Οπως γράφαμε στο χθεσινό μας φύλλο, η απομάκρυνση του Σωτήρη Χατζάκη από τα καθήκοντα του καλλιτεχνικού διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου ήταν θέμα ωρών. Μέσω ΦΕΚ, ο αν. υπουργός Πολιτισμού Νίκος Ξυδάκης ανακάλεσε χθες την απόφαση διορισμού του ίδιου του Σ. Χατζάκη, καθώς και του Δ.Σ. του Εθνικού Θεάτρου (στις 22/5/2013).
Στο ΦΕΚ αναφέρονται οι λόγοι για την πρόωρη λήξη της θητείας του: ο Σ. Χατζάκης «παρέλειψε από την έναρξη της θητείας του την ανάρτηση περιλήψεων των συμβάσεων έργου στη διαδικτυακή εφαρμογή “Διαύγεια”», «συνήψε κατά το έτος 2014 τρεις συμβάσεις έργου με αντικείμενο τη σκηνοθεσία θεατρικών έργων με το Εθνικό Θέατρο», «ως καλλιτεχνικός διευθυντής συνήψε κατά το έτος 2015 τρεις συμβάσεις έργου με το μέλος του Δ.Σ. του Εθνικού Θεάτρου Μετζικώφ – Παπαδάκη Ιωάννη» και «καθυστέρησε να υποβάλει αιτηθέντα στοιχεία στην εποπτεύουσα Αρχή».
Μιας και το δράμα κορυφώθηκε χθες, ανήμερα της «εθνοσωτηρίου» 21ης Απριλίου, ο Σωτήρης Χατζάκης συνέταξε τη σύντομη δήλωσή του, σε ανάλογο ύφος και γλώσσα. Ιδού:
«Με απόφασιν του Αναπληρωτού Υπουργού Πολιτισμού, επαύθην από Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου, σήμερον, 21ην Απριλίου 2015. Ανευ Διαγγέλματος. Ζήτω ο Αναπληρωτής Υπουργός. Ζήτω το Εθνος. Διατελών εις τον γύψον, αναμένω οδηγίας διά πιθανήν μετάβασίν μου εις την πολιτιστικήν Μακρόνησον, όπως κατά το παρελθόν, εις την πραγματικήν, είχε σταλεί ο πατήρ μου. Μετά τιμής Σωτήρης Χατζάκης. Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου».
Αλυσιδωτές οι αντιδράσεις σε όλα τα μέτωπα. Οπως ήταν αναμενόμενο, το Δ.Σ. του Σωματείου Εργαζομένων Εθνικού Θεάτρου αμέσως έβγαλε έκτακτη ανακοίνωση και αποφάσισε «λόγω των πρόσφατων εξελίξεων, την αναστολή της προγραμματισμένης στάσης εργασίας για σήμερα». Ετσι, οι παραστάσεις σε όλες τις Σκηνές του Εθνικού Θεάτρου θα γίνουν κανονικά…
Ας δούμε το αιτιολογικό στην ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού:
«Ο έλεγχος που διενεργήθηκε στο Εθνικό Θέατρο είχε ως αποτέλεσμα τη διαπίστωση τεσσάρων παραβάσεων του ιδρυτικού νόμου που διέπει τον οργανισμό: Παράλειψη ανάρτησης εν περιλήψει στη “Διαύγεια” των συμβάσεων έργου του καλλιτεχνικού και τεχνικού προσωπικού. Υπέρβαση του μέγιστου ανά θητεία επιτρεπτού αριθμού συμβάσεων του Καλλιτεχνικού Διευθυντή με το Εθνικό Θέατρο ετησίως. Υπέρβαση του μέγιστου επιτρεπτού αριθμού συμβάσεων μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου με το Εθνικό Θέατρο, κατά τη διάρκεια του ίδιου έτους. Ελλειψη σύμπνοιας και διάθεσης συνεργασίας με την εποπτεύουσα Αρχή».
