Πρωτοπορία σε Αργος και Μυκήνες

Είναι από τα πρωτοποριακά φεστιβάλ που θα μπορούσε κανείς να απολαύσει σε μικρές ή μεγαλύτερες ευρωπαϊκές πόλεις. Με τίτλο «”Διεθνής Τόπος” Πελοπόννησος Αργος – Μυκήνες» υπό τη διεύθυνση της Ελένης Βαροπούλου, με τη συμμετοχή διεθνών καλλιτεχνών, αλλά και ντόπιων στα εργαστήρια που στήθηκαν γύρω από αυτό, έχει τη μορφή του ειδικού καλλιτεχνικού ερευνητικού προγράμματος, δηλαδή ένα site specific project, ειδικά για την Αργολίδα (3-9 Ιουλίου).

Με επίκεντρο τους εμβληματικούς τόπους, το Αργος και τις Μυκήνες, και εξαπλωμένο σε χώρους σφραγισμένους με μνήμες και βιώματα από το αρχαίο θέατρο του Αργους έως τα εργατικά μνημεία των εγκαταλειμμένων εργοστασίων «Ρέα» και «Πελαργός» της Νέας Κίου, κινήθηκε γύρω από τον θεματικό άξονα της αρχαιολογίας και της ετεροτοπίας.

Με δυναμική να ελκύσει Ελληνες και ξένους επισκέπτες, όπως οι πρώτοι θεατές που παρακολούθησαν τις δράσεις του, το διεθνές εγχείρημα πραγματοποιείται στην πόλη όπου η θεατρολόγος – κριτικός Ελένη Βαροπούλου και οι συνεργάτες της είχαν δημιουργήσει πριν από είκοσι χρόνια το Φεστιβάλ Αργους (1994 – 1997).

Δυστυχώς, ο δήμος της πόλης δεν υποστήριξε τα καλλιτεχνικά δρώμενα, καθώς τελευταία στιγμή αποχώρησε από τη διοργάνωση που πραγματοποιείται με τη χρηματοδότηση της Περιφέρειας Πελοποννήσου, σε συνεργασία με τον Δήμο Ναυπλιέων και την Ενωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Αργολίδας (ΕΑΣΑ).

«Πολύτοπον Ιάννης Ξενάκης»

Η πρώτη ανοιχτή δράση πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Παρασκευής κάτω από τα Μυκηναϊκά Τείχη, στο πλάτωμα του Αγίου Ιωάννη.

Την πιο γλυκιά ώρα, όταν ο ήλιος άρχισε να δύει με τα πουλιά να εκτελούν το τελευταίο πέταγμα της μέρας και τα ξερά αγριόχορτα να βάφονται χρυσαφένια, εκατοντάδες Ελληνες και ξένοι θεατές σιώπησαν όταν ακούστηκε η πρωτότυπη σύνθεση του Παναγιώτη Βελιανίτη «Ορέστεια», ειδικά γραμμένη για τις Μυκήνες – φόρος τιμής στον μεγάλο συνθέτη Ιάννη Ξενάκη.

Στον ανοιχτό τόπο αποδόθηκε αλληγορικά η Ορέστεια μέσα από ήχους της φύσης (έργο ακουσματικής μουσικής τετρακάναλης μετάδοσης), ενώ η χορογράφος και χορεύτρια Μαριάννα Καβαλλιεράτου εκτέλεσε εξαιρετικά τη χορευτική περφόρμανς της δημιουργώντας μυσταγωγική ατμόσφαιρα.

Ακολούθησε στο Αρχαίο Θέατρο του Αργους η συναυλία του Στέφανου Θωμόπουλου -μελετητή και ερμηνευτή του ξενακικού έργου- και στη συνέχεια ακούστηκαν οι «Αρχαιο-λογιες του Υψους» με τη σοπράνο Τζούλια Σουγλάκου -με τον Στ. Θωμόπουλο στο πιάνο- σε σκηνοθεσία Αλέξανδρου Ευκλείδη.

Το πρωί του Σαββάτου, άνοιξε πάλι για το κοινό έπειτα από δεκαετίες, το παλιό εργοστάσιο «Ρέα».

