Μεγάλο αφιέρωμα σε ταινίες sci-fi αλλά και cli-fi (κλιματική φαντασία) ετοιμάζει η διοργάνωση με θησαυρούς του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα. Τότε που κορονοϊός δεν υπήρχε, αλλά η πυρηνική απειλή, η τρέλα του Ψυχρού Πολέμου, ο ανταγωνισμός των εξοπλισμών έτρεφαν την κινηματογραφική φαντασία και γεννούσαν δυστοπίες που τρόμαζαν και ψυχαγωγούσαν. Από τις ΗΠΑ μέχρι την Κίνα
Η επιστημονική φαντασία, με λέξεις και εικόνες, σε λογοτεχνία και σινεμά, ήταν για πολλούς ένα λιγάκι ψυχαναγκαστικό καταφύγιο τις μέρες της παγκόσμιας καραντίνας. Αυτό που ζούσαμε έμοιαζε σουρεαλιστικό, βγαλμένο κατευθείαν από εφιάλτες sci-fi, που το ζούσαμε κλεισμένοι σπίτια μας, τρομοκρατημένοι, ή με μάσκες στους δρόμους που δεν είχαμε ποτέ μας ξαναφορέσει. Ο κορονοϊός άλλαξε τη ζωή μας, μας έκανε να ξανασκεφτούμε τη σχέση μας με ένα περιβάλλον δυστοπικό και επικίνδυνο, να νιώσουμε ότι κάτι άγνωστο και ξένο μπορεί ξαφνικά να μας επισκεφτεί.
Να λοιπόν που όλα αυτά έκαναν το 61ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, το οποίο ετοιμάζεται ήδη για τον Νοέμβριο (5-15) ελπίζοντας πάντα στο καλύτερο, να αποφασίσει ήδη το πρώτο του μεγάλο αφιέρωμα. «Το διάστημα μεταξύ μας: από το sci-fi στο cli-fi». Κι αν το sci-fi δεν θέλει εξηγήσεις, το cli-fi ίσως θέλει. Ειναι το climate fiction, η «κλιματική φαντασία», όρος πρόσφατος ο οποίος όμως ορίζει τόσο σύγχρονες όσο και παλιότερες ταινίες που χρησιμοποιούν τα εργαλεία της επιστημονικής φαντασίας για να μιλήσουν για την επίδραση του ανθρώπου στο περιβάλλον, τις φυσικές καταστροφές, τον τρόμο της πυρηνικής ενέργειας και την κλιματική αλλαγή.
Το αφιέρωμα του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης θα επικεντρωθεί σε κινηματογραφικούς θησαυρούς, πολλούς ξεχασμένους ή παραγνωρισμένους, του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα. Διότι ήδη από τη δεκαετία του ’50 ο Ψυχρός Πόλεμος, ο ανταγωνισμός των εξοπλισμών, ο πυρηνικός εφιάλτης, η κούρσα για την κατάκτηση του Διαστήματος και η ανησυχία για μια ολική καταστροφή έδωσαν πλούσια τροφή στη φαντασία των δημιουργών του σινεμά. Τους έκαναν να πλάσουν ιστορίες προφητικές, πολιτικές, δυστοπικές, που μέσα από τον τρόμο, τη φρίκη, την αγωνία μπορούσαν να διασκεδάζουν και συγχρόνως να προβληματίζουν. Να βάζουν τον θεατή να αναρωτιέται για τη σχέση του με τον εαυτό του, με τον άλλον, με το περιβάλλον.
Στο «Them!» («FBI σε συναγερμό», ΗΠΑ, 1954) του Γκόρντον Ντάγκλας οι πυρηνικές δοκιμές δημιουργούν τεράστια μεταλλαγμένα μυρμήγκια. Στο «Silent Running» («Περιπέτεια στο Διάστημα», ΗΠΑ, 1972) του Ντάγκλας Τράμπουλ ο Μπρους Ντερν ερμηνεύει έναν αστροναύτη, που σε ένα μέλλον όπου δεν υπάρχει χλωρίδα καλείται να καταστρέψει το τελευταίο θερμοκήπιο. Στο «O Anunciador – O homem das tormentas» («Ο εκφωνητής – Ο άνθρωπος των καταιγίδων», Βραζιλία, 1972) του Πάουλου Μπάστους Μαρτίνς ένας ξένος φτάνει σε ένα μικρό χωριό και οι κάτοικοί του αρχίζουν να καταλαμβάνονται από υπερφυσικές δυνάμεις. Στο «Sexmission» («Σε-ξ-αποστολή», Πολωνία, 1984) του Γιούλιους Μαχούλσκι, μια cult πολωνική πολιτική σάτιρα γυρισμένη την περίοδο της κομμουνιστικής διακυβέρνησης, δύο άντρες ξυπνούν από βαθύ λήθαργο μετά από πυρηνικό πόλεμο σε έναν υπόγειο κόσμο γεμάτο υπερσύγχρονες τεχνολογίες, όπου ζουν μόνο γυναίκες. Στο «Death Ray on a Coral Island» («Ακτίνα θανάτου σε κοραλλιογενές νησί», Κίνα, 1980) του Τσανγκ Χονγκμέι οι ΗΠΑ παρουσιάζονται σαν μια πονηρή υπερδύναμη που θα χρησιμοποιήσει κάθε μέσο -από βιομηχανική κατασκοπία μέχρι… χορό- προκειμένου να κλέψει το φουτουριστικό όπλο της Κίνας.
Παράλληλα το φεστιβάλ προετοιμάζει μια πολυσέλιδη, δίγλωσση ειδική έκδοση με άρθρα, μελέτες και δοκίμια που εξερευνούν τις αλληγορικές διαστάσεις τού sci-fi και ειδικότερα του cli-fi και θα παρέχει αναλυτικές πληροφορίες για τις ταινίες του αφιερώματος, αλλά και για άλλες ταινίες που καταπιάστηκαν με παρόμοια θέματα.
Η λίστα με τις ταινίες του αφιερώματος θα ανακοινωθεί σύντομα.
