Από τις «σκοτεινές» σελίδες της διαδρομής του Διονύση Σαββόπουλου υπήρξε η απόφασή του το 1991 να πάρει το μέρος του συγγραφέα και σκηνοθέτη Απόστολου Δοξιάδη, τότε συμβούλου κινηματογραφίας στο υπουργείου Πολιτισμού (επί Αννας Ψαρούδα-Μπενάκη), στο κυνήγι μαγισσών στο οποίο είχε επιδοθεί με μένος ο τελευταίος, με θύμα τη γνωστή σκηνοθέτρια Φρίντα Λιάππα (1948-1994) και την ταινία της «Τα Χρόνια της Μεγάλης Ζέστης» (1991).
Αιτία μία σκηνή στην οποία το πρωταγωνιστικό ζεύγος των ηρώων κάνει έρωτα μπροστά -υποτίθεται- σ’ ένα μωρό 18 μηνών, σκηνή που είχε προκαλέσει τις έντονες αντιδράσεις των πιο πουριτανών από τους θεατές του Φεστιβάλ Κινηματογραφου Θεσσαλονίκης όπου πρωτοπροβλήθηκε η ταινία και πυροδοτήσει την λυσσαλέα πολεμική του Δοξιάδη. Ο τελευταίος μάλιστα είχε οργανώσει συνέντευξη Τύπου στην οποία είχε εκστομίσει βαρύτατους χαρακτηρισμούς για τη Φρίντα Λιάππα και την ταινία της, υπονοώντας πως στο ελληνικό σινεμά πέρα από ταινίες που αφορούν λίγους θεατές, γίνονται πλέον και πράξεις κακοποίησης παιδιών. Δεν ανέκρουσε πρύμναν ούτε όταν δόθηκαν διευκρινίσεις ακόμα κι από την ίδια τη μητέρα του μωρού…
Κι ακριβώς όλη αυτή την υπόθεση καθώς και όσα συνέβησαν στην τηλεοπτική εκπομπή «Προφίλ» του Πάνου Παναγιωτόπουλου, όταν το θέμα είχε συζητηθεί με προσκεκλημένους ομιλητές τους Βασίλη Ραφαηλίδη, Απόστολο Δοξιάδη, Γιώργο Καρυπίδη και Διονύση Σαββόπουλο κι όταν ο μεγάλος Ραφαηλίδης είχε επισημάνει στον (ξιφουλκώντα) Σαββόπουλο πως αν ζούσε στο Μεσαίωνα θα ήταν ιεροεξεταστής. θύμισε με ποστ που ανέβασε προ ολίγου στη σελίδα του στο Facebook ο σκηνοθέτης, συμπαραγωγός τότε της ταινίας και σύντροφος της Φρίντας Λιάππα Κυριάκος Αγγελάκος. Έτσι για να μην ξεχνούν οι παλαιότεροι και να μαθαίνουν οι νεότεροι, αξίζει να διαβάσουμε ό,τι έγραψε ο κ.Αγγελάκος:
«Απεφυγα σκοπιμως να γραψω οτιδηποτε για τον Διονυση Σαββοπουλο τις ημερες του θανατου και της κηδειας του. Μπροστα στο θανατο ολοι οφειλουμε να μενουμε, εστω και για λιγο, σιωπηλοι. Ποσο μαλλον όταν ο νεκρος εχει το πολιτιστικο εκτοπισμα του μοναδικου τραγουδοποιου. Η σιωπη είναι μια σταση αξιοπρεπειας, αλλα και ο τροπος να ακουσουμε τον εσωτερικο μας λυγμο.
Τις ημερες που ακολουθησαν το θανατο του Σαββοπουλου στα social media στηθηκε το γνωστο πανηγυρι. Οι μισοι εναντιον των αλλων μισων, αντιπαραθεσεις, λοιδωριες, αποτιμησεις και θρηνωδιες. Η κορυφωση ηλθε με την απουσια των εκπροσωπων της κεντροαριστερας από την εξοδιο λειτουργια. Ποια σχεση ειχαν όλα αυτά με τον αποθανοντα Σαββοπουλο; Καμία. Είναι θεματα που απασχολουν τους ζωντανους, οι οποιοι διεκδικουν μια κοντινη ή μακρινη θεση στο μυθο του ποιητη-τραγουδοποιου.
Τις ημερες του πενθους την τιμητικη τους στις αναρτησεις στο fb ειχαν τα viral βιντεακια του youtube, με την περιφημη συγκρουση του Ραφαηλιδη με τον Σαββοπουλο. Η τηλεοπτικη αναμετρηση ειχε ως αφορμη το σκανδαλο Δοξιαδη με κατηγορουμενη τη σκηνοθετιδα Φριντα Λιαππα για τον υποτιθεμενο βασανισμο ενός μωρου στα γυρισματα της τελευταιας της ταινιας «Τα χρονια της μεγαλης ζεστης». Κατηγορουμενοι ηταν ακομη η μητερα του μωρου και εγω ως συμπαραγωγος της ταινιας.
