Υγρασία και… κρύπτες στην Αμφίπολη

Τα ευρήματα στον υπό κατασκευή σταθμό Αγίας Σοφίας του Μετρό Θεσσαλονίκης είναι σημαντικά και αναμένονται αποφάσεις το επόμενο δεκαήμερο για την τύχη τους, ενώ η ανασκαφή στην Αμφίπολη έχει δώσει τη θέση της σε εικασίες που ενδύονται τη μορφή γεγονότων.

Πρόκειται για τα δύο κεντρικά ζητήματα που απασχόλησαν την 30ή Ετήσια Συνάντηση για τις Ανασκαφές στη Μακεδονία και τη Θράκη, που διοργανώνουν το ΑΠΘ και το υπουργείο Πολιτισμού.

Το σπουδαιότερο αναμφιβόλως εύρημα που παρουσιάστηκε είναι αυτό του σταθμού Αγίας Σοφίας του Μετρό Θεσσαλονίκης. Η χρονολόγηση στον 6ο αιώνα, τη μεσοβυζαντινή δηλαδή περίοδο για την οποία τα «αστικά ίχνη» είναι σπάνια, θα αρκούσε για να προσελκύσει το ενδιαφέρον.

Σύμφωνα με την ομάδα (Ι. Κανονίδης, Κ. Κωσταντινίδου, Ε. Λαμπροθανάση, Σ. Πρωτοψάλτη, Σ. Τζεβρένη), διαθέτουμε πλέον τα υπολείμματα μιας μαρμαρόστρωτης πλατείας, περικλειόμενης από κυκλική σιγμοειδή στοά, ένα εντυπωσιακό δηλαδή μνημειακό σύνολο πάνω στη διασταύρωση της κεντρικής ρωμαϊκής λεωφόρου «Decumanus Maximus» με τον «cardo» της Αγίας Σοφίας.

Στη βόρεια πλευρά του σκάμματος τα στοιχεία δείχνουν ότι η πλατεία κάλυπτε επιφάνεια μέχρι 300 τ.μ. Εντός του μεγάλου σκάμματος αποκαλύφθηκε το ανατολικό ήμισυ της πλατείας σε έκταση 190 τ.μ. Η σύνδεση της πλατείας με τον Decumanus Maximus δεν είναι ευκρινής.

Στο ερώτημα τι θα προτείνει η Εφορεία στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο κι αν θα έχουμε επανάληψη όσων έγιναν στον σταθμό Βενιζέλου απάντηση δεν δόθηκε.

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.» -στις οποίες προσμετρώνται τα συμφραζόμενα από τη συνάντηση- μάλλον τα ευρήματα της πλατείας στο βόρειο κομμάτι του σκάμματος θα προταθεί να διατηρηθούν in situ. Για τα υπόλοιπα δεν αποκλείεται να προκριθεί και αυτοψία από τα μέλη του ΚΑΣ.

Οπως όλα δείχνουν, κάποιες κυλιόμενες σκάλες θα αλλάξουν θέση και κάποιες θα στενέψουν για να σωθεί το μεγαλύτερο μέρος των αρχαιοτήτων.

Το ενδιαφέρον και της «Αττικό Μετρό» έγινε εμφανές με την παρουσία στο αρχαιολογικό συνέδριο του προέδρου της εταιρείας, Γιάννη Μυλόπουλου. Ο ίδιος μάς δήλωσε ότι «είμαστε σε συνεχή συνεννόηση με την αρχαιολογική υπηρεσία και θα γίνουν οι όποιες τροποποιήσεις απαιτηθούν, καθυστερήσεις στην κατασκευή του έργου δεν θα υπάρξουν».

Σφίγγα η Περιστέρη

Η διαχειριστική καταστροφή που συνοδεύει την Αμφίπολη από ευρέσεως του μνημείου συνεχίστηκε και στην αρχαιολογική συνάντηση. Η Κατερίνα Περιστέρη εμφανίστηκε κάνοντας ανασκόπηση όσων έχει πει και υποστηρίξει μέχρι τώρα με ολίγη κινδυνολογία ότι «η υγρασία έχει προχωρήσει πολύ, ακόμη και στα μαρμάρινα ευρήματα».

Ο συνεργάτης της Μιχάλης Λεφαντζής αντιθέτως δεν είδε κίνδυνο στην υγρασία, ωστόσο άφησε «ερεθιστικά» υπονοούμενα για κρύπτες πίσω από τα μάρμαρα και μια ολόκληρη σειρά από αρχαιολογικούς θησαυρούς εντός και εκτός Ελλάδας οι οποίοι σχετίζονται με το μνημείο.

Η κ. Περιστέρη μετά τις ανακοινώσεις δεν έμεινε στην αίθουσα, ματαίως την αναζητούσαν οι συνάδελφοί της να απαντήσει σε ερωτήσεις, οπότε ένα κύμα ενστάσεων, φαρμακερών ερωτήσεων και σχολίων τύπου «τέτοια παρουσίαση δεν θα έκανε ούτε κακός ξεναγός» ολοκλήρωσαν την εικόνα.

Η περίπτωση της Αμφίπολης θα πρέπει όντως να διδάσκεται στο μέλλον ως αρνητικό παράδειγμα για το πώς μπορεί να «εξαερωθεί» η σημασία ενός σπουδαίου ευρήματος εξαιτίας της ατυχούς σύνδεσής του με τις υπέρτερες επιθυμίες των ανασκαφέων του.