Εκδηλώσεις που ανεβάζουν πολύ ψηλά τον πήχη του οργανισμού. Εντατική και σοβαρή δουλειά με το εγχώριο δυναμικό. Σαφή προσπάθεια συσπείρωσης νέων δυνάμεων και καταξιωμένων καλλιτεχνών. Εμφαση στο φρεσκάρισμα του ρεπερτορίου και στις πολλαπλές αναθέσεις.
Υποσχέσεις για άμεση αλλαγή του -πολυπόθητου- οργανογράμματος. Αλλά και… καρφιά προς την προηγούμενη διεύθυνση, που -όπως είπε- του κληροδότησε χρέος 3 εκατομμυρίων ευρώ.
Ανήσυχος και συγκινημένος από τη μεγάλη πρόκληση, πανέτοιμος από καιρό, ο Γιώργος Κουμεντάκης παρουσίασε τα πρώτα πλάνα του σε μια πραγματικά κομβική στιγμή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής -λόγω μεταστέγασης και δοκιμαστικής λειτουργίας στο Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος.
«Οταν ξεκίνησα τις σπουδές μου στη μουσική, η βαθιά μου επιθυμία ήταν να γίνω πιανίστας και μαέστρος. Μεγαλώνοντας και συνειδητοποιώντας την απόλυτη φοβία μου να εκτεθώ στη σκηνή και στο κοινό, πήρα την απόφαση να εργαστώ πάνω στη σύνθεση, προκειμένου να λειτουργώ σε ένα προστατευμένο ιδιωτικό περιβάλλον.
Δυστυχώς ή ευτυχώς, η ζωή αποφασίζει πάντα ερήμην μας, με αποτέλεσμα να βρίσκομαι τώρα ενώπιόν σας, αντιμέτωπος ξανά με τον τρόμο του νεαρού πιανίστα και όλα τα μάτια καρφωμένα πάνω μου. Συγχωρέστε μου την αγωνία και το άγχος της σημερινής ημέρας», είπε ξεκινώντας.
Ανεβάζοντας όλη την ομάδα συνεργατών του επάνω στη σκηνή κι έχοντας το βλέμμα στραμμένο στο ελληνικό κοινό που ακόμα δεν έχει «γνωριστεί» με την όπερα, ο διεθνής συνθέτης μόλις 16 μέρες μετά την ανάληψη της καλλιτεχνικής διεύθυνσης της ΕΛΣ ανακοίνωσε ένα αστραφτερό πρόγραμμα για την Εναλλακτική Σκηνή (για την τρέχουσα και την επόμενη περίοδο), μίλησε για την οικονομική κατάσταση που παρέλαβε κι αποκάλυψε επιτέλους την παραγωγή με την οποία η Λυρική θα κάνει ποδαρικό τον Οκτώβριο στο ΚΠΙΣΝ.
Το πλήρες πρόγραμμα της Κεντρικής Σκηνής για τη σεζόν 2017-18 θα ανακοινωθεί σύντομα, αλλά ήδη οι προσδοκίες είναι πλέον μεγάλες, καθώς ο νέος διευθυντής δεν έκρυψε τη χαρά του που θα ξαναβρεθεί μετά από χρόνια με τον συνοδοιπόρο των νεανικών του χρόνων, Δημήτρη Παπαϊωάννου (πρώτη φορά στην ΕΛΣ), αλλά και τις ενδιαφέρουσες συνεργασίες που εξασφάλισε με τον Θόδωρο Τερζόπουλο (επίσης πρώτη φορά με τον οργανισμό), τον Γιάννη Χουβαρδά, αλλά και τους πλέον αναγνωρισμένους Ελληνες τραγουδιστές, Μυρτώ Παπαθανασίου, Χριστίνα Πουλίτση, Δημήτρη Τηλιακό και Τάση Χριστογιαννόπουλο.
«Ενδιαφερόμαστε για τη βαθιά και ουσιαστική σχέση με ολόκληρη την κοινωνία και όχι μόνο με συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες. Στοχεύουμε στην κατάρριψη του μύθου που θέλει την όπερα να είναι ένα ξενόφερτο είδος που δεν αφορά τους Ελληνες. Με αυτόν τον τρόπο η Εθνική Λυρική Σκηνή της Ελλάδας θα μπορέσει να συνομιλήσει με το διεθνές γίγνεσθαι του λυρικού θεάτρου.
