Χτίζουμε λίγο, ανακαινίζουμε πολύ

Η στροφή προς την επαναχρησιμοποίηση του κτιριακού πλούτου φαίνεται ότι είναι μία από τις παράπλευρες… ωφέλειες που έφερε η παρατεταμένη οικονομική κρίση στην οικοδομή. Πιστοποιείται μέσα από τη συμμετοχή στα αρχιτεκτονικά βραβεία 2017, τον ανά τετραετία διαγωνισμό που θέσπισε το 2000 το Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής.

Στη φετινή διοργάνωση υποβλήθηκαν 92 έργα, από τα οποία τα 44 αφορούν ανακαινίσεις και αξιοποίηση παλιών κτιρίων, συχνά σε νέες χρήσεις.

Οι φάκελοι για νέες οικοδομές περιορίστηκαν στους 30 και οι υπόλοιπες 18 συμμετοχές περιλαμβάνουν παρεμβάσεις με κοινόχρηστες λειτουργίες από τις οποίες η μία υλοποιήθηκε από ελληνική ομάδα στη Μούγκλα της Τουρκίας.

Ολα τα έργα, όπως επιβάλλει η… παράδοση του διαγωνισμού, θα παρουσιαστούν στην έκθεση που θα διαρκέσει από τις 21 Σεπτεμβρίου ώς τις 19 Νοεμβρίου και φιλοξενείται στο παράρτημα της οδού Πειραιώς του Mουσείου Μπενάκη, το οποίο έχει εξελιχθεί σε έδρα της ιστορίας της ελληνικής αρχιτεκτονικής αλλά και του Ινστιτούτου.

Το βραβείο στην ενότητα «Κατοικία» απέσπασε η πολυκατοικία στο Νέο Ψυχικό που σχεδίασε ο πολυβραβευμένος Νίκος Κτενάς.

Ο τίτλος της, «Inside-Out», δεν ήταν καθόλου τυχαίος αφού ο αρχιτέκτονας σκέφτηκε να αξιοποιήσει τον συνήθως υποβαθμισμένο ακάλυπτο του οικοπέδου, να τον… μετακομίσει στην πρόσοψη και να τον εντάξει με ευρηματικό τρόπο στην είσοδο του κτιρίου.

Συνιστά μια στάση και ταυτόχρονα είναι ένα σημείο εναλλαγής. «Η ερμηνεία αυτή του ακάλυπτου χώρου του αστικού οικοδομικού τετραγώνου προσδίδει στο κτίριο μια ουσιαστική και αναπόσπαστη χωρική λειτουργία, αποδίδοντάς του εν μέρει την κλασική υπόσταση του αίθριου» εξηγεί στην «Εφ.Συν.» και επισημαίνει ότι μέσα από αυτόν «ο επισκέπτης εισέρχεται στους χώρους διαβίωσης, οι οποίοι με τη σειρά τους προβάλλονται προς την πόλη».

Δεν είναι όμως τα μοναδικά ατού της πολυκατοικίας, που επιλέχθηκε από την επιτροπή για «τη συνθετική της ποιότητα και τις κατασκευαστικές επιλύσεις της».

Κυριαρχεί το εμφανές μπετόν, που ο αρχιτέκτονας χρησιμοποιεί ως τεχνητή πέτρα, ενώ επιστράτευσε το ξύλο για να συνθέσει μια «σμιλευμένη επιδερμίδα» παίζοντας με τους ανοιχτούς και τους κλειστούς χώρους. Στο τελευταίο επίπεδο διαμορφώθηκε ένας κρεμαστός κήπος.

Στην ενότητα των ανακαινίσεων ο συναγωνισμός ήταν ιδιαίτερα έντονος λόγω του υψηλού επιπέδου των έργων αλλά και της μεγάλης συμμετοχής. Ετσι η επιτροπή αποφάσισε να ξεφύγει από τα διλήμματα απονέμοντας τρεις ισότιμους επαίνους:

◼ Ο Γιώργος Αγγελής και η Κατερίνα-Ολυμπία Δασκαλάκη διαμόρφωσαν τα γραφεία ναυτιλιακής εταιρείας στον Πειραιά αποκαλύπτοντας τον φέροντα οργανισμό του παλιού κτιρίου. Προχώρησαν στην αναδιάταξη των εσωτερικών χώρων και επέλεξαν διαφανή διαχωριστικά για να δημιουργήσουν κάποια κλειστά γραφεία, εξασφαλίζοντας την εξαιρετική θέα προς το λιμάνι.

◼ Ο Φώτης Ζαπατινιώτης, στο πρώτο του βήμα στην αρχιτεκτονική δημιουργία, πέτυχε να δώσει νέα διάσταση σε έναν μικρό «τυφλό» χώρο στην πλατεία Καρύτση, στο κέντρο της Αθήνας. Με τολμηρές παρεμβάσεις το λιλιπούτειο διαμέρισμα διαθέτει θέα προς την πλατεία Κλαυθμώνος, που δεν υπήρχε στην προηγούμενη μορφή του, καθώς και καμουφλαρισμένους χώρους που είναι αναγκαίοι σε μια κατοικία.

◼ Το γραφείο «3SK Στυλιανίδης» μετέτρεψε μια παλιά καπναποθήκη Σπίρερ στη Δράμα σε πολυτελές ξενοδοχείο, διατηρώντας το πέτρινο περίβλημα και τα εσωτερικά ξύλινα δοκάρια.

Η επιτροπή βρέθηκε στη δυσάρεστη θέση να μην προκρίνει κανέναν από τους έξι χώρους που διακρίθηκαν στον τομέα της κοινόχρηστης λειτουργίας. «Αντανακλά τις δυσκολίες υλοποίησης των έργων αυτής της κατηγορίας» αναφέρει το σκεπτικό της επιτροπής του διαγωνισμού, στην οποία μετέχουν ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Αρχιτεκτονικής Ηλίας Κωνσταντόπουλος, ο καθηγητής Τάσος Κωτσιόπουλος, οι Αλέξανδρος Βαΐτσος, Stefan Burger, Ηρώ Μπερτάκη και Σοφία Τσιράκη, που εκπροσώπησαν τις βραβευμένες ομάδες της προηγούμενης διοργάνωσης.

Η φετινή διοργάνωση εμπλουτίζεται από άλλες δύο εκδηλώσεις. Η πρώτη αφορά την έκθεση και την απονομή των βραβείων φωτογραφίας για τα αρχιτεκτονικά έργα που συμμετείχαν στον διαγωνισμό.

Η δεύτερη θα ξεκινήσει στις 18 Οκτωβρίου και με τον γενικό τίτλο «Ενα πρωτοποριακό αρχιτεκτονικό πείραμα» παρουσιάζει πειραματικές δράσεις σπουδαστών της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Πολυτεχνείου. που είναι αφιερωμένη στους εμπνευστές τους, τους πρόωρα χαμένους καθηγητές Δημήτρη Μπίρη και Δημήτρη Παπαλεξόπουλο.

 Info:

Moυσείο Μπενάκη, κτίριο οδού Πειραιώς. Η έκθεση θα διαρκέσει από τις 21/9 έως τις 19/11. Τα εγκαίνια και η απονομή των βραβείων σήμερα στις 7 μ.μ.