«Λένε ότι ο μοναδικός τρόπος για να πολλαπλασιάσεις τη συγκίνηση και τη χαρά είναι να τις μοιραστείς. Κι αυτό κάνουμε σήμερα μαζί σας. Μοιραζόμαστε τη συγκίνησή μας για ένα ταξίδι που ξεκίνησε το 2012, περιέχοντας σε ισόποσες δόσεις τη λογική και την ευαισθησία, την αναζήτηση και τον ενθουσιασμό, την ατομική προσπάθεια και τον συλλογικό κόπο. Οι άνθρωποι του Ιδρύματος Ωνάση στεκόμαστε για να αφηγηθούμε μια δική μας ιστορία, που φιλοδοξούμε να γίνει η ιστορία όλων».
Με αυτά τα λόγια, η Εφη Τσιότσιου, εκτελεστική διευθύντρια και διευθύντρια Παιδείας του Ιδρύματος Ωνάση, ανακοίνωσε χθες το άνοιγμα ενός από τα σημαντικότερα λογοτεχνικά αρχεία του κόσμου.
Επτά χρόνια μετά την απόκτησή του Αρχείου Καβάφη κι έπειτα από πολυετή έρευνα, επεξεργασία, τεκμηρίωση και ψηφιοποίηση, ένας ολόκληρος ηλεκτρονικός καβαφικός κόσμος είναι πλέον διαθέσιμος σε όλους στο www.kavafis.gr.
Αν και το Ιδρυμα επικρίθηκε ότι τα πρώτα χρόνια δεν παρείχε πρόσβαση στα τεκμήρια, με την έναρξη της διαδικτυακής του λειτουργίας το Αρχείο Καβάφη βγαίνει από τα όρια της ελληνικής φιλολογικής κοινότητας και εντάσσεται στο πεδίο της παγκόσμιας πολιτισμικής κληρονομιάς, δίπλα στα ψηφιακά αρχεία των Ουίλιαμ Μπλέικ, Εμιλι Ντίκινσον, Ουόλτ Ουίτμαν, κ.ά.
«Ο επισκέπτης μπορεί να περιηγηθεί σε έναν σπάνιο πνευματικό κόσμο, από οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη, από τον υπολογιστή ή την οθόνη του κινητού του. Η δίγλωσση ψηφιακή συλλογή δεν απευθύνεται μόνο σε ερευνητές και σε εκπαιδευτικούς αλλά και σε φοιτητές, σε ανθρώπους που αγαπούν τον Καβάφη, σε όσους ένα βράδυ νιώθουν την ανάγκη να αναζητήσουν παρηγοριά στους διαχρονικούς του στίχους», είπε ο πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση, Αντώνης Παπαδημητρίου.
Συγχρόνως, οι άνθρωποι του Ιδρύματος παρουσίασαν χθες την Cavafy Script, μια γραμματοσειρά βασισμένη στο καλλιγραφικό στιλ του Αλεξανδρινού ποιητή (οι ελληνικοί χαρακτήρες βασίζονται στα αυτόγραφα ποιήματα από το τετράδιο Σεγκοπούλου, οι λατινικοί στην αλληλογραφία του με τον E.M. Φόρστερ), σχεδιασμένη από τους γραφίστες Γιάννη Καρλόπουλο – Βασίλη Γεωργίου. Μπορείτε να την κατεβάστε από το Onassis.org και να γράψετε με αυτήν.
Κι επίσης δεσμεύτηκαν ότι το επόμενό μας ραντεβού θα δοθεί το φθινόπωρο στον ολοκαίνουργιο χώρο που αγοράστηκε στο κέντρο της Αθήνας, για να στεγάσει το πολύτιμο αρχείο και τη βιβλιοθήκη του ποιητή.