»Θέλουμε να καταστήσουμε σαφές ότι ενδιαφερόμαστε για το παραστατικό μέρος του λυρικού θεάτρου, εξίσου με το μουσικό: θα συνεργαστούμε με σκηνοθέτες αιχμής, που θα προσφέρουν νέες αναγνώσεις και θα προκαλέσουν το ενδιαφέρον όλης της κοινωνίας.
Δεν μας ενδιαφέρει το ψευτοδίλημμα σύγχρονα ή παραδοσιακά ανεβάσματα. Σημασία έχει η υψηλού επιπέδου τέχνη χωρίς συντηρητισμούς και λαϊκισμούς. Προγραμματίζουμε συμπαραγωγές, επί ίσοις όροις. Δεν είναι στη λογική μου η ενοικίαση ή η αγορά αμφιλεγόμενης αισθητικής παραγωγών, από θέατρα της ευρωπαϊκής περιφέρειας», τόνισε.
Σε ό,τι αφορά τα εσωτερικά του οργανισμού, αρχές Μαρτίου ξεκινά η μετακόμιση και η δοκιμαστική περίοδος στο ΚΠΙΣΝ -θα διαρκέσει έως τον Ιούλιο. Σημειώστε επίσης πως η παραγωγή του Μπαλέτου της ΕΛΣ «Τοπία» (χορογραφίες Μπενζαμέν Μιλπιέ, Αντώνη Φωνιαδάκη, Ντάγκλας Λι) δεν θα πραγματοποιηθεί στο Ολύμπια αλλά στην Κεντρική Σκηνή (31/3 και για 8 παραστάσεις), καθώς οι σχετικά απλές τεχνικές απαιτήσεις που έχει είναι ιδανικές για να ξεκινήσουν τη δοκιμαστική λειτουργία. Eνώ, στις 23 Απριλίου, στον ίδιο χώρο κάνει πρεμιέρα ο «Μάκβεθ» του Βέρντι (μουσική διεύθυνση Λουκά Καρυτινού – Ηλία Βουδούρη, σκηνοθεσία Λορέντσο Μαριάνι).
Αναπόφευκτα ο νέος διευθυντής αναφέρθηκε και σε πιο δυσάρεστα θέματα, όπως αυτό των οικονομικών εκκρεμοτήτων του οργανισμού και το λειτουργικό κόστος στο ΚΠΙΣΝ, που ανέρχεται σε 4,6 εκατ. ευρώ.
Ο Γ. Κουμεντάκης ξεκαθάρισε ότι ξεκίνησε η διαδικασία για τον διορισμό οικονομικού και διοικητικού διευθυντή, δεσμεύτηκε για την ανεύρεση πόρων που θα δώσουν ανάσα στον οργανισμό και τόνισε πως «στις 31 Ιανουαρίου 2017, τέσσερις μέρες πριν αναλάβω, διαπιστώθηκε πως οι υποχρεώσεις της ΕΛΣ προς προμηθευτές, προσωπικό, καλλιτέχνες, εκμισθωτές κτιρίων, εφορία, ασφαλιστικούς οργανισμούς και λοιπούς πιστωτές ανέρχονταν στα 3.115.287 ευρώ.
»Είναι ένα νούμερο που ακούγεται αρκετά ανησυχητικό. Είναι ωραίο κανείς να ωραιοποιεί καταστάσεις, αλλά η αλήθεια βρίσκει πάντα μια χαραμάδα για να βγει. Ελπίζω πως ο ερχομός του οικονομικού διευθυντή θα ξεκαθαρίσει τα πράγματα και θα μπορώ να σας δώσω ακριβή στοιχεία», είπε.
Σε ό,τι αφορά την Εναλλακτική Σκηνή (λειτουργεί χάρη στη δωρεά των 5 εκατ. ευρώ του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος κι έχει χωρητικότητα 350-450 θέσεις), το τιμόνι της αναλαμβάνει πλέον ο Αλέξανδρος Ευκλείδης (καλλιτεχνικός διευθυντής) με αναπληρώτρια διευθύντρια τη Στέλλα Αγγελέτου.
