«Το 2018 και 2019, τα πιο δυναμικά φεστιβάλ της θητείας μου»

Τον απολογισμό του καλλιτεχνικού προγράμματος 2019 του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου έκανε χτες ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος, καθώς η φετινή διοργάνωση ολοκληρώνεται με την παράσταση του «Προμηθέα Δεσμώτη» στις 10 Αυγούστου, οπότε λήγει και η θητεία του ως καλλιτεχνικού διευθυντή. Παρών ήταν και ο Βέλγος σκηνοθέτης Ιβο βαν Χόβε, ο οποίος σκηνοθετεί την παράσταση «Ηλέκτρα/Ορέστης» βασισμένη στα έργα του Ευριπίδη, που παρουσιάζει η Κομεντί Φρανσέζ την Παρασκευή και το Σάββατο στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου.

Η Επίδαυρος υποδέχτηκε ώς σήμερα, στα πέντε από τα οκτώ διήμερα του προγράμματος, 52.747 θεατές. Στο Ηρώδειο τις παραστάσεις παρακολούθησαν 79.202 θεατές, χωρίς να υπολογίζονται η «Τραβιάτα» από τη Λυρική και η Εθνική Ορχήστρα της Κίνας που υπολείπονται. Τις παραστάσεις στην Πειραιώς 260 παρακολούθησαν συνολικά 18.433 θεατές, ενώ το Ανοιγμα στην Πόλη συγκέντρωσε στην Αθήνα 5.845 θεατές σε 17 εκδηλώσεις με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.

Ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος είπε ότι οι χρονιές 2018 και 2019 ήταν τα πιο ολοκληρωμένα και δυναμικά φεστιβαλικά καλοκαίρια της θητείας του: «Φέτος άρχισαν να δίνουν καρπούς όλες οι προσπάθειες διερεύνησης συνεργασιών των τελευταίων χρόνων με διεθνείς αλλά και υψηλού επιπέδου ελληνικές παραγωγές στην Επίδαυρο. Το Ηρώδειο ξαναμπήκε στην ατζέντα του κοινού με συναυλίες κλασικής μουσικής, ένα είδος απαιτητικό, γι’ αυτό και το θεωρώ σπουδαίο επίτευγμα. Για τη διαμόρφωση του διεθνούς προγράμματος στην Αθήνα, η λέξη-κλειδί ήταν η ποικιλομορφία, που κάλυπτε ένα ευρύ καλλιτεχνικό φάσμα: από καταξιωμένους μαέστρους της σκηνοθεσίας, όπως ο Λεπάζ, το Θέατρο του Ηλιου της Αριάν Μνουσκίν και ο Ρομέο Καστελούτσι».

Σε ό,τι αφορά τα οικονομικά, ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος είπε ότι η διαχείριση του προϋπολογισμού του καλλιτεχνικού προγράμματος δεν είχε υπερβάσεις, δεν χρειάστηκε έκτακτη επιχορήγηση και σ’ αυτό συνέβαλαν οι δεκάδες συνεργασίες με ιδρύματα, φορείς, οργανισμούς και ιδιώτες, που ανέλαβαν μόνοι τους το κόστος των παραγωγών τους.

Ευχαρίστησε τους συνεργάτες του και καταλήγοντας περιέγραψε το φεστιβάλ ως γιγάντιο οργανισμό. «Η δουλειά ήταν πολλή, άπειρες ώρες. Ωστόσο η εμπειρία ήταν για μένα πολύτιμη κι αυτό μου έδινε καθημερινά ενέργεια και αντοχή. Ταξίδεψα για τις ανάγκες του προγράμματος σε πολλά θέατρα και φεστιβάλ του κόσμου, γνώρισα σημαντικούς καλλιτέχνες, επαγγελματίες που η αφοσίωση στην τέχνη τους τούς κάνει σεμνούς. Είμαι ευγνώμων γι’ αυτό το ταξίδι που μου επιφύλαξε η ζωή, όσο κι αν είχε και τις δύσκολες στιγμές του».