Στο τηλεοπτικο πλατω της εκπομπης του Πανου Παναγιωτοπουλου ηταν καλεσμενοι ο κατηγορος Αποστολος Δοξιαδης, τοτε συμβουλος κινηματογραφιας του ΥΠΠΟ, ο Διονυσης Σαββοπουλος, ο Βασιλης Ραφαηλιδης και ο σκηνοθετης Γιωργος Καρυπιδης. Πιο πριν ειχε μιλησει η Φριντα σε συνδεση από το σπιτι της.
Οι διαλογοι ηταν εντονοι, ιδιαιτερα αναμεσα στον Ραφαηλιδη και στον Σαββοπουλο. Ακομα και σημερα κρατουν τη δυναμικη τους και παθιαζουν πολλους ιδεολογικους φιλους των μεν και των δε. Καποια στιγμη ο Σαββοπουλος, στο μεσον των αντεγκλισεων λεει με βεβαιοτητα στον Ραφαηλιδη ότι στα γυρισματα «κακοποιηθηκε ένα παιδι».
Πως το γνωριζε αυτό ο Σαββοπουλος; Ηταν στα γυρισματα και δεν τον θυμαμαι; Του το ειπε ο κολλητος του ο Δοξιαδης. Και το τεκμηριο της αθωοτητας; Η κριση της δικαιοσυνης; Όλα αυτά στα παλια του τα παπουτσια. Σημασια ειχε η δημοσια πυρα που ειχε στηθει από τους κατηγορους της Φριντας.
Ο Δοξιαδης ειχε φερει μαζι του τον μεγαλο του αδερφο να παρει μερος στο bulling. O Σαββοπουλος ηταν καθ’εξιν υβριστης στη δημοσια αγορα. Ο Θοδωρος Αγγελοπουλος και ο Θανος Μικρουτσικος ηταν δυο σημαντικοι δημιουργοι που ειχαν υποστει τις προσβολες του. Το να λοιδωρησει ακομα μια δημιουργο δεν εκανε μεγαλη διαφορα.
Τι ενοχλησε όμως τον Σαββοπουλο σε μια ταινια που αμφιβαλλω αν την ειχε δει; Η ταινια δεν ειχε προβληθει στις αιθουσες, και ελαχιστοι την ειχαν δει. Κυριως τα μελη του Συμβουλιου Κινηματογραφιας του ΥΠΠΟ και οσοι παρευρεθησαν σε μια δημοσιογραφικη προβολη στην ΟΠΕΡΑ, οπου η Φριντα προβαλε την ταινια για τους πολιτιστικους συντακτες. Ο Σαββοπουλος με βεβαιοτητα μιλουσε για μια ταινια που δεν ειχε δει και για ένα γεγονος (της κακοποιησης) που δεν ειχε συμβει. Ο ρολος του στο τηλεοπτικο debate ηταν να συνδραμει τον φιλο του και συνοδοιπορο του Αποστολο Δοξιαδη.
Λιγα χρονια πριν, στα τελη της δεκαετιας του ’80, ο Σαββοπουλος ανακαλυπτει το τριπτυχο «Πατρις-Θρησκεια-Οικογενεια» και γινεται ο φανατικος υποστηρικτης του. Ανακαλυπτει την Πατριδα όταν ο γιος του στρατευεται και ξεπλενει με τη στρατευση του την «ντροπη» που ο ιδιος δεν πηγε φανταρος. Γυριζει με τον τοτε Υπουργο Εθνικης Αμυνης Βαρβιτσιωτη στα στρατοπεδα και δινει συναυλιες με μια ελληνικη σημαια ριγμενη στην πλατη σαν την μπερτα του εθνικου μας Ζορρο. Ανακαλυπτει τη Νεο-ορθοδοξια. Δεν ηταν λιγοι οι διανοουμενοι την εποχη εκεινη που ανακαλυψαν την Ορθοδοξια, ως ένα πνευματικο καταφυγιο. Ο Στελιος Ραμφος ηταν ο επιφανεστερος ολων και ο μεντορας πολλων εξ’αυτων στην πνευματικη μοδα της εποχης. Και τελος ερχεται η σειρα της Οικογενειας, ως ένα κλειστο συντηρητικο κυτταρο, που οφειλει να μενει ανεπηρεαστο στις κοινωνικες μεταβολες. Όλα αυτά συμπυκνωθηκαν και εκφραστηκαν πολιτικα με τη στηριξη του στον Κ. Μητσοτακη που θα εσωζε την Πατριδα από τη λαιλαπα του ΠΑΣΟΚ.
