Το κρηναίο οικοδόμημα που κατασκευάστηκε τον 4ο αι μ.Χ. δίπλα στην κεντρική οδική αρτηρία της Ρωμαϊκής Θεσσαλονίκης (decumanus maximus, σημερινή Εγνατία) είναι άλλο ένα εντυπωσιακό εύρημα που αποκαλύφθηκε κατά τις εργασίες του μετρό Θεσσαλονίκης.
Στις εισόδους, βόρεια και νότια, του υπό κατασκευή σταθμού «Αγία Σοφία» εντοπίστηκαν δύο βυζαντινές πλατείες και το μνημειακό κρηναίο/νυμφαίο που δέσποζε ως κύρια κρήνη της πόλης όπου ξεδιψούσαν οι κάτοικοι και οι επισκέπτες.
Ηταν διώροφο 15,45×1,80 μ. και ύψους 2,84 μ. κατασκευασμένο εξ ολοκλήρου από μάρμαρο και αρχικά ήταν ευθύγραμμο, ενώ αργότερα προστέθηκαν δύο σκέλη και πήρε το σχήμα Π. Είχε πλούσιο διάκοσμο και αγάλματα.
Οι αρχικές κόγχες του σφραγίστηκαν τον 5ο ή τον 6ο αι. μ.Χ. και η ροή του νερού γινόταν μόνο από τις επάνω. Η χρήση του ήταν συνεχής έως τον 7ο αι μ.Χ. Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι το μοναδικό στον ελλαδικό χώρο ενώ αντίστοιχα νυμφαία έχουν βρεθεί στην Κωνσταντινούπολη και στην Αντιόχεια.
Το περασμένο Μάιο, μετά τη θετική γνωμοδότηση του ΚΑΣ και με υπουργική απόφαση, αποφασίστηκε να διατηρηθούν κατά χώραν οι αρχαιότητες στη βόρεια είσοδο ενώ στη νότια να αποσπαστεί η πλατεία και να επανατοποθετηθεί όπως και το κρηναίο οικοδόμημα.
Ωστόσο λόγω της πυκνότητας των αρχαιοτήτων στον σταθμό «Αγία Σοφία» η πλήρης επανατοποθέτηση του κρηναίου δεν είναι εφικτή. Η επανατοποθέτηση θα αφορά μήκος περίπου 10 μέτρων ενώ τα άλλα 4,5 μέτρα μένουν μετέωρα, καθώς στο σημείο θα περνάει το φρεάτιο εξαερισμού που κρίνεται απαραίτητο για την ασφάλεια του μητροπολιτικού σταθμού απ’ όπου θα περνούν 100.000 επιβάτες ημερησίως.
Για αυτό το θέμα επανήλθε στη χθεσινή συνεδρίαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, όπου αναζητήθηκε η καλύτερη τεχνική λύση για την εξ ολοκλήρου διατήρηση του μνημείου.
Οπως εξήγησε ο Γιάννης Μυλόπουλος, πρόεδρος της Αττικό Μετρό, «ο εξαερισμός των σηράγγων από τη βόρεια πλευρά είναι εξαιρετικά σημαντικός.
Το μετρό της Θεσσαλονίκης είναι αυτόματο, που σημαίνει ότι οι θύρες στην αποβάθρα είναι διαρκώς κλειστές και ανοίγουν μόνο όταν έρχεται το μετρό. Ετσι τίθεται σοβαρό πρόβλημα για τον εξαερισμό των σηράγγων, άρα η ελάχιστη υποχρέωσή μας για την ασφάλεια του σταθμού είναι το φρεάτιο εξαερισμού να βρίσκεται ακριβώς πάνω από τις σήραγγες» είπε χαρακτηριστικά.
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης εξετάστηκαν όλες οι πιθανές παράμετροι μετακίνησης του αεραγωγού και τελικά επικράτησαν δύο προτάσεις.
Η πρώτη αφορά αλλαγή της φοράς του αεραγωγού, η οποία όμως θα θυσιάζει μέρος της αρχαίας πλακόστρωσης του μνημείου, και η άλλη τη δημιουργία γραμμικού εξαερισμού.
Τις προτάσεις θα εξετάσουν οι τεχνικοί της Αττικό Μετρό και το θέμα θα επανέλθει στη συνεδρίαση του ΚΑΣ την ερχόμενη Τρίτη.
