Περίεργο πράγμα η αντίληψη ή, πιο επιστημονικά, η αντιληπτική ικανότητα. Είναι κάπως σαν τη συγγραφή κειμένων. Μπορεί φαινομενικά να πρόκειται για απλή τοποθέτηση λέξεων και σημείων στίξης, το ένα δίπλα στο άλλο, ωστόσο, με κάποιον περίεργο τρόπο, καταλήγουν να αναδίδουν οσμή, αλλά και χρώμα. Το έχετε παρατηρήσει;
Γράφεις, αλλά στην ουσία χρωματίζεις. Μπερδεύεις γνώσεις με μία ελαφρά εσάνς μούχλας, ιστορίες με βαριά αρώματα και συνήθειες συνήθως εμποτισμένες με βαριά μέταλλα, που κάνουν κακό όχι μόνο στο μυαλό αλλά και στο συκώτι.
Το ίδιο συμβαίνει και με την αντίληψη. Πρόκειται για μια σύνθετη και πολύπλοκη ψυχοφυσική διεργασία, που λαμβάνει χώρα σε συγκεκριμένα κέντρα του εγκεφάλου.
Κι επειδή κάπου εδώ τείνω να βραχυκυκλώσω κι εγώ η ίδια, θα το πω απλά: «αντιλαμβάνομαι» σημαίνει αισθάνομαι τον κόσμο. Σε αυτό μετέχουν η νόηση, η διανοητική ανάπτυξη, η πρότερη εμπειρία, οι ευαισθησίες και το συναίσθημα. Κάτι σαν το καλό σεξ ένα πράμα.
Το σπουδαιότερο, δε, είναι πως μόνο μέσω της αντίληψης αποκτά ολότητα το συγκεκριμένο. Με τη δομή του, τις αποχρώσεις του, τη μυρωδιά του.
Με τα όλα του. Κάτι απ’ όλα αυτά να διαταραχθεί, και το άτομο αποκτά αλλοιωμένη την εικόνα της πραγματικότητας, αποπροσανατολίζεται και καταλήγει να έχει ψευδαισθήσεις ή, ακόμη χειρότερα, ψευδοψευδαισθήσεις. Στις μέρες μας, τις πρώτες τις έχουν οι δεξιοί και τις δεύτερες οι απογοητευμένοι αριστεροί.
Οι τελευταίοι ανήκουν σε δύο υποκατηγορίες. Σε αυτούς που θέλουν ν’ ανοίξει η γη να τους καταπιεί, γιατί νιώθουν ντροπή έως το μεδούλι (τώρα τελευταία το νιώθουν αυτό, τόσα χρόνια, άνετα ένιωθαν), και σε αυτούς που θέλουν ν’ ανοίξει η γη να καταπιεί όσους αριστερούς δεν ντρέπονται για το χάλι τους και τους άλλους, τους προδότες, που ευθύνονται γι’ αυτό. (Προσοχή: όλα τα παραπάνω συνιστούν απλή παρατήρηση και δεν ενέχουν καμία διάθεση αξιολογικής κρίσης.)
Πάμε τώρα και στην αξιολογική κρίση: πριν από λίγες μόλις μέρες, πολωνικό περιοδικό κυκλοφόρησε με ένα πολύ «χρωματιστό» εξώφυλλο. Μια ξανθιά κοπέλα, με άψογο μανικιούρ και τη σημαία της Ευρώπης φορεμένη ως τήβεννο, φωτογραφίζεται με μια αποτρόπαιη έκφραση οργής στο πρόσωπό της (για πόνο πήγαινε, αλλά δεν της βγήκε).
Τα δάχτυλά της είναι απλωμένα σαν γαμψά άκρα αρπακτικού και κάτι χέρια την τραβολογάνε δεξιά κι αριστερά. Η λεπτομέρεια που κάνει τη διαφορά είναι πως τα χέρια αυτά (ασώματα πλήρως) είναι τριχωτά και σκουρόχρωμα. Και για όποιον δεν κατάλαβε, η λεζάντα, με μεγάλα, κιτρινόλευκα γράμματα, βάζει τα πράγματα στη θέση τους, μοσχοβολώντας γεράνια και κρίνους, λεμονανθούς και κερασιές: «Ο ισλαμικός βιασμός της Ευρώπης». Τουτέστιν, η χαρά του ακροδεξιού!
Την ίδια στιγμή, η Κομισιόν στέκει με απορία (!) απέναντι στην απόφαση της Ουγγαρίας για διεξαγωγή δημοψηφίσματος αναφορικά με τις προτάσεις της Ε.Ε. να κατανεμηθούν οι αιτούντες άσυλο σε όλη την Ενωση βάσει ποσοστώσεων.
Η υπερδύναμη Κομισιόν στέκει απορημένη κι εμείς απογοητευμένοι. Οχι με την Κομισιόν όμως, αλλά με την κυβέρνησή μας. Ξεχνώντας πως αν ήμασταν εμείς αντί της Ουγγαρίας, η Κομισιόν θα στεκόταν αμείλικτη. Μην κατανοώντας πως απέναντι σε μια τέτοια Ευρώπη, κινδυνεύουμε από αχρωματοψία.
…Οι σκύλοι δεν μπορούν να δουν χρώματα. Μόνο ασπρόμαυρες εικόνες. Οι γάτες μπορούν να δουν χρώματα, αλλά δεν αντιλαμβάνονται ότι μπορούν.
Οσο για τους ανθρώπους, κάποιοι βλέπουν σαν τους σκύλους (άσπρο – καλό, σκούρο – κακό) και κάποιοι σαν τις γάτες (παρατηρούν την κατάσταση, αλλά δεν την αντιλαμβάνονται). Εχοντας όμως γνώση ότι μπορούν να τη δουν, είναι σίγουροι ότι τη βλέπουν και δεν λένε να καταλάβουν ότι αυτό που βλέπουν είναι κάτι άλλο, που ναι μεν το βλέπουν, αλλά δεν είναι αυτό που βλέπουν.
Και τότε βγάζουν νύχια, φοβούνται και γκρινιάζουν, ωσάν απογοητευμένοι αριστεροί… μην κατανοώντας πώς ένα πεδίο -ειδικά στον συγκεκριμένο ιδεολογικό χώρο- προσδιορίζεται από την απουσία πεδίου. Πώς όπου κι αν είμαστε -ειδικά στη συγκεκριμένη ιστορική στιγμή- είμαστε αυτό που λείπει. Το θέμα είναι, τι μυρωδιά αφήνουμε πίσω μας.