Πισω από όλα αυτά όμως υπηρχαν ανθρωποι που ειχαν συνθλιβει από το βαρος των κατηγοριων. Ηταν η σκηνοθετις Φριντα Λιαππα που εβλεπε να γινεται βορά στα σκανδαλοθηρικα μεσα και στην δημοσιογραφικη αυλη του Δοξιαδη. Μια δημιουργος που ειχε τιμησει τη χωρα μας με βραβεια στα ελληνικα και στα ξενα φεστιβαλ, μια μαχητρια της Δημοκρατιας που συνεληφθη, βασανιστηκε, δικαστηκε και καταδικαστηκε για αντιστασιακη δραση στο 1968 από το Στρατοδικειο της Χουντας, εβλεπε τωρα μια τσογλανοπαρεα να την κατηγορει περα από κάθε λογικη.
Ηταν η μητερα του μωρου, μια γυναικα που ζουσε στη Μηλο, η οποια θελησε να κανει το καλο, να ανταποκριθει στο καλεσμα μας να φερει το μωρακι της να παιξει σε μια και μοναδικη σκηνη, σε ένα ολιγοωρο γυρισμα, οπου ηταν συνεχως παρουσα και αναμεσα στις ληψεις επαιρνε το μωρο στην αγκαλια της. Αυτή η γυναικα ηρθε από τη Μηλο στην Αθηνα για να περασει από το γραφειο του ανακριτρη, να τον πεισει για το αυτονοητο, ότι τιποτα το επιληψιμο δεν ειχε συμβει, ότι καμια κακοποιηση του μωρου της δεν θα μπορουσε να γινει μπροστα της και μπροστα στο 15μελες συνεργειο. Αυτή η μητερα επρεπε επιπλεον να αντιμετωπισει, το κρυφα βλεμματα, την καχυποψια των συντοπιτων της, σε μια νησιωτικη επαρχιακη μικροκοινωνια οπου ολοι γνωριζονται με τα μικρα τους ονοματα.
Πισω από τις τηλεοπτικες αντιπαραθεσεις που χρονια ανεβαινουν στα social media και αυξανουν τις προβολες τους καθημερινα, «κρυβονταν» ανακριτικα και δικηγορικα γραφεια, από τα οποια παρηλασαν δεκαδες κινηματογραφιστες ως μαρτυρες και εμπειρογνωμονες. Πισω από όλα αυτά κρυβοταν, οδυνη, απογνωση, ένα μεγαλο «γιατι», η αθλια επιγευση της σταχτης που σου αφηνει η αδικια.
Η καταληξη ολης αυτης της πλεκτανης του Δοξιαδη είναι ελαχιστα γνωστη. Γιατι κανεις δεν ενδιαφερεται για την δικαστικη λυση μιας υποθεσης. Ότι με αποφαση του πενταμελους συμβουλιου Εφετων η υποθεση μπηκε στο αρχειο γιατι καμια κατηγορια δεν μπορουσε να στοιχειοθετηθει. Ότι η Φριντα αποκλειστηκε από τα κινηματογραφικα βραβεια του ΥΠΠΟ, μετα την καταγγελια του Δοξιαδη και υποχρεωθηκε να πουλησει το σπιτι της, το μοναδικο περιουσιακο της στοιχειο, για 10.000.000 δραχμες ώστε να ξεχρεωσει την ταινια. Ο Σαββοπουλος ηταν ο δημιουργος που λατρευαμε και οι δυο. Η Φριντα του ειχε ζητησει την «Ωδη στον Γεωργιο Καραϊσκακη» για να τη χρησιμοποιησει στο ντοκιμαντερ που ειχε σκηνοθετησει για τον Κωστα Καρυωτακη. Ειχε γραψει ο Γ.Π. Σαββιδης ότι με το τραγουδι αυτό ο Σαββοπουλος ηταν ο πιο σημαντικος επιγονος του Καρυωτακη. Η Φριντα το ζητησε και ο Σαββοπουλος το παραχωρησε χωρις δευτερη κουβεντα. Σ’εμενα ο Σαββοπουλος καθορισε την πνευματικη μου ζωη οσο ελαχιστοι αλλοι δημιουργοι και η πρωτη μου μικρου μηκους ταινια ειχε τιτλο «Εθνικη Ελλαδος γεια σου!».
Η Φριντα εχει «φυγει» εδώ και 31 χρονια. Η ταινια της «Τα χρονια της μεγαλης ζεστης», μια ταινια προφητικη θα ελεγα για την κλιματικη κριση, ελαχιστα εχει προβληθει και το σκανδαλο Δοξιαδη επαιξε το ρολο του για να συμβει αυτό.
Ο Σαββοπουλος εχει λιγες ημερες που εγκατελειψε τα εγκοσμια. Ο πολιτισμος αυτης της χωρας τον εχει κρινει και τον εχει καταταξει. Ψηλα, πολύ ψηλα. Δεν ξερω αν ο Θεος του θα τον καταταξει στις σκηνες των δικαιων, ουτε ποια θεση θα παρει στις συνειδησεις των ανθρωπων. Όμως οση ωρα γραφω αυτό το σεντονι μουρμουριζω το τραγουδι του «η ζωη αλλαζει, διχως να κοιταζει, τη δικη σου μελαγχολια».
