γιατί εμείς δεν τασσόμαστε με καμία πλευρά του πολέμου. Η τέχνη πρέπει να ενώνει τους ανθρώπους…»).

Η συνέχεια δεν ακούστηκε γιατί ακολούθησε πεντάλεπτο αποδοκιμασιών, χλευασμών και ουρλιαχτών «ντροπή». Οταν κάπως ηρέμησε το κλίμα ένας θεατής και πάλι φώναξε «όταν οι Αμερικανοί εισέβαλαν στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν δεν κάνατε εκδηλώσεις συμπαράστασης». Ακολούθησε νέο κύμα ουρλιαχτών. Εν μέσω όλης αυτής της χάβρας, βγήκε στη σκηνή ο Λετονός πρωταγωνιστής της παράστασης, Αλεξάντρ Αντονένκο, που θέλησε να δηλώσει τη συμπαράστασή του στον χορευτή. Ξεκίνησε όμως λέγοντας «Είμαι επίσης “Ουκρανός”. Εχω συγγενείς στην Ουκρανία, αλλά ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν ξεκίνησε τώρα. Γίνεται εδώ και οκτώ χρόνια». Τότε το κοινό άρχισε να γιουχάρει και τον ίδιο. Τελικά αποσύρθηκε ταραγμένος στα παρασκήνια.

Λίγο αργότερα η παράσταση συνεχίστηκε κανονικά (;).

Ανάλογο περιστατικό μικρότερης κλίμακας είχε σημειωθεί εν όψει συναυλίας την Παρασκευή στο θέατρο «Ολύμπια». Ενα 24ωρο νωρίτερα η Συμφωνική Ορχήστρα του Δήμου Αθηναίων είχε πληροφορηθεί ότι κατόπιν εισήγησης του δημάρχου Αθηναίων, οφείλει πριν από την έναρξη της παράστασης να παίξει τον εθνικό ύμνο της Ουκρανίας. Δόθηκαν στους μουσικούς μάλιστα και οι σχετικές παρτιτούρες.

Οι 100 μουσικοί και χορωδοί της παράστασης αποφάσισαν να το συζητήσουν μεταξύ τους και με πλειοψηφία 98 έναντι 2 μειοψηφούντων αποφάσισαν να μην παίξουν τον ουκρανικό εθνικό ύμνο και να αντιπροτείνουν ένα απόσπασμα από την Ενάτη του Μπετόβεν ως εμβληματική και πανανθρώπινη μορφή έκφρασης αλληλεγγύης στα θύματα του πολέμου.

Αργότερα τη διαφωνία του εξέφρασε δημοσίως στα social media το μέλος της Ορχήστρας, Μάνος Επιτροπάκης, σ’ ένα ποστ το περιεχόμενο του οποίου προβλήθηκε περισσότερο από τη διαφωνία της συντριπτικής πλειοψηφίας των συναδέλφων του: «(…) Σήμερα ένιωσα για πρώτη φορά Ντροπή και ξεφτίλα και Οργή! (…) Μας προτάθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο να ξεκινήσουμε τη συναυλία με τον εθνικό ύμνο της Ουκρανίας. Και ενώ χτες που έγινε η σχετική ανακοίνωση δεν υπήρξαν αντιρρήσεις, κάθε άλλο μάλιστα, σήμερα το ΚΚΕ και οι τυπικοί και άτυποι εκπρόσωποί του δημιούργησαν επεισόδιο στην Ορχήστρα και τη Χορωδία, ζητώντας να μην παιχτεί ο ύμνος της Ουκρανίας, αλλά να παίξουμε κάτι άλλο υπέρ της… «Ειρήνης των Λαώνε»!», έγραφε μεταξύ άλλων.

Ολα αυτά είναι κατά την άποψή μας μία ακόμα επιβεβαίωση ότι ο κόσμος της τέχνης και του πολιτισμού θα ήταν καλύτερο να παραμείνει μια γέφυρα ειρήνης και αλληλοκατανόησης και όχι να σέρνει τον χορό της πόλωσης. Κρίμα!