Ωραίου κατά τους αρχαίους χρόνους. Μέσα από 340 αρχαία αντικείμενα-έργα τέχνης από τη νεολιθική περίοδο μέχρι την ύστερη αρχαιότητα, όλα προερχόμενα από τις πλούσιες συλλογές του ΕΑΜ, αποκαλύπτεται το Ωραίο ως μια διαρκώς εξελισσόμενη πραγματικότητα. Κι ανάμεσα στις ομορφιές της αρχαιότητας θα μοσχομυρίσετε το «Ρόδο της Αφροδίτης», το πρώτο άρωμα της αρχαιότητας που αναπαρήχθη στα σύγχρονα εργαστήρια.
Πρόκειται για το τρίτο και τελευταίο μέρος της εκθεσιακής τριλογίας, που ξεκίνησε το 2015 για την επέτειο των 150 χρόνων από τη θεμελίωση του κτιρίου του ΕΑΜ και ολοκληρώνεται με τις «Αμέτρητες όψεις του Ωραίου», που συνιστά ιδανικό επίλογο αφού «η καλλιέργεια έρωτος προς τας καλάς τέχνας» ήταν θεμελιώδης ανάμεσα στους καταστατικούς σκοπούς του ΕΑΜ.
«Οι συλλογές του αντικατοπτρίζουν τις αντιλήψεις ενός πολιτισμού που διαπνέεται από την αίσθηση του ωραίου σε κάθε έκφανση του υλικού πολιτισμού, από τα ευτελή χρηστικά αντικείμενα μέχρι τα μεγαλειώδη μοναδικά αριστουργήματα» είπε η γ.γ. του ΥΠΠΟ, Μαρία Ανδρεαδάκη Βλαζάκη, και θύμισε «το συμπύκνωμα της έννοιας του ωραίου, όπως την αντιλαμβάνονταν οι αρχαίοι πρόγονοί μας και την παρέδωσαν στο σύνολο της ανθρωπότητας: τη λέξη “κόσμος”, με άλλα λόγια “κόσμημα-στολίδι”, με την οποία περιέγραψαν το σύνολο του ορατού και αόρατου περιβάλλοντος».
Η έκθεση είναι χάρμα οφθαλμών στον ανακαινισμένο χώρο των περιοδικών εκθέσεων. «Ανθρωποι με διαφορετικά κριτήρια καλαισθησίας εκφράζουν ευχαρίστηση όταν το βλέμμα τους αγγίξει ένα ξεχωριστό έργο, εκείνο που στη δική τους γλώσσα, μία από τις χιλιάδες της υφηλίου, ακούει στο όνομα “ωραίο”» είπε η διευθύντρια του ΕΑΜ, Μαρία Λαγογιάννη, κατά τη διάρκεια της παρουσίασης της έκθεσης στους δημοσιογράφους και θύμισε ότι η λέξη «ωραίο» υπάρχει και στις 6.000 γλώσσες του πλανήτη.
Η αρχή γίνεται με την «Αιώνια αισθητική», όπου παρουσιάζονται είδη καθημερινής χρήσης, κομψοτεχνήματα από διαφορετικά υλικά: χρυσά κύπελλα, αργυρά και χάλκινα σκεύη, αγγεία από πηλό, αλάβαστρο, κ.ά. Στο κέντρο δεσπόζει η μαρμάρινη Αφροδίτη του Canova, ημίγυμνη ως νύμφη στο λουτρό (από τις Βάιες της Νότιας Ιταλίας, 2ος αι. μ.Χ.) και πλάι της κοιμώμενος ο μικρός Ερωτας. Στις απέναντι προθήκες καλοδουλεμένα, διακοσμημένα με πολύτιμους λίθους χρυσά αντικείμενα καλλωπισμού.