Στις 300 και πλέον εκδηλώσεις (έως τον Ιούλιο του 2018) έχει γίνει μια απίστευτη οικονομία, αλλά το αποτέλεσμα δεν στερείται από μεγάλα ονόματα, ενδιαφέρουσες παραστάσεις και σημαντικές συμπράξεις. «H φιλοσοφία της Εναλλακτικής συνοψίζεται στα εξής: προτεραιότητα, αλλά χωρίς δογματισμούς, στη σύγχρονη δημιουργία, με πειραματικά και διακαλλιτεχνικά εγχειρήματα, εστίαση στην εκπαίδευση, αλλά και την κοινωνία. Ο προγραμματισμός της κινείται σε 3 ζώνες, 5 θεματικά πεδία και 28 άξονες. Δεν είναι απλώς ένας χώρος για μικρότερης κλίμακας παραγωγές. Είναι ένα εργαστήριο για νέες μορφές μουσικού θεάτρου, ένας χώρος που θα προσφέρει μια εναλλακτική προσέγγιση της λυρικής τέχνης».
Οι παραγωγές-ορόσημα είναι η νέα όπερα του Μηνά Μπουρμπουδάκη, βασισμένη στο «Ζ» του Βασίλη Βασιλικού, το «Λυκόφως των χρεών» (παράφραση από το «Λυκόφως των θεών» του Βάγκνερ) από τους Χαράλαμπο Γωγιό, Δημήτρη Δημόπουλο, Αλέξανδρο Ευκλείδη, το μιούζικαλ «Ερωτόκριτος» του Δημήτρη Μαραμή σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Ρήγου, η animated όπερα της Λένας Πλάτωνος «Το αηδόνι του αυτοκράτορα» σε σκηνοθεσία The Boy (Αλέξανδρος Βούλγαρης), η μπαρόκ όπερα του Πέρσελ «Βασίλισσα των ξωτικών» σε σκηνοθεσία Γιάννη Σκουρλέτη και της bijoux de kant, η νέα όπερα για παιδιά του Θοδωρή Αμπαζή «Ο πρίγκιπας Ιβάν και το πουλί της φωτιάς», τα φεστιβάλ «Ημέρες Λατρευτικής Μουσικής», «Ημέρες Μουσικού Θεάτρου», «Ρετρομανία», και οι συμπαραγωγές με το Θέατρο Θησείον του Μιχαήλ Μαρμαρινού, και τις ομάδες μουσικού θεάτρου «Ραφή» και «Oper(Ο)».
Οσο για τους καλλιτέχνες που θα συμμετάσχουν στα παραπάνω, ενδεικτικά αναφέρουμε τους: Κατερίνα Ευαγγελάτου, Λένα Πλάτωνος, Μαρίνα Σάττι, Μαρία Φαραντούρη, Μάρκελλο Χρυσικόπουλο, Εκτορα Λυγίζο, Βίκτωρα Αρδίττη, Ακύλλα Καραζήση, Φίλιππο Τσαλαχούρη, Βασίλη Νούλα, Ράνια Οικονομίδου, Πέτρο Τουλούδη, Ρένη Πιττακή, Αρη Μπινιάρη, Αρη Σερβετάλη κ.ά.
Πρεμιέρα με Μπάλτσα
Στις 15 Οκτωβρίου η Λυρική μπαίνει στο νέο της παλάτι. Η θρυλική Ελληνίδα μεσόφωνος Αγνή Μπάλτσα στην πρώτη της συνεργασία με τον οργανισμό θα ερμηνεύσει τον ρόλο της Κλυταιμνήστρας στην όπερα «Ηλέκτρα» του Ρίχαρντ Στράους. Θα διευθύνει ο διεθνής αρχιμουσικός Βασίλης Χριστόπουλος και θα σκηνοθετήσει ο σπουδαίος Γιάννης Κόκκος.
Αναμφίβολα πρόκειται για έναν από τους εμβληματικούς της ρόλους -πρόσφατα τον ερμήνευσε στη Βιέννη και το Αμβούργο. «Ο συμβολισμός είναι πολλαπλός, καθώς επιλέξαμε μια όπερα ελληνικής θεματολογίας, που πρώτη φορά παρουσιάζεται από τη Λυρική.
Το έργο είναι εμπνευσμένο από τον μύθο των Ατρειδών, ο οποίος θα παίξει σημαντικό ρόλο στον προγραμματισμό της επόμενης τριετίας. Ταυτόχρονα είναι δημιουργία του 20ού αιώνα και πρόθεσή μας είναι να αποδείξουμε ότι η όπερα, η λυρική τέχνη, το μουσικό θέατρο δεν εξαντλούνται στον 19ο αιώνα», σχολίασε ο Γ. Κουμεντάκης.
