Ο Κερτ Βόνεγκατ δεν είναι ένας τυχαίος συγγραφέας. Γεννημένος το 1922 έζησε μία από τις χειρότερες εμπειρίες του στη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Υπηρέτησε στην Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ και ως αιχμάλωτος πολέμου των ναζιστικών δυνάμεων είχε την τύχη να επιζήσει του Συμμαχικού βομβαρδισμού της Δρέσδης, ίσως ενός από τα μεγαλύτερα εγκλήματα πολέμου μαζί με τον βομβαρδισμό της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι. Η πόλη ισοπεδώθηκε εντελώς από τις χιλιάδες βόμβες και 135.000 άμαχοι σκοτώθηκαν.
Ο Βόνεγκατ μετέπλασε αυτή την τραγική εμπειρία σε ένα εμβληματικό μυθιστόρημα, το «Σφαγείο νούμερο 5». Συνολικά έγραψε 14 μυθιστορήματα, τρεις συλλογές διηγημάτων, πέντε θεατρικά έργα και πέντε δοκίμια.
Το 1973 ξεκινούσε η πρώτη πετρελαϊκή κρίση, κατά την οποία τα μέλη του OPEC (οι αραβικές πετρελαιοπαραγωγοί χώρες μαζί με Αίγυπτο, Συρία και Τυνησία) αποφάσισαν να κάνουν εμπάργκο πετρελαίου, με αποτέλεσμα από τον Οκτώβριο του 1973 μέχρι τον Μάρτιο του 1974 η τιμή του πετρελαίου να εκτοξευτεί από τα 3 δολάρια το βαρέλι σε σχεδόν 12. Αυτό αποτέλεσε ένα παγκόσμιο σοκ για την οικονομία.
Εκείνη τη χρονιά, λοιπόν, ο συγγραφέας γράφει το έβδομο μυθιστόρημά του, «Το πρωινό των πρωταθλητών», το οποίο κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Πατάκη, σε εξαιρετική μετάφραση του έμπειρου Αλέξη Καλοφωλιά. Το ευρύτερο κλίμα που υπήρχε στις ΗΠΑ να θυμίσουμε ήταν το αντιπολεμικό κίνημα για το Βιετνάμ, οι φεμινιστικές διεκδικήσεις, το «μαύρο» κίνημα με επικεφαλής τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και τους Μαύρους Πάνθηρες, αλλά και το κίνημα της «αντικουλτούρας».
Σε αυτές τις συνθήκες ο Βόνεγκατ γράφει ένα βιβλίο απολύτως αιρετικό, «βλάσφημο» και προκλητικό, το οποίο στις νότιες Πολιτείες των ΗΠΑ (με τα μεγάλα ποσοστά ρατσισμού) θεωρήθηκε πορνογραφικό. Ο συγγραφέας δεν αφήνει τίποτα όρθιο, καθώς με το ιδιόμορφο χιούμορ του και τον σαρκασμό του ειρωνεύεται και χλευάζει ολόκληρο το «αμερικάνικο όνειρο». Το πολωμένο και γεμάτο φανατισμό κλίμα της εποχής το περιγράφει ένας από τους ήρωές του, ο Κίλγκορ Τράουτ, τον οποίο βάζει να λέει: «Οι ιδέες στη Γη ήταν σύμβολα φιλίας ή εχθρότητας. Το περιεχόμενό τους δεν είχε καμία σημασία. Οι φίλοι συμφωνούσαν με τους φίλους με σκοπό να εκφράσουν τη φιλία τους. Οι εχθροί διαφωνούσαν με τους εχθρούς με σκοπό να εκφράσουν την εχθρότητά τους».
Οι «μεγάλες Αμερικανικές Αξίες» δεν ξεφεύγουν από την κριτική και τη γελοιοποίησή τους: ο άκρατος καταναλωτισμός, η πλύση εγκεφάλου από τις διαφημίσεις, η κυριαρχία των μεγάλων εταιρειών και των πλουσίων, τα λόμπι, η επιδειξιομανία, αλλά και τα… χάμπουργκερ και τα φτερά τηγανισμένου κοτόπουλου. Γράφει, για παράδειγμα, ο Βόνεγκατ: «Ο Ροκφέλερ (πρόκειται για επινοημένο πρόσωπο, αλλά και πραγματικό) δεν ήταν απλώς κυβερνήτης. Εξαιτίας των αλλόκοτων νόμων που ίσχυαν σε εκείνο το μέρος του πλανήτη, είχε το δικαίωμα να κατέχει αχανείς εκτάσεις γης, όπως και πετρέλαιο και διάφορα πολύτιμα μέταλλα που βρίσκονταν στο υπέδαφος. Είχε στην ιδιοκτησία ή υπό τον έλεγχό του μεγαλύτερο μερίδιο από τον πλανήτη απ’ ό,τι πολλά έθνη. Είχε γεννηθεί μέσα σε αυτά τα παράλογα δικαιώματα ιδιοκτησίας».
Το βιβλίο αποτελεί στο σύνολό του ένα απόγειο του χιούμορ που διαθέτει ο Βόνεγκατ, αλλά και ένα σουρεαλιστικό μυθιστόρημα, στις σελίδες του οποίου περνούν πωλητές αυτοκινήτων, περιπλανώμενοι ασφαλιστές, σερβιτόρες, πόρνες, αλλά και εξωγήινοι, οι οποίοι προσπαθούν να σώσουν τη Γη από την ίδια της την πλεονεξία και τη… βλακεία.
