Στο κενό έπεσαν οι κατηγορίες του υποτιθέμενου οικονομικού σκανδάλου περί «κατασπατάλησης δημόσιου χρήματος» για την documenta 14, που για πρώτη φορά στην ιστορία της διοργανώθηκε παράλληλα σε Αθήνα και Κάσελ.
Με απόφαση που εξέδωσε πριν από τρεις ημέρες ο εισαγγελέας του Κάσελ απέρριψε τις αβάσιμες κατηγορίες που υποκίνησε η μηνυτήρια αναφορά της δημοτικής παράταξης του Κάσελ που πρόσκειται στο ακροδεξιό κόμμα AfD και αθώωσε πανηγυρικά τα πρόσωπα που αδίκως κατηγορήθηκαν, σπιλώθηκαν και ζημιώθηκαν, τη διευθύνουσα σύμβουλο Ανέτ Κούλενκαμπφ, τον καλλιτεχνικό διευθυντή Ανταμ Σίμτσικ, τον πρώην δήμαρχο Κάσελ Bertram Hilgen και τον νυν τοπικό άρχοντα.
Η υπόθεση ξέσπασε το περασμένο φθινόπωρο. Μετά τη μηνυτήρια αναφορά του AfD ακολούθησαν δημοσιεύματα στον γερμανικό Τύπο που έδειχναν τους διοργανωτές της documenta 14 ως υπεύθυνους και την Αθήνα ως αιτία της κακής οικονομικής κατάστασης της διεθνούς διοργάνωσης, καθώς ο προϋπολογισμός ανέβηκε 37 εκατομμύρια και σημειώθηκε έλλειμμα 7 εκατομμύρια ευρώ.

Η εισαγγελική αρχή του Κάσελ, ωστόσο, αποφάνθηκε:
«Μετά τη διεξαγωγή των ερευνών η αρχική κατηγορία για εγκληματική υπεξαίρεση δεν επιβεβαιώθηκε. Επομένως, η διαδικασία περατώθηκε από τον εισαγγελέα του Κάσελ και τέθηκε στο αρχείο σύμφωνα με το άρθρο 170, παράγραφος 2 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας… Η κατασπατάληση των χρημάτων δεν τεκμηριώνεται, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της ποινικής νομοθεσίας που αφορούν το αδίκημα της υπεξαίρεσης, από το γεγονός και μόνον ότι κάποια μεμονωμένα έργα δεν ταιριάζουν με την αισθητική όλων των θεατών ή επειδή κατά την άποψή τους δεν είναι κατάλληλα για την επίτευξη του στόχου της προώθησης της έκθεσης. Επιπλέον, οι οποιεσδήποτε υπόνοιες για υπεξαίρεση κατέπεσαν διότι, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των ερευνών, δεν προκύπτει ότι τα πρόσωπα που ήταν υπεύθυνα για την documenta 14 προκάλεσαν εσκεμμένα οικονομική ζημία σε βάρος του οργανισμού της documenta und Museum Fridericianum gGmbH».
Η Ανέτ Κούλενκαμπφ και ο Ανταμ Σίμτσικ αισθάνονται δικαιωμένοι. Μάλιστα ο Σίμτσικ -από πέρυσι μίλησε για «δημοσιεύματα που εξυπηρετούν σκοπιμότητες των πολιτικών και των media του Κάσελ»- μετά την απόφαση του εισαγγελέα προχώρησε στην ακόλουθη δήλωση:
«Οι πολιτικά υποκινούμενες κατηγορίες που εκτοξεύθηκαν εναντίον των διοργανωτών της documenta 14 το φθινόπωρο του 2017 τελικά απορρίφθηκαν ορθά από τον εισαγγελέα του Κάσελ. Ωστόσο, στο διάστημα που προηγήθηκε, η πρώην διευθύνουσα σύμβουλος Ανέτ Κούλενκαμπφ υπέφερε επί δέκα μήνες από τις συκοφαντικές αναφορές στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και απομακρύνθηκε από τη θέση της από το Εποπτικό Συμβούλιο της documenta gGmbH – σώμα το οποίο απαρτίστηκε σχεδόν αποκλειστικά από πολιτικά πρόσωπα στην Εση και στο Κάσελ και δεν έκανε τίποτα απολύτως να αντιμετωπίσει ή να αμφισβητήσει τους ψευδείς ισχυρισμούς προς τη διευθύνουσα σύμβουλο, επιτρέποντας ουσιαστικά να κυκλοφορούν δημόσια και για μεγάλο χρονικό διάστημα οι ανεπιβεβαίωτες κατηγορίες του AfD.
Επιπλέον, παύοντας νωρίς τη σύμβαση της Κούλενκαμπφ (βεβαίως “κοινή συναινέσει”), το Εποπτικό Συμβούλιο κατέφυγε σε έκτακτα, τιμωρητικά μέτρα εναντίον της, ενώ ήταν δημόσια ο αποδιοπομπαίος τράγος για το “έλλειμμα” στον προϋπολογισμό της documenta 14, στην Αθήνα και στο Κάσελ. Αυτό το “έλλειμμα”, σύμφωνα με την επίσημη παραπλανητική αφήγηση που διαδόθηκε από το Eποπτικό Συμβούλιο μετά την ανάγνωση της έκθεσης ελέγχου της PwC, που δεν διαπίστωσε αμέλεια από μέρους της διοίκησης της documenta gGmbH, αφορούσε “την Αθήνα” – μια άποψη που εντοπίζει κατά τρόπο προβλέψιμο και στερεοτυπικό την αιτία για τα οικονομικά προβλήματα της documenta στην ίδια την ιδέα της υλοποίησής της σε δύο πόλεις, μεταξύ των οποίων η μία στον Νότο της Ευρώπης, και προσπαθεί να αποκρύψει το πραγματικά σημαντικό ζήτημα της ανεπαρκούς χρηματοδότησης του project ήδη από την αρχή του, πριν από πέντε χρόνια, όταν η ιδέα γνωστοποιήθηκε στο Εποπτικό Συμβούλιο και πήρε την έγκρισή του για υλοποίηση.
Τώρα, η documenta επιστρέφει στο “business as usual”, καθώς το Εποπτικό Συμβούλιο προσπαθεί να σώσει την εικόνα του θεσμού, μεταθέτοντας την προσοχή του κοινού στην documenta 15, που θα ανοίξει το 2022, μετά την εφαρμογή των “διευθυντικών προσαρμογών” στην εταιρεία της documenta gGmbH. Θα παρακολουθούμε πώς τα πάνε».