- Απ’ ό,τι είδαμε, οι αναρτήσεις στη «Διαύγεια» γίνονται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο που δημοσιοποιούν συνοπτικά τα οικονομικά στοιχεία για τους συντελεστές και άλλοι κρατικοί οργανισμοί (Λυρική Σκηνή, ΚΘΒΕ). Για παράδειγμα, βρήκαμε στη «Διαύγεια» το σύνολο των αμοιβών (390.575 ευρώ) όλων των καλλιτεχνικών συντελεστών της σεζόν 2013-14 (χειμώνας και καλοκαίρι).
- Σε ό,τι αφορά την τρίτη σύμβαση, που το υπουργείο υποστηρίζει ότι έχει συνάψει ο Σωτήρης Χατζάκης καθ’ υπέρβαση του νόμου, ζητήσαμε και έχουμε στα χέρια μας το υπογεγραμμένο συμφωνητικό, που δείχνει καθαρά ότι δεν έχει πληρωθεί τρίτη σκηνοθεσία μέσα στον ίδιο χρόνο. Να θυμίσουμε ότι οι σκηνοθεσίες είναι τρεις και όχι δύο, επειδή ο Σ. Χατζάκης αναγκάστηκε να αναλάβει την εγκαταλειμμένη από τον σκηνοθέτη Β. Βαφέα «Πρόβα νυφικού».
- Η τρίτη σύμβαση, που συνήψε ο Γιάννης Μετζικώφ, αφορά παραγωγή του 2016, όπως προκύπτει από σχετική αλληλογραφία με το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού του Αζερμπαϊτζάν, έγγραφο που ζητήσαμε να μας αποσταλεί. Οι συμβάσεις, άλλωστε, υπογράφονται από πριν, ενώ η αμοιβή γίνεται στην εκτέλεση των παραγωγών.
- Οσο για την «έλλειψη σύμπνοιας και διάθεσης συνεργασίας με την εποπτεύουσα Αρχή», δύσκολα αντιλαμβάνεται κανείς το θέμα ως «παράβαση»…
Ο Σωτήρης Χατζάκης έχει δεχτεί έντονη κριτική στη διάρκεια της θητείας του ως καλλιτεχνικός διευθυντής τόσο του ΚΘΒΕ όσο και του Εθνικού Θεάτρου, κυρίως για καλλιτεχνικούς λόγους. Είχε περισσότερους πολέμιους παρά συμπαθούντες στον χώρο του θεάτρου και του Τύπου. Το γινάτι του Ν. Ξυδάκη να φύγει «εδώ και τώρα» οδήγησε τα πράγματα πολύ μακριά. Συνάδελφοι του Σ. Χατζάκη -που μόνο φίλοι του δεν υπήρξαν- περιγράφουν τα γενόμενα ως «αδιανόητα» και το αιτιολογικό της απομάκρυσνης ως «εντελώς αστήρικτο».
Ο αν. υπουργός Πολιτισμού δηλώνει ότι το επόμενο διάστημα θα πραγματοποιηθεί πλήρης και εξονυχιστικός διαχειριστικός έλεγχος στο Εθνικό Θέατρο. Ελπίζουμε να συμβεί το ίδιο και σε άλλους οργανισμούς, πριν παύσει τους διευθυντές τους… Εν τω μεταξύ, ο απερχόμενος καλλιτεχνικός διευθυντής Σωτήρης Χατζάκης ετοιμάζει δικαστικό αγώνα. Οσο για τον αντικαταστάτη του, όποιος κι αν είναι, αναλαμβάνει τη διεύθυνση του Εθνικού Θεάτρου μετά από μια πρωτοφανή κρίση, τα γενεσιουργά αίτια της οποίας δεν μας έχουν γίνει ξεκάθαρα. Φαβορί θεωρείται ο Στάθης Λιβαθινός, αλλά τελευταία άρχισαν να ακούγονται και τα ονόματα των Μιχαήλ Μαρμαρινού, Δημήτρη Τάρλοου και Γιώργου Κιμούλη.
