Στάχτη έγιναν χιλιάδες στρέμματα δάσους του κτήματος Τατοΐου, μοναδικού πνεύμονα πρασίνου, χώρου αναψυχής και εξαιρετικής βιοποικιλότητας. Η μεγάλη φωτιά που ξέσπασε την Τρίτη και αναζωπυρώθηκε την Πέμπτη, κατέκαψε μεγάλο μέρος της δασικής περιοχής, την υπέροχη διαδρομή προς την τεχνητή λίμνη Κιθάρα, έφτασε ώς τον περιβάλλοντα χώρο του θερινού ανακτόρου, της πισίνας, του κτιρίου του υπασπιστηρίου και του βασιλικού κοιμητηρίου.
Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες και τις αδιάψευστες εικόνες, έχουν υποστεί ζημίες το κτίριο του διευθυντηρίου, η στέγη του κτιρίου του ανακτορικού προσωπικού, και το φυλάκιο εισόδου. Ο πρόεδρος του Συλλόγου Φίλων Κτήματος Τατοΐου, Βασίλης Κουτσαβλής, με τον οποίο επικοινωνήσαμε, εκφράζει φόβους ότι εξαιτίας της πυκνής βλάστησης πιθανότατα να έχουν υποστεί ζημιές ακόμα τρία κτίρια που βρίσκονται σε απόσταση αναπνοής από το κτίριο του προσωπικού, δηλαδή το κτίριο των τηλεπικοινωνιών, η κατοικία του φροντιστή και η οικία Στουρμ.
Επίσης, κάηκαν δύο κοντέινερ που βρίσκονταν μπροστά στο ανάκτορο, το ένα λειτουργούσε ως χώρος των σεκιούριτι και γραφείο και το δεύτερο ως βοηθητικός χώρος του προσωπικού, όπου βρίσκονταν και παλιά άδεια μπουκάλια ποτών προς απόσυρση, «χωρίς ιδιαίτερη αξία» όπως μας ενημερώνουν από το υπουργείο Πολιτισμού, επισημαίνοντας πως «εκεί δεν υπήρχαν αντικείμενα συντηρημένα ή προς συντήρηση».
Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι τα υπόλοιπα κτίρια στον κεντρικό πυρήνα του κτήματος Τατοΐου των 6.000 στρεμμάτων δεν έχουν πάθε τίποτα, ενώ αρκετά κιβώτια με κάποια από τα 100.000 κινητά αντικείμενα (έργα τέχνης, διακοσμητικά, σερβίτσια, έγγραφα κ.ά.) φυγαδεύτηκαν σε ασφαλές μέρος το βράδυ της Τετάρτης. Ασφαλώς, δεν μπορούσαν να μετακινηθούν οι άμαξες-αντίκες και τα πολυτελή αυτοκίνητα της τ. βασιλικής οικογένειας, η συντήρηση και φύλαξη των οποίων έχουν κοστίσει μια περιουσία.
Ισως δεν χρειάζονταν τέτοια κινητοποίηση και έκθεση σε κίνδυνο εάν τα αντικείμενα παρέμεναν εκτός Τατοΐου, όπως είχε αποφασίσει ειδική επιτροπή που είχε συσταθεί από την προηγούμενη ηγεσία του ΥΠΠΟ, δηλαδή «σε ασφαλές κτίριο στην Αθήνα και συγκεκριμένα στις εγκαταστάσεις του Μουσείου Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης», όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ. «Η ενέργεια αυτή ήταν η πλέον κατάλληλη, ώστε να μην κινδυνεύουν από πυρκαγιά, κλοπές και βανδαλισμούς, δίνοντας ταυτόχρονα άμεση πρόσβαση σε ειδικούς για λόγους συντήρησης και μελέτης, μέχρι τα αντικείμενα να επιστρέψουν μόνιμα στο Τατόι και να εκτεθούν στα κτίρια του κτήματος που θα αποκατασταθούν».
