Πρώτη ενάλια έρευνα στον τόπο της Ναυμαχίας της Σαλαμίνας

Ενας από τους σημαντικότερους ιστορικούς τόπους, το σημείο που συγκεντρώθηκε ο ενωμένος ελληνικός στόλος το 480 π.Χ. για τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας, αλλά και η ευρύτερη θαλάσσια περιοχή όπου διεξήχθη, εξερευνάται για πρώτη φορά. Μόλις ολοκληρώθηκε η δεύτερη φάση της συστηματικής ενάλιας έρευνας η οποία ξεκίνησε μόλις τον Νοέμβριο.

Οπως τονίζει στην «Εφ.Συν.» ο Γιάννος Γ. Λώλος, πρόεδρος του Ινστιτούτου Εναλίων Αρχαιολογικών Ερευνών (ΙΕΝΑΕ) και καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, «είναι σπουδαίο ότι η έρευνα ξεκίνησε, είναι διεπιστημονικού χαρακτήρα, με αρχαιολόγους και γεωφυσικούς και πραγματοποιείται από τρεις ελληνικούς φορείς».

Οι άλλοι δύο είναι η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων του ΥΠΠΟΑ, υπό τη διεύθυνση της προϊσταμένης δρος Αγγελικής Σίμωσι, και το Εργαστήριο Θαλάσσιας Γεωλογίας και Φυσικής Ωκεανογραφίας του Πανεπιστημίου Πατρών, υπό τον καθηγητή Γιώργο Παπαθεοδώρου, με συνεργάτιδα την αναπληρώτρια καθηγήτρια Μαρία Γεραγά.

«Είμαστε στα πρώτα στάδια. Είναι η πρώτη φορά που γίνεται έρευνα στον όρμο του Αμπελακίου, που είναι ο εμπορικός και πολεμικός λιμένας της πόλης της Σαλαμίνας και βεβαίως του Αθηναϊκού Κράτους. Hταν το σημείο συγκέντρωσης όλου του ενωμένου ελληνικού στόλου την παραμονή της Ναυμαχίας. Η έρευνα εξελίσσεται και στον θαλάσσιο χώρο βόρεια της Κυνόσουρας, που αποτελεί τμήμα της θαλάσσιας περιοχής της Ναυμαχίας».

Οπως μας εξηγεί ο καθηγητής «προχωρήσαμε στην έρευνα καταβυθισμένων λειψάνων στη βόρεια πλευρά του όρμου και στην αποκάλυψη της πρώτης δομής κτίσματος δημόσιου χαρακτήρα. Η ανασκαφή είναι δύσκολη γιατί είναι βεβαρημένο το θαλάσσιο περιβάλλον αλλά είναι και μια μεγάλη πρόκληση γιατί μέσα στον βουρκώδη πυθμένα έχουμε σημαντικά ευρήματα. Πέρα από τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα και τα κινητά ευρήματα, ο δεύτερος τομέας είναι η γεωφυσική έρευνα, υπό τον κ. Παπαθεοδώρου.

Εξελίσσεται στον όρμο Αμπελακίου μέχρι το άκρο της Κυνόσουρας. Πραγματοποιείται με τα πλέον εξελιγμένα τεχνολογικά μέσα. Εγινε διερεύνηση του βυθού και εντοπίστηκαν από την ομάδα του Πανεπιστημίου Πατρών “στόχοι” ενδιαφέροντος που θα διερευνηθούν». Στην ερώτησή μας αν οι «στόχοι» αφορούν ακόμα και καταβυθισμένα πλοία ο κ. Λώλος απαντά: «Οφείλουμε να είμαστε προσεκτικοί. Δεν μπορούμε να αποκλείσουμε τίποτα. Μπορεί να είναι από αρχαία αντικείμενα μέχρι οτιδήποτε άλλο. Πάντως οι αρχαιολόγοι θεωρούν ότι οι “στόχοι” είναι σημαντικοί».

Από την πλευρά της η δρ Αγγελική Σίμωσι εξηγεί: «Η ανασκαφή επιτέλους ξεκίνησε και τελικά καταφέραμε να τα βγάλουμε πέρα σε μια πολύ μολυσμένη περιοχή. Σ’ αυτή τη φάση ανασύραμε τμήματα αγαλμάτων, όπως χέρι, τμήμα από χιτώνα αγάλματος και από μικρό βωμό.

Επίσης αναγνωρίσαμε έναν τετράγωνο πύργο τον οποίο δεν γνωρίζαμε μέχρι σήμερα. Ηταν γνωστός μόνο ο κυκλικός πύργος στην είσοδο του λιμένα. Στην έρευνα βρέθηκε κρηπίδωμα που δεν γνωρίζουμε ακόμα τη λειτουργία του. Το πιο σημαντικό είναι ότι προχώρησαν οι γεωφυσικές έρευνες του Πανεπιστημίου Πατρών, έξω από το αρχαίο λιμάνι όπου υπάρχουν “στόχοι” για νέα ευρήματα» και καταλήγει η κ. Σίμωσι «ναι, είμαστε πολύ ευχαριστημένοι από την πορεία της έρευνας».