Γιώργος Κτενάς
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Η ιδέα για την ελευθερία του ατόμου, όπως την εισήγαγε τον 19ο αιώνα ο κλασικός στοχαστής του Φιλελευθερισμού Τ.Σ. Μιλ, αφορά την βελτίωση του ίδιου του ατόμου και, τελικά, περνάει μέσα από την τυραννία του Κράτους. Από την άποψη ότι η σχέση ελευθερίας-Κράτους εκκινεί από την ύπαρξη του ίδιου του Κράτους, οδηγώντας στην καθιερωμένη σχέση υπηκόου-εξουσίας που βιώνουμε μέχρι τις μέρες μας. Μάλιστα, ταυτίζει το έθνος με το Κράτος και περικλείει μια σειρά από νομικές κατοχυρώσεις τής εξουσίας προς τον πολίτη, περιορίζοντας ουσιαστικά την ελευθερία που φαίνεται ότι αναζητεί αρχικά η σκέψη του. 

Κι εδώ, φυσικά, έχει ενδιαφέρον να δούμε ότι και η συγκρότηση του εθνοκράτους εδράζεται στον 19ο αιώνα, όταν διαχωρίστηκαν οι αυτοκρατορίες στο πλαίσιο των πιέσεων για εθνική ανεξαρτησία. Με τη εθνική συνείδηση να χαρακτηρίζεται από κοινωνικές και ιστορικές παραμέτρους, κάτι που σημαίνει ότι υπάρχουν πεδία ανίχνευσης μέσα στην ιστορικότητά της. Η γλώσσα, η θρησκεία, η παράδοση, η Ιστορία, το έδαφος είναι μερικοί από τους ενοποιητικούς προσδιορισμούς του έθνους, που στη νεωτερική παράδοση υπάρχει ως αυτονόητη και αναλλοίωτη φυσική οντόντητα – Αυτό που ο Βέμπερ χαρακτηρίζει ως ιδεότυπο, με ανεπτυγμένο το αίσθημα του συνανήκειν. 

Με την γραπτή Ιστορία να συνδέεται τόσο με την κρατική εκπαίδευση όσο και με την κρατική χρηματοδότηση, για την καλλιέργεια συλλογικών ταυτοτήτων, ο Ιστορικισμός απέκτησε πρωταγωνιστικό ρόλο στην ιστοριογραφία. Κι εδώ είναι που, ιστορικά, άρχισε να μπλέκεται ο μύθος με την αλήθεια ακόμα και σε επίσημα κρατικά έγγραφα, εκπαιδευτικά εγχειρίδια, κι όπου αλλού το παραμύθι μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη αξία από την αληθινή ζωή. Ας μην ξεχνάμε ότι ο Χίτλερ αράδιαζε ένα σωρό παραμύθια στον γερμανικό λαό. Και, τελικά, κατάφερε να μαζικοποιήσει το συντηρητικό ακροατήριο αλλά και να το διευρύνει με Γερμανούς που προηγουμένως ήταν πολιτικοί του αντίπαλοι.

Για αυτό και έχει σημασία να ζούμε με την αλήθεια, όποια κι αν είναι αυτή, κι όχι με τον μύθο που μακιγιάρεται για αλήθεια. Όπως ακριβώς την μετουσιώνει η γραφή τής Αθηνάς Τερζή στη συλλογή διηγημάτων Αν είχα μια Μαρία σε μια σοφίτα – Ιστορίες από το παράθυρο (εκδ. Πηγή), που μας οδηγεί σε ασφαλή μονοπάτια καθημερινών συμπερασμάτων.

Μέσα από ιστορίες τής διπλανής πόρτας, χαμηλόφωνες εξομολογήσεις που τόσο πολύ έχουμε ανάγκη, ακριβώς για να ορίσουμε από την αρχή όχι ποια είναι η “αλήθεια”. Αλλά ποια είναι η αλήθεια εκείνη που μας ενδιαφέρει.

Πρόκειται για 33 ιστορίες βγαλμένες μέσα από τα σπλάχνα τη ζωής, της άλλοτε πορτοκαλόχρωμης και άλλοτε γκρίζας καθημερινότητας. Με αξιοζήλευτη γραφή, άρτια, εκκινεί από τα θροΐσματα που ακούγονται στο πιο μακρινό δάσος, μέχρι την κόρνα έξω από το σούπερ μάρκετ της γειτονιάς.

Η Σοφίτα είναι, αναμφίβολα, ένα φουρνέλο στη μιζέρια της καθημερινότητας, αναστοχάζεται, αναλύει και τελικά καλεί τους αναγνώστες για τη φυγή προς τα εμπρός, κατά τον Σκαρίμπα. Αν αξίζει να βιωθεί η ζωή, κάθε ζωή, είναι με έναν και μοναδικό τρόπο: Με αξιοπρέπεια.

Και το βιβλίο της Α. Τερζή συγκροτεί διηγήματα που διδάσκουν την αξιοπρέπεια μέσα στη ζωή και μας καλούν να την ανιχνεύσουμε εντός του καθημερινού κοινωνικού μας πράττειν.