Η ανάπτυξη και αποκατάσταση του κτήματος Τατοΐου έπειτα από χρόνια εγκατάλειψης ήταν ένα μεγαλεπήβολο σχέδιο της κυβέρνησης, έμοιαζε προσωπικό στοίχημα της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη η οποία ανελλιπώς μας ενημέρωνε για την πορεία των μελετών και των έργων (καταγραφή, συντήρηση κ.ά.). Ωστόσο, είναι απορίας άξιο ότι αυτές τις κρίσιμες ώρες δεν υπάρχει καμιά επίσημη ενημέρωση από την υπουργό για την κατάσταση στο Τατόι, παρότι η ίδια βρίσκεται συνέχεια εκεί, όλες τις μέρες της πυρκαγιάς (επιστρέφοντας εσπευσμένα από περιοδεία στις Κυκλάδες) και μετά την κατάσβεσή της, μαζί με στελέχη του ΥΠΠΟΑ.
Αραγε θα ήταν διαφορετικές οι εξελίξεις στο πύρινο μέτωπο του κτήματος εάν υπήρχε πυροσβεστικός κρουνός; Οπως είχε αναφέρει στη HuffPost στις 4/8 ο Βασίλης Κουτσαβλής, «στο Τατόι δεν υπάρχει πυροσβεστικός κρουνός», ενώ το κτήμα χρησιμοποιεί νερό από τις πηγές του, αυτό που χρησιμοποιούσε από το 1872. Πρόταση του Συλλόγου Φίλων Κτήματος Τατοΐου είναι η πυρασφάλεια, οι ζώνες προστασίας και οι πυροσβεστικοί κρουνοί στα 6.000 στρέμματα, «για τα οποία είχαμε ενημερώσει τις αρμόδιες υπηρεσίες ήδη από το 2011», μας λέει ο κ. Κουτσαβλής, ο οποίος τονίζει πως δεν υπήρχε σχέδιο εκκένωσης για τα κινητά αντικείμενα.
Σε μια σοβαρή καταγγελία προέβη χθες και ο Γιώργος Θαλάσσης, πρ. γυμνασιάρχης Σχολής Μωραΐτη, τ. γεν. γραμμ. Βουλής, διδάκτωρ Πανεπιστημίου Οξφόρδης, στον λογαριασμό του στο fb, με χαρακτηριστικές φωτογραφίες: «Ο ΔΕΔΔΗΕ δεν εργάζεται για την ηλεκτροδότηση της Βαρυμπόμπης, αλλά σήμερα έστειλε συνεργείο για να συνεχίσει το έργο υπογειοποίησης της ηλεκτροδότησης των ανακτόρων Τατοΐου. Το έργο αυτό είχε εγκαταλειφθεί επί δύο μήνες, αλλά για ύποπτους λόγους ξαναξεκίνησε σήμερα. Κανένα τηλεοπτικό συνεργείο δεν θα τους πιάσει στα πράσα, ενώ κολόνες και καλώδια των κοινών θνητών ακόμη καίγονται. Προηγούνται η Μενδώνη και οι επενδυτές».
Κοιτάζοντας στην επόμενη μέρα, όπως μας λέει ο Β. Κουτσαβλής, είναι συγκινητική η δωρεά μικρών και μεγάλων χρηματικών ποσών αλλά και δέντρων για το Τατόι, η προσφορά εθελοντικής εργασίας. Ο σύλλογος θα ανακοινώσει σε συνεργασία με άλλο φορέα μεγάλη εθελοντική εκστρατεία για τον καθαρισμό και την αναδάσωση του κατεστραμμένου τμήματος του Τατοΐου, ενώ παράλληλα αρχίζει το πρόγραμμα «Κάθε παιδί και ένα δέντρο για το Τατόι», που αφορά μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
«Πρόκειται για μια ιστορική καταστροφή και κυρίως για μια τεράστια οικολογική καταστροφή. Οι στέγες των κτιρίων ξαναγίνονται, αυτό που δεν θα ξαναγίνει είναι το πανέμορφο δάσος», καταλήγει ο ίδιος, τονίζοντας πως «υπάρχει άμεση ανάγκη και για αντιδιαβρωτικά έργα ώστε να αποφευχθούν πλημμύρες τον χειμώνα»
