Μία: Αγάπη μου, πώς σε έδειραν έτσι;
Γιοφ: Με βρήκαν κάποιοι πολύ άγριοι και κακοί άνθρωποι και άρχισαν να με βρίζουν και να με χτυπούν.
Μία: Κι εσύ, αγάπη μου, τι έκανες;
Γιοφ: Μούγκριζα και τους απειλούσα σαν λιοντάρι.
Μία: Και αυτοί τι έκαναν;
Γιοφ: Δεν φοβήθηκαν καθόλου!
Διάλογος από την ταινία του Ινγκμαρ Μπέργκμαν «Η έβδομη σφραγίδα», ελαφρά παραλλαγμένος.
Στην ταινία «Η έβδομη σφραγίδα» ο Γιοφ γυρίζει ξυλοδαρμένος στο αμάξι που είναι το κινητό σπίτι το οποίο στεγάζει την οικογένειά του, μια οικογένεια σαλτιμπάγκων που συμβολίζει την Αγία Οικογένεια του χριστιανισμού αλλά και αυτήν του θεάτρου.
Μπροστά στη χυδαιότητα των τραμπούκων που τον εξευτέλισαν, ο Γιοφ έπαιξε φιλότιμα τον ρόλο του λιονταριού αλλά δεν τρόμαξε κανέναν. Ολοι -ιδίως όλοι οι αδίστακτοι άνθρωποι της βίας-, μάς λέει ο Μπέργκμαν, ξέρουν πως άλλο είναι να παίζεις το λιοντάρι και άλλο να είσαι.
Δεν ξέρω αν κάποιοι από τους ηγέτες των ελληνικών κυβερνήσεων -από την εποχή τουλάχιστον που η χώρα μας υπέκυψε στα μνημόνια- είδαν την ταινία του Μπέργκμαν και, περισσότερο, αν πρόσεξαν το μήνυμά της.
Γιατί εξακολουθούν να παίζουν όλοι τον ρόλο του Γιοφ -μετωνυμία του ευαγγελικού Ιωσήφ- επιδεικνύοντας τη βεβαιότητα ότι είναι λιοντάρια, όχι θεατρικά, αλλά πραγματικά. Οσο για τις κατραπακιές που ακολουθούν με μαθηματική ακρίβεια και αυξανόμενη συχνότητα και ένταση τους λεονταρισμούς τους, επιμένουν να θεωρούν, ή τουλάχιστον να δηλώνουν, ότι είναι φιλικά χάδια.
«Η Ελλάδα έχει τηρήσει τις δεσμεύσεις της», δηλώνουν αγέρωχα. Τώρα και οι εταίροι (ή αλλιώς οι «συνομιλητές», οι «άλλοι Ευρωπαίοι», οι «Θεσμοί» κ.λπ.) πρέπει να τηρήσουν τις δικές τους. Οι δηλώσεις αυτές γίνονται με ύφος άκρως αξιοπρεπές και ανυποχώρητο.
Και δηλώνουν: «Κύριοι Θεσμοί, εταίροι ή ό,τι άλλο, εμείς ξεσκίσαμε τα σπλάγχνα του λαού μας, αδειάσαμε από αίμα τις φλέβες του, θάψαμε τις χιλιάδες αλειτούργητους αυτόχειρές μας, και όλα αυτά για να εκπληρώσουμε όσα μας βάλατε να υποσχεθούμε.
Αλλοτε φτάνοντας στο σημείο να πούμε ότι το κάνουμε περίπου οικειοθελώς και σχεδόν με ενθουσιασμό (περίπτωση των κεντροδεξιών κυβερνητικών σχημάτων) και άλλοτε (περίπτωση του παρόντος σχήματος) εφαρμόζοντάς τα πιστά, αλλά επαναλαμβάνοντας μονότονα ότι δεν μας αρέσουν.
Τώρα, κοιτάξτε καλά! Κάντε αμέσως όλα όσα μας υποσχεθήκατε στις παλιές και νέες ολονυκτίες κατά τις οποίες εξασφαλίσατε την υποταγή μας, ειδαλλιώς…»
Το κατά βάθος αδούλωτο αυτό «ειδαλλιώς» σημαίνει, υποθέτω, ότι καλύτερα θα κάνουν να μην ξυπνήσουν το λιοντάρι που κοιμάται μέσα μας.
Να αποφύγουν την ώρα εκείνη που μέσα μας θα ξυπνήσουν ο Λεωνίδας, ο Παλαιολόγος, ο Καραϊσκάκης, η Μπουμπουλίνα, ο Αρης Βελουχιώτης, η Λέλα Καραγιάννη. Γιατί τότε… Αλλά εδώ γεννιέται το μεγάλο ζήτημα.
Μπροστά στους βρυχηθμούς των κυβερνήσεών μας οι εταίροι (θεσμοί, άλλοι Ευρωπαίοι κ.λπ.) συνεχίζουν να καγχάζουν, να λοιδορούν και να απαξιώνουν. Η γη, το ύδωρ, αλλά και ο αέρας της Ελλάδας εκποιούνται κατά τις υποδείξεις και για χάρη τους έναντι πινακίου φακής, αλλά τίποτε δεν τους είναι αρκετό.
Και το γιατί αυτό συμβαίνει είναι απλό.
Οσο δεν θα πιστέψουν ότι αυτό το «ειδαλλιώς» δεν είναι μέρος ενός διάτρητου και ξεφτισμένου θεατρικού ρόλου που δεν τρομάζει και δεν συγκινεί κανένα, όσο το αλλιώς παραμένει ανυπόστατο, η λεοντή δεν θα τρομάζει αλλά μάλλον θα ερεθίζει τους λύκους, και το βολικό αρνάκι θα παραμένει όχι φόβητρο αλλά πρόθυμο ή δήθεν απρόθυμο έδεσμα.
