Το «τεχνοκρατικό μαραφέτι» του Ντε Γκολ

«Ο Κέινς πίστευε ότι οι καπιταλιστές με την επίμονη επιθυμία τους για συσσώρευση πλούτου έπασχαν από μιας μορφής νεύρωση. Η θεραπεία αυτής της νεύρωσης θα έπαιρνε χρόνο, πολύ γρήγορα όμως η ανάγκη τους να ικανοποιούν το αίσθημα ανωτερότητάς τους, θα φανερωνόταν όπως στ’ αλήθεια είναι: ως σύμπτωμα μειωμένης πνευματικής ισορροπίας και όχι ως ένδειξη ευφυΐας».

Αυτό αναφέρει ο Γάλλος οικονομολόγος Ζαν Πολ Φιτουσί στο βιβλίο του «Τι μας κρύβουν οι λέξεις» και υπότιτλο «Πώς η νεογλώσσα επηρεάζει τις κοινωνίες μας» (εκδόσεις Πόλις), γραμμένο στη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008-09, θέλοντας να δείξει το πώς αλλοιώνεται η γλώσσα με τεχνοκρατικούς νεολογισμούς, οι οποίοι αποκρύπτουν την αλήθεια και πείθουν τον ανύποπτο πολίτη ότι του προσφέρεται μια πραγματική λύση: CDS, ασφάλιστρα κινδύνου, υπερβολικό έλλειμμα, εξωτερικό χρέος, Eurogroup, spreads και πάει λέγοντας.

Η ευημερία ενός λαού δεν κρίνεται με βάση ποιοτικούς παράγοντες στην καθημερινότητα της ζωής του, αλλά με καθαρά ποσοτικούς, οι οποίοι μετράνε το ΑΕΠ, την απόδοση, τα επιτόκια και άλλα. Οπως έλεγε ο στρατηγός Ντε Γκολ, υπάρχει μια μανία, υπό την πίεση των εκάστοτε προβλημάτων, να εφευρίσκουμε ένα «τεχνοκρατικό μαραφέτι», το οποίο δεν αφήνει και πολλά περιθώρια για σύσφιγξη των πολιτικών και δημοκρατικών δεσμών. Σήμερα, επικρατεί μια γενικευμένη καχυποψία προς τη δημοκρατία, ακριβώς εξαιτίας αυτής της τεχνοκρατικής διαχείρισης, την οποία εκμεταλλεύονται άριστα οι ακροδεξιοί και οι φασίστες, εμφανιζόμενοι σαν «αντισυστημικοί» και «προστάτες των συμφερόντων των απλών ανθρώπων ενάντια στις ελίτ».

Οπως λέει ο Φιτουσί, «το ζήτημα είναι ότι οι πολιτικές δομές των χωρών μας μεταβάλλονται πιο γρήγορα απ’ ό,τι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί, οπότε ενδέχεται κάποια στιγμή να βρεθούμε σε ένα πολιτικό σύστημα διαφορετικό από τη δημοκρατία». Και αναρωτιέται: «Μήπως αυτό θα οφειλόταν ακριβώς στο ότι κυνηγάμε στόχους που δεν είναι οι στόχοι της δημοκρατίας – επιδιώκουμε τη δημοσιονομική ισορροπία και ανταγωνιστικότητα, αντί για την πλήρη απασχόληση και την ευημερία;».

Αυτό αποτελεί ένα ουσιώδες ερώτημα, γιατί, όπως βλέπουμε και με τον προϋπολογισμό της κυβέρνησης Ν.Δ. για το 2024, υπάρχει ένας «περιορισμός του ελλείμματος του κοινωνικού προϋπολογισμού», κάτι που στη «νεογλώσσα» σημαίνει μαζικές περικοπές σε Παιδεία, Υγεία και κοινωνικό κράτος. Οι κυβερνητικοί τεχνοκράτες γνωρίζουν καλά την τέχνη της απόκρυψης και της ταχυδακτυλουργίας των λέξεων, έτσι ώστε να καλύπτουν με προπέτασμα καπνού τις «ένοχες» λέξεις και να ξεγελούν, με την αμέριστη βοήθεια των ξεπουλημένων ΜΜΕ, τους ανύποπτους πολίτες.

Η επικέντρωση στους δείκτες οικονομικής μεγέθυνσης μάλλον συσκοτίζει την πραγματική επίδοση μιας οικονομίας, τελικό ζητούμενο της οποίας είναι το ευ ζην των πολιτών μιας κοινωνίας. Γι’ αυτόν τον λόγο τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί και κάποιοι άλλοι δείκτες, οι λεγόμενοι «δείκτες ευημερίας», οι οποίοι μετρούν το επίπεδο διαβίωσης και ικανοποίησης των πολιτών από τη ζωή τους: ισορροπία ζωής-εργασίας, αίσθηση ασφάλειας, ικανοποίηση από τη ζωή, υγεία, συμμετοχή στα κοινά, περιβάλλον, εκπαίδευση, κοινωνία, εργασία, εισόδημα και οικία.

Σ’ αυτούς θα έπρεπε να επικεντρώνουμε το ενδιαφέρον μας μετρώντας την ευζωία ενός δοσμένου πληθυσμού και όχι σε λέξεις που παραπλανούν. Τα κάθε είδους «τεχνοκρατικά μαραφέτια» δεν λύνουν το πρόβλημα και πρέπει πάντα να τα εξετάζουμε με μεγάλη καχυποψία, γιατί αυτά απλώς συγκαλύπτουν μια εικονική πραγματικότητα που οι κάθε είδους εξουσίες θέλουν να μας παρουσιάζουν.