Η «Λοξή Τάξη» του Ζάφου Ξαγοράρη περιλαμβάνει δεκαοκτώ θρανία και τριάντα έξι καρέκλες, την έδρα διδασκαλίας και τη θέση της στον χώρο. Ολα είναι τοποθετημένα υπό γωνία 7 μοιρών, ώστε «η τάξη να γέρνει ομοιόμορφα και να μπορεί να σταθεί ίσια σε κατηφορικό ή κεκλιμένο πεδίο». Πρόκειται για το καινούργιο in situ έργο του καλλιτέχνη, που διερευνά τον τρόπο εκπαίδευσης ως έκφραση κοινωνικής αλλαγής. Θα εκτεθεί από την ερχόμενη εβδομάδα (25/2) στο Μουσείο Μπενάκη της Πειραιώς.
Ο Ζάφος Ξαγοράρης, εικαστικός με διεθνή παρουσία, τοποθετεί συχνά τα έργα του στον ανοιχτό δημόσιο χώρο, με σκοπό τον διάλογο με το κοινό και, κυρίως, την παρέμβαση στον κοινωνικό ιστό. Ετσι και η «Λοξή Τάξη» θα εκτεθεί στο αίθριο του μουσείου, ενώ στη ράμπα θα εκτεθούν εικόνες από τα Φωτογραφικά Αρχεία του Μπενάκη, όλες επιλογές του καλλιτέχνη.
«Οι φωτογραφίες και το αρχειακό υλικό συνοδεύουν την εγκατάσταση, γιατί αφορούν την εκπαίδευση σε ανοιχτούς χώρους σε περιόδους έκτακτης ανάγκης, όπως πόλεμος, σεισμός, στρατόπεδα συγκέντρωσης κ.ά. Παράλληλα, θα έχουμε φωτογραφίες από γυμναστικές επιδείξεις, θεατρικές παραστάσεις νέων, αλλά και εκδρομές σχολείων στην ύπαιθρο, μια μεγάλη παράδοση που έχει να κάνει με την εμπειρική διδασκαλία, κατά την οποία αποδεδειγμένα τα παιδιά μπορούν να απομνημονεύσουν καλύτερα τη γνώση και την πληροφορία. Ολα αυτά θα τα συζητήσουμε την ημέρα των εγκαινίων, που θα δώσουμε το θεωρητικό πλαίσιο του έργου», μας λέει ο Ζάφος Ξαγοράρης.
Συνδέει τη «Λοξή Τάξη» με το έργο του «Συζητήσεις σε ανώμαλο έδαφος», που παρουσίασε στην Μπιενάλε της Αθήνας (2013). «Ηταν καρέκλες με αυξομειωμένα πόδια, τοποθετημένες σε κατηφόρες, βράχια ή σκάλες. Μπορούσε κάποιος να πραγματοποιήσει συζητήσεις σε ανώμαλο έδαφος, όπως ήταν και ο τίτλος της εγκατάστασης», μας θυμίζει.
Η «Λοξή Τάξη» παρουσιάζεται σε συνεργασία με το Γυμνάσιο Καμινίων. Με τους μαθητές της καλλιτεχνικής του ομάδας πραγματοποιήθηκε ήδη ειδική δράση στο Θησείο. «Τοποθετήσαμε την τάξη σε κατηφορικό έδαφος και τη χρησιμοποιήσαμε με επιτυχία. Τα παιδιά κάθισαν στις καρέκλες και συζητήσαμε για πολλή ώρα. Ανταλλάξαμε σκέψεις και ιδέες». Το υλικό από τη δράση θα παρουσιαστεί και στην έκθεση.
Οι συσχετίσεις που ενεργοποιεί η «Λοξή Τάξη» με τις κοινωνικές συνθήκες της κάθε εποχής, την ιστορική μνήμη, τη φύση, την ύπαιθρο, τη γη, αλλά και ο εφήμερος χαρακτήρας της επιτόπιας εγκατάστασης την εντάσσουν στην κατηγορία των έργων που ασχολούνται με τον «δημόσιο χώρο», με σκοπό να αναδείξουν τις συγκρούσεις που τον διέπουν, να μεταστρέψουν τον τρόπο που τον βιώνουμε, αλλά και να παρέμβουν στους σχηματισμούς και τις κοινωνικές κατανομές του, επιτρέποντας μια πιο δημοκρατική συμμετοχή.
«Η τάξη έχει να κάνει με την ευταξία», μας λέει ο Ζάφος Ξαγοράρης. «Οταν μια τάξη είναι λοξή, έχει να κάνει με την κριτική στην εκπαίδευση. Ξεκινάω από την εικόνα, που είναι μια κατηφόρα, και από την εκπαιδευτική διαδικασία, που λαμβάνει χώρα στην ύπαιθρο. Αυτό προσπαθώ να δείξω σε πρώτη φάση αλλά και να δώσω κάποια νήματα συμπληρωματικής ανάγνωσης του έργου – όχι απαραίτητα μια κριτική των εκπαιδευτικών σχημάτων, όσο αφορμή για σκέψεις. Γι’ αυτό υπάρχει και το υλικό από τα Ιστορικά Αρχεία».
Την ημέρα των εγκαινίων (Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου στις 19.00), στο αμφιθέατρο του μουσείου ο καλλιτέχνης θα συνομιλήσει με τον ιστορικό και υπεύθυνο των Ιστορικών Αρχείων του Μπενάκη, Τάσο Σακελλαρόπουλο, με θέμα «Υπαίθρια εκπαίδευση σε περιόδους εκτάκτων συνθηκών». Εκθεση και εκδήλωση εντάσσονται στο πρόγραμμα «Καλλιτέχνες σε διάλογο με το Μουσείο Μπενάκη».
διάρκεια έως 17 Μαΐου