Μοναδική περίπτωση αρχείου ως προς την πληρότητά του -κάτι για το οποίο φρόντισε από πολύ νωρίς ο ίδιος ο ποιητής-, το Αρχείο Καβάφη περιλαμβάνει τεκμήρια ανεκτίμητης αξίας: χειρόγραφα καβαφικών ποιημάτων, έντυπες αυτοσχέδιες εκδόσεις, πεζά λογοτεχνικά κείμενα, άρθρα, μελέτες του ποιητή. Εντοπίζονται, επίσης, μεταφράσεις ποιημάτων, σημειώσεις λογοτεχνικού και προσωπικού χαρακτήρα, πλούσια αλληλογραφία, ημερολόγια, φωτογραφίες.
Ξεχωριστή ενότητα αποτελεί το αρχείο Αλέκου – Ρίκας Σεγκοπούλου (περιλαμβάνεται υλικό σχετικό με τον ποιητή) και το αρχείο της «Αλεξανδρινής Τέχνης» (περιοδικό που διηύθυναν οι Α.Γ. Συμεωνίδης και Ρίκα Σεγκοπούλου, με τη συχνή καθοδήγηση του Καβάφη).
«Στο Ιδρυμα Ωνάση ανακαλύπτουμε κι εμείς το διαρκές μυστήριο του Κωνσταντίνου Καβάφη, με τους όρους που ο ίδιος έθεσε για την ποίησή του: “Απ’ όσα έκαμα κι απ’ όσα είπα να μη ζητήσουνε να βρουν ποιος ήμουν. Οι πιο απαρατήρητές μου πράξεις και τα γραψίματά μου τα πιο σκεπασμένα -από εκεί μονάχα θα με νοιώσουν”», είπε κλείνοντας η Εφη Τσιότσιου.
«Καθώς συνεχίζουμε τη διερεύνηση του πολύτιμου Αρχείου, όπου όλα φανερώνονται ενώ είναι “σκεπασμένα”, χρειαζόμαστε τη συνέργεια των ειδικών και το ενδιαφέρον των πολλών. Και όπως γράφει και ο Αλεξανδρινός που τιμάμε σήμερα: “Του μέλλοντος οι μέρες στέκοντ’ εμπροστά μας”».
2.000 αρχειακά τεκμήρια
Το βασικό τμήμα του αρχείου κληροδοτήθηκε το 1933 στον Α. Σεγκόπουλο από τον Κ. Π. Καβάφη, ο οποίος δεν είχε αφήσει φιλολογική διαθήκη που να υποδεικνύει τον τρόπο διαχείρισής του. Μετά τον θάνατό του, το κληροδότησε στη δεύτερη σύζυγό του Κυβέλη, ενώ το 1969 η κυριότητα του αρχείου πέρασε στον κορυφαίο νεοελληνιστή Γ. Π. Σαββίδη, ο οποίος το αποκατέστησε σε μεγάλο βαθμό: ανέκτησε χειρόγραφα και δεδομένα που είχαν αποσπαστεί, προχώρησε στη σταδιακή έκδοση υλικού με τη βοήθεια άλλων φιλολόγων (ήδη τον Ιανουάριο του 1963, σε συνεργασία με τον Β.Π. Παναγιωτόπουλο, ξεκίνησε τη φωτογράφισή του).
Συνολικά, λοιπόν, σήμερα το αρχείο Καβάφη μαζί με το συγγενές αρχείο Αλέκου – Ρίκας Σεγκοπούλου, αποτελείται από 2.000 και πλέον αρχειακά τεκμήρια, ανάμεσά τους χειρόγραφα, φωτογραφίες, προσωπικά αντικείμενα του κορυφαίου ποιητή.
Η ψηφιακή αναπαραγωγή του πρωτότυπου αρχειακού υλικού ολοκληρώθηκε το 2017 (11.086 λήψεις), ενώ την ίδια χρονιά ψηφιοποιήθηκαν τα 158 μικροφίλμ που απεικονίζουν τη φωτογράφιση του αρχείου, από τον Γ.Π. Σαββίδη (4.741 λήψεις). Το Αρχείο Καβάφη περιήλθε στη διαχείριση του Ιδρύματος Ωνάση το 2012, εξασφαλίζοντας την παραμονή του στην Ελλάδα και αποφεύγοντας ενδεχόμενο κατακερματισμό του.
-320x213.jpg)