Ερειπωμένο βιομηχανικό μνημείο της περιοχής που έπαιξε κομβικό ρόλο για τους κατοίκους και την οικονομία του τόπου αποτέλεσε εξαιρετικό πεδίο αναμέτρησης για τους 11 εικαστικούς καλλιτέχνες που εγκατέστησαν εκεί, στους πάλαι ποτέ χώρους παραγωγής κατεστραμμένους και από πυρκαγιά, εξαιρετικά έργα φωτογραφίας, γλυπτικής, εγκαταστάσεις, βιντεοπροβολές για την έκθεση «Μικροφυσικές των ερειπίων».

Οι επισκέπτες κλήθηκαν να περιπλανηθούν ν’ ανακαλύψουν τα εικαστικά έργα, τους συμβολισμούς τους, αλλά και να εξερευνήσουν γωνιές του παλιού εργοστασίου όπου κάποτε μπορεί να εργάστηκαν οι ίδιοι, οι γονείς ή παππούδες τους.

Η εγκατάλειψη δημιούργησε τα δικά της έργα, όπως οι μορφές των ζώων που σχηματίστηκαν από τις φθορές του χρώματος σ’ έναν από τους τοίχους και όπως μας έλεγε η Ελένη Βαροπούλου «είναι στοιχεία του χώρου που ταιριάζουν με την έκθεση, φόρμες που αναδύονται μέσα από το χάος».

Χαρακτήρισε τα δύο εργοστάσια «μνημεία των νεώτερης εποχής. Θεωρώ ότι έχει μεγάλη σημασία ένα site specific project γιατί έτσι οι κάτοικοι ανακαλύπτουν ξανά την πόλη τους», ενώ για τους συμμετέχοντες επισήμανε ότι «είναι σπουδαίοι καλλιτέχνες και δούλεψαν με αυταπάρνηση, έδειξαν ενθουσιασμό και ηρωισμό».

Η έκθεση ξεκινάει με τα πορτρέτα από εργάτριες και εργάτες, τους οποίους φωτογράφισε στο εργοστάσια ή στα σπίτια τους η Αρτεμις Αλκαλάη.

Μαζί τους και ο 90χρονος Τάσος Καραμέλης που κληρονόμησε τη «Ρέα» από τον πατέρα του και «όλοι ήταν σαν μια οικογένεια», μας έλεγε η καλλιτέχνις που πέρασε αρκετές ώρες μαζί τους.

Η Βουβούλα Σκούρα δημιουργεί ένα από τα πιο πολιτικά έργα της έκθεσης «Βιβλία Πέτρες», εμπνευσμένη από τρεις εξόριστους Σύρους καλλιτέχνες, οι οποίοι κατασκευάζουν σε πηλό τα κατεστραμμένα μνημεία της Παλμύρας, ενώ ζουν σ’ έναν από τους μεγαλύτερους καταυλισμούς προσφύγων, στο Zαατάρι στην Ιορδανία.

Η καλλιτέχνις δημιουργεί δώδεκα παλίμψηστες εικόνες σε ψηφιακή εκτύπωση και το έργο συνεπικουρείται από την εγκατάσταση κατεστραμμένων βιβλίων που βρέθηκαν στο Εργοστάσιο.

Η Μάχη Ξενάκη (κόρη του συνθέτη η οποία ήρθε στην Ελλάδα) παρουσιάζει τις «Μέδουσες», μελάνια και ακουαρέλες σε ρυζόχαρτο τις οποίες προβάλλει με τη μορφή βιντεοεγκατάστασης.

Οι θεατές από ακουστικά ακούν τη μουσική του Ι. Ξενάκη «Ο μύθος του Ηρός».

Συμμετέχουν επίσης οι: Ερη Δημητριάδη, Δημήτρης Μεράντζας, Ειρήνη Μπαζάρα, Αλίκη Παππά, Νατάσσα Πουλαντζά, Νίκος Σεπετζόγλου, Σωκράτης Φατούρος, Θοδωρής Χρυσικός.

Τα ειδικά εργαστήρια φιλοξενήθηκαν στο εργοστάσιο «Πελαργός» με τις οδηγίες διεθνών καλλιτεχνών όπου συμμετείχαν εργάτες, αγρότες, σπουδαστές της περιοχής.

Στόχος του πειραματικού προγράμματος είναι να συνεχιστεί όλο τον χρόνο, να επεκταθεί σε άλλες περιοχές της Ελλάδας και του εξωτερικού, ενώ πρόθεση της περιφέρειας είναι να το εντάξει στο ΕΣΠΑ.