Ακολουθεί «Το ωραίο και το επιθυμητό», που επιχειρεί μια ουσιαστική προσέγγιση στις αισθητικές προτιμήσεις των αρχαίων κοινωνιών με βάση τους ελληνικούς μύθους για την ομορφιά και τα αρχαιολογικά ευρήματα που αφορούν την ένδυση, την κόμμωση, τα κοσμήματα και τον καλλωπισμό. Στο τρίτο μέρος «Προβάλλοντας το σώμα», οι επισκέπτες θα δουν γλυπτά όλων των διαστάσεων να αποδίδουν το ανθρώπινο σώμα και, τέλος, «Η ατέρμονη αναζήτηση» αποσκοπεί στον αισθητικό στοχασμό ως προς τη σημασία του ωραίου και την αξία του για τον άνθρωπο.
Η έκθεση αποκαλύπτει τα μυστικά των γυναικών της αρχαιότητας. Εβαφαν μαλλιά και νύχια. Εβαζαν μέικ-απ από λευκό μόλυβδο ή μηλία γη και κιμωλία, στόλιζαν με εξτένσιον και ποστίς τις κεφαλές τους, επεξεργάζονταν τα πέταλα των λουλουδιών για το ρουζ, αντιμετώπιζαν την ακμή με κρεμμύδι και λίπος κοτόπουλου και για λευκή επιδερμίδα έβαζαν την κροκοδειλέα, δηλαδή περιττώματα κροκόδειλου, ή δημιουργούσαν αντιρυτιδικές μάσκες από λίπος και γάλα γαϊδούρας. «Δεν υπάρχει κάτι από όσα κάνουν για την ομορφιά τους οι σύγχρονες γυναίκες που να μην έκαναν στην αρχαιότητα, εκτός από τις πλαστικές» είπε η Μαρία Λαγογιάννη.
Και φυσικά χρησιμοποιούσαν αρώματα. Για πρώτη φορά έχουμε τη δυνατότητα να μυρίσουμε ένα από αυτά όπως κατασκευάστηκε στα εργαστήρια Κορρές ακολουθώντας τις πληροφορίες από πινακίδες Γραμμικής Β γραφής.
Η Λένα Κορρέ εξήγησε ότι επί ενάμιση χρόνο αναζητούσαν τις πηγές και στη συνέχεια τα συστατικά: αγριέλαιο, ρίζα Αλκάνας που βρήκαν στην Αμοργό, κύπειρο, τα οποία δούλεψαν με κόκκινο κρασί και ροδοπέταλα τριαντάφυλλου για να παρασκευάσουν το λεπτεπίλεπτο άρωμα «Ρόδο της Αφροδίτης». Σίγουρα θα κυκλοφορήσει σε αριθμημένα αντίτυπα από την εταιρεία και ελπίζουμε το ΤΑΠ να εμπλουτίσει με αυτά το πωλητήριο του μουσείου.
Η Αθηνά Χατζηπέτρου, πρόεδρος του ΤΑΠ, που παρευρέθηκε με σπασμένο πόδι στην παρουσίαση, δεν το απέκλεισε: «Βρισκόμαστε στο στάδιο των συζητήσεων» είπε και δήλωσε: «Το μεγάλο μας στοίχημα είναι η εφαρμογή του ηλεκτρονικού εισιτηρίου που βρίσκεται προ των πυλών». Θα ξεκινήσει στις αρχές Ιουνίου από την Αρχαία Μεσσήνη, θα ακολουθήσουν το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, η Κνωσός και στη συνέχεια η Ακρόπολη και οι επτά αρχαιολογικοί χώροι γύρω της. Αναμένεται μέχρι την τρίτη εβδομάδα του Ιουνίου να έχει εφαρμοστεί και στους 13 αρχαιολογικούς χώρους, όπως προέβλεπε το αρχικό πλάνο.
ΙΝΦΟ: Τα εγκαίνια θα τελέσει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, αύριο (19.00 με επίδειξη πρόσκλησης). Η έκθεση ανοίγει για το κοινό από τις 26/5. Η υλοποίηση έγινε με τη χρηματοδότηση του ΥΠΠΟΑ και τις δωρεές: Εθνικής Τράπεζας, Ομίλου «Ελληνικά Πετρέλαια», Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση.
