Αμέλια: Το χειρότερο που μπορείς να πάθεις είναι να γεννηθείς γυναίκα
Μαγκνταλένα: Ούτε τα μάτια μας δεν κυβερνάμε
Ενας διάλογος ανάμεσα στις δύο καταπιεσμένες και καταδικασμένες στην υποταγή αδελφές από το εμβληματικό θεατρικό έργο «Το σπίτι της Μπερνάρντα Αλμπα» του Ισπανού συγγραφέα Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα. Αυτόν τον διάλογο ωστόσο δεν θα τον ακούσει όποιος πάει να δει την έξοχη παράσταση που σκηνοθέτησε ο Σταύρος Λίτινας. Τον διάλογο θα τον νιώσει μέσα από τον ήχο των δεμένων με κορδόνια παπουτσιών φλαμένκο των κοριτσιών, που κατάφεραν να κάνουν τα λόγια περιττά μπροστά στον εκφραστικό και γεμάτο πάθος χορό τους. Οι συμβολικοί ήχοι που πλαισίωναν το θεατρικό έργο του Λόρκα, ο ήχος της καμπάνας, ο ήχος του αλόγου που καλπάζει, ο ήχος της μαγκούρας της τυραννικής χήρας μάνας, ο ήχος του πιστολιού δέθηκαν με τον ισπανικό χορό και με τα λυρικά τραγούδια και τις μουσικές της Ανδαλουσίας υπηρετώντας στο ακέραιο το δραματικό αυτό έργο του Λόρκα.
Είναι το τελευταίο έργο του δολοφονημένου από το φασιστικό καθεστώς του Φράνκο, μεγάλου Ισπανού αντιφασίστα συγγραφέα και ποιητή. Μέσα σ’ αυτό το έργο στροβιλίζονται όχι μόνο ο φασισμός-οικογένεια, το σπίτι-φυλακή και τα φοβερά στερεότυπα που καταδίκαζαν από τη γέννησή τους τις γυναίκες-θύματα αλλά και η αγωνία για τη ζωή, την ελευθερία και τον έρωτα που τόσο συχνά είχαν το στίγμα της τρέλας και μοναδική κατάληξη τον θάνατο.
Η τυραννική μάνα Μπερνάρντα (Αλίνα Αναστασιάδη), η έγκλειστη και καταδικασμένη στη σιωπή ξυπόλητη γιαγιά (Σταύρος Λίτινας) και οι πέντε καταπιεσμένες και μαυροφόρες κόρες, που καταδικάζονται από τη μάνα σε οκτώ χρόνια εγκλεισμού λόγω πένθους για τον θάνατο του πατέρα τους: Αγγούστια (Ρενέ Τζιαρντίνα), Μαγκνταλένα (Βάνα Μαλοκίνη), Αμέλια (Φανή Δεμέστιχα), Μαρτύριο (Τζέσικα Καϊμπαλή), Αντέλα (Μαρία Μανδράγου) χορεύουν τον θάνατο, την απελπισία, την απόγνωση, την τρέλα, τη ζήλια και τον έρωτα.
Το πένθιμο και άγριο μακιγιάζ και ένα αυστηρό σκηνικό με μεταλλικές καρέκλες, μαύρα ρούχα, λευκά νυχτικά και άχρωμα προικιά–σάβανα αποδίδουν περίτεχνα τους πολλαπλούς συμβολισμούς που κρύβονται στο έργο του Λόρκα. Μοναδικό χρώμα το πράσινο γιορτινό και απαγορευμένο φουστάνι της μικρής επαναστάτριας Αντέλα που γεύτηκε στα κλεφτά τη ζωή και τον έρωτα και μόνη της έδωσε και το τέλος.
«Ο Λόρκα στο συγκεκριμένο έργο δεν δημιουργεί μια τραγική ηρωίδα αλλά ένα σύνολο πρωταγωνιστών δείχνοντας την τραγική μοίρα όλων των γυναικών του σπιτιού, της κοινότητας, της χώρας. Εξάλλου ο υπότιτλος του έργου είναι “Το δράμα των γυναικών στα χωριά της Ισπανίας”. Σε ένα τυραννικό καθεστώς ένα μεμονωμένο άτομο δεν είναι ικανό να επιφέρει την ανατροπή. Μονάχα το σύνολο ενωμένο. Το τραγικά αναπόφευκτο είναι ότι ακόμη και στην περίπτωση της ανατροπής, ο άνθρωπος παγιδεύεται σε μια ανεπίλυτη αντίφαση. Δεν μπορεί να επιστρέψει σε κατάσταση ευτυχίας καθώς κάθε μορφή πολιτισμού παράγει δυστυχία. Πολιτισμός και άτομο βρίσκονται σε μια μάχη διαρκή και ασυμβίβαστη. Το δίπολο Ερως – Θάνατος είναι πανίσχυρο καθώς αναλύεται σε αντίρροπες δυνάμεις που είναι βαθιά ριζωμένες μέσα μας και κανείς δεν μπορεί να αλλάξει» γράφει ο σκηνοθέτης Σταύρος Λίτινας ενώ εξαρχής δηλώνει ότι για τη βαθύτερη κατανόηση του έργου μελέτησε υπό το πρίσμα της φροϊδικής θεωρίας το έργο «Ο πολιτισμός ως πηγή δυστυχίας» και προσθέτει: «Η πολιτική και η φροϊδική θεωρία, φαινομενικά ασύνδετες, βρίσκουν κοινό τόπο στο έργο του Λόρκα όπου δραματοποιείται η πάλη ανάμεσα στο ένστικτο και την κοινωνική καταπίεση, ανάμεσα στην ελευθερία και την καταστολή».
Δυστυχώς το 1936 φαντάζει ακόμα ανατριχιαστικά οικείο στο 2019 ενώ η επιλογή του έργου και η συγκεκριμένη παράσταση με τραγική ειλικρίνεια το επιβεβαιώνουν.
? Info: Η παράσταση παίζεται στο Arroyo Nuevo, Μ. Αλεξάνδρου 128, Κεραμεικός. Παραστάσεις: Παρασκευή – Σάββατο 21.15 και Κυριακή 20.15. Τιμές: 15 ευρώ κανονικό, 12 μειωμένο. Προπώληση εισιτηρίων:www.viva.gr