Κι όταν ο απολογισμός ολοκληρώθηκε, τον λόγο πήρε ο σκηνοθέτης μιας παράστασης που αποτελεί το γεγονός του καλοκαιριού. Ο Βέλγος δημιουργός Ιβο βαν Χόβε, λάτρης από χρόνια του Ευριπίδη, είπε ότι πάντα αναζητούσε ευκαιρία να ασχοληθεί με αυτά τα έργα. Η διπλή πρόσκληση από την Κομεντί Φρανσέζ και το Φεστιβάλ Αθηνών υπήρξε ιδανική συγκυρία.

«Αν δεν γίνει τώρα, δεν θα γίνει ποτέ», είπε κι εξήγησε για το έργο: «Ο Ορέστης, ο Πυλάδης, η Ηλέκτρα είναι οι ήρωες που κάνουν την επανάστασή τους προς μια βίαιη κατεύθυνση. Πιο σημαντική προσωπικότητα είναι η Ηλέκτρα. Εξόριστη από το παλάτι, φυλακισμένη σε έναν γάμο, φτωχή, ζει σε μια γη που δεν καλλιεργείται. Τη συναντάμε 15 χρόνια μετά τον φόνο του Αγαμέμνονα, κολλημένη στο μίσος και τη λάσπη. Ο Ορέστης, εξόριστος κι ο ίδιος, ζει μια καλύτερη ζωή στη Φωκίδα αλλά κι αυτός φέρει το αίσθημα της ματαίωσης και της οργής, διωγμένος από τον θρόνο που του ανήκει. Την παράστασή μου φωτίζει ο Πυλάδης, που συμμετέχει στην περιπέτεια του φίλου του και αναζητά κι αυτός να ανήκει κάπου. Πρόκειται για έργα που δίνουν τροφή για σκέψη, όλοι μπορούμε να καταλάβουμε τους χαρακτήρες, να συνδεθούμε μαζί τους».

Ο Ιβο βαν Χόβε κάνει ήδη πρόβες από την Τρίτη στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου και η παράσταση αποκτά καινούργια χαρακτηριστικά από εκείνη που έγινε στον κλειστό χώρο στο Παρίσι. «Είναι μια υπέροχη στιγμή μέσα στο θέατρο όταν βλέπεις τον ήλιο να δύει μέχρι που πέφτει το σκοτάδι. Τότε αυτό το μαγικό τοπίο γίνεται ξαφνικά σκληρό. Κι από πάνω ένας ουρανός γεμάτος αστέρια που σε κάνει να σκέφτεσαι πως όταν οι ήρωες μιλούν στον θεό, αρκεί να στρέψουν τη ματιά τους ψηλά και θα τον δουν… Αυτή την ιδιαίτερη δύναμη που αποπνέει ο χώρος θέλουμε να την επιστρέψουμε μέσα από την παράσταση».

Οσο για το πόσο πρωτοποριακά βλέπει την τραγωδία, ο Βαν Χόβε απάντησε ότι δεν θέλει να επηρεάζεται από τα στερεότυπα που συνοδεύουν τα έργα, είτε είναι του αρχαίου δράματος είτε του Σέξπιρ. «Εγώ πιστεύω ότι είμαι ένας κλασικός σκηνοθέτης, κάνω κλασικές παραστάσεις. Η δουλειά μου βασίζεται στο κείμενο, αλλά συγχρόνως λέω ότι αυτός δεν είναι ο μοναδικός τρόπος στο θέατρο. Ως σκηνοθέτης είμαι υποχρεωμένος να σκεφτώ με ποιον τρόπο το έργο μπορεί να λειτουργήσει, να συνομιλήσει με την εποχή μας, τι μηνύματα μεταφέρει στον 21ο αιώνα».