Επιστροφή στην πατρίδα της παιδικής ηλικίας

Στη σκηνή δεσπόζει ένα πολυμορφικό περιστρεφόμενο κουκλόσπιτο, ομοίωμα της πολυκατοικίας στην οποία μεγάλωσε. Μέσα στα οκτώ του διαμερίσματα πρόσωπα αληθινά, μινιατούρες αντικειμένων, λόγια, ιστορίες των ενοίκων και αναμνήσεις μπλέκονται για να συνθέσουν στο τέλος μια αφήγηση συναρπαστική, μελαγχολική, εξομολογητική.

Εξι χρόνια μετά το «The Far Side of the Moon», την ημι-αυτοβιογραφική sci-fi ελεγεία του, με την οποία η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση σύστησε στο ελληνικό κοινό τον Ρομπέρ Λεπάζ, ο μέγας Καναδός δημιουργός επιστρέφει. Από σήμερα μέχρι την Παρασκευή παρουσιάζει στην Κεντρική Σκηνή το πιο αυτοβιογραφικό σόλο του με τίτλο «887» (αριθμός του σπιτιού του στο Κεμπέκ).

Λυρικό και στοχαστικό, ενίοτε παιγνιώδες και άλλοτε πάλι βαθιά συναισθηματικό, το «887» είναι ένα υπαρξιακό σκηνικό ταξίδι που μοιάζει να αποτίνει φόρο τιμής σε μια διάσημη ρήση του Γάλλου φιλοσόφου Ρολάν Μπαρτ: «Η μόνη μας πατρίδα είναι η παιδική μας ηλικία». Για να το φτιάξει ο Λεπάζ επιστράτευσε τις φωτογραφίες της αδερφής του, μαρτυρίες φίλων, δικές του αναμνήσεις, λεπτομέρειες που δεν θυμόταν ότι είχε κρύψει βαθιά μέσα του, και επισκέφθηκε ξανά το σπίτι των παιδικών του χρόνων.

«Οι παραστάσεις μου συνήθως είναι συλλογικές δουλειές. Αυτή τη φορά ετοίμασα ένα σόλο καθώς κάθε 5-10 χρόνια αισθάνομαι την ανάγκη να κάνω κάτι μόνος. Η συλλογική προσπάθεια είναι ιδιαίτερα απαιτητική και χρειάζεται συμβιβασμούς και συνεννόηση με τους υπόλοιπους.

Το σόλο μού δίνει τη δυνατότητα να εξασκηθώ ως ηθοποιός, ιδιότητα που συχνά παραμελώ γιατί έχω να επιμεληθώ τόσες άλλες λεπτομέρειες μιας παραγωγής. Καμιά φορά το να μπαίνεις στη θέση του ηθοποιού σε βοηθά στη σκηνοθετική ματιά. Σε σχέση με τα άλλα σόλο μου αυτό είναι δυσκολότερο, γιατί υποδύομαι τον εαυτό μου», είπε ο Ρομπέρ Λεπάζ μιλώντας για το «887».

Για να καταφέρει να φτιάξει μια παράσταση με τις πιο προσωπικές του μνήμες ο 60χρονος δημιουργός επινόησε τον όρο auto-fiction. «Είναι κι αυτός ένας τρόπος να μιλήσεις για τον εαυτό σου», λέει γελώντας. «Λες μεν αλήθειες, μιλάς για σένα, αλλά τις μπλέκεις με στοιχεία μυθοπλασίας. Λίγο σαν να αναδιοργανώνω τις σκέψεις μου προς όφελος της παράστασης και της ποίησης. Ολα είναι αληθινά και όλα είναι λίγο αλλαγμένα. Αυτός ο τρόπος σου δίνει μεγαλύτερη ελευθερία να κάνεις τα θέματα πιο εύπεπτα».

Η μυθιστορηματική ζωή, η παράξενη οικογένεια, η δύσκολη νιότη του Λεπάζ αλλά και οι κοινωνικοπολιτικές ανακατατάξεις της εποχής συνιστούν τη βασική δεξαμενή ιδεών για την αυτοβιογραφική δραματουργία του. Γιατί κανείς στη γενέτειρά του, το γαλλοαμερικανικό Κεμπέκ, δεν φανταζόταν ότι αυτό το ντροπαλό και θλιμμένο αγόρι θα μεταμορφωνόταν σε έναν από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες των τελευταίων ετών, «πρέσβη» της καναδικής πρωτοπορίας σε όλον τον κόσμο.

«Η παράσταση επικεντρώνει στη μνήμη μας, στον τρόπο που λειτουργεί, στο πώς αλλάζει με τον χρόνο. Ηταν σαν να τεστάρω τον εαυτό μου για το πόσο παλιά πράγματα θυμάμαι. Διαπίστωσα, λοιπόν, πως μπορεί μεγαλώνοντας να χάνουμε την πρόσφατη μνήμη μας, αλλά οι μακρινές αναμνήσεις παραμένουν ισχυρές. Δεν ήθελα να γιατρευτώ με αυτήν την παράσταση, αλλά να θυμηθώ».

Κυρίαρχο σκηνικό είναι ένα κουκλόσπιτο, ομοίωμα της πολυκατοικίας στην οποία μεγάλωσε o Λεπάζ, στον αριθμό 887 της Murray Avenue του Κεμπέκ. Σαν ένα μαγικό σεντούκι, ανοίγοντάς το, ο Λεπάζ, ως μέγας παραμυθάς-στοχαστής και μοναδικός περφόρμερ-αφηγητής, καταδύεται στα μεγάλα μυστήρια της ύπαρξης: από την παιδική ηλικία μέχρι την τέχνη του θεάτρου και από τις πολιτικοκοινωνικές αναταραχές στον Καναδά της δεκαετίας του ’60 έως τους περίεργους μηχανισμούς της μνήμης – ατομικής και συλλογικής.

«Ημουν παιδί, δεν είχα πολιτική κρίση, αλλά καταλάβαινα ότι στο περιβάλλον και στην κοινωνία γύρω μου συνέβαιναν σοβαρές αλλαγές: από αύξηση του εθνικιστικού κινήματος μέχρι απαγωγές και τρομοκρατικές επιθέσεις. Οι άνθρωποι είχαν μόνο πράγματα που τους χώριζαν».

INFO: 24-27/10 στις 20.30. Κεντρική Σκηνή, 2 ώρες (χωρίς διάλειμμα). Τιμές 5-28 ευρώ. Αύριο, μετά την παράσταση, θα ακολουθήσει συζήτηση του κοινού με τους συντελεστές.