Τα κυρίαρχα ΜΜΕ και εκπρόσωποι κυβερνήσεων χαρακτηρίζουν «προσφυγική κρίση» τη συνεχιζόμενη πρωτοφανή διόγκωση των κυμάτων προσφύγων προς την Ευρώπη.
Δεν νομίζω ότι ο όρος αυτός αποδίδει την πραγματικότητα, ενώ παραπέμπει και σε ενδεχόμενη ενοχοποίηση των προσφύγων για τα προβλήματα που συνδέονται με την είσοδο και εγκατάστασή τους στις χώρες υποδοχής.
Στην πραγματικότητα πρόκειται για ακόμα μία πτυχή της κρίσης του συστήματος των διεθνών σχέσεων και των διεθνών θεσμών, που σκοπό έχουν την υπεράσπιση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας, την προστασία των δικαιωμάτων των λαών και των κοινωνιών.
Αναφέρομαι πρωτίστως στον ΟΗΕ, που αν δεν είχε αποδυναμωθεί και υπονομευτεί ο ρόλος του, θα μπορούσε να είχε συμβάλει στην πρόληψη, την αποκλιμάκωση και τη διευθέτηση κρίσεων, σαν τη συριακή. Αυτό έχει συνέπεια, η ευθύνη του τερματισμού του πολέμου στη Συρία να έχει τώρα περάσει στα χέρια των ΗΠΑ και της Ρωσίας, ενώ η Ε.Ε. «λάμπει» διά της απουσίας της.
Στο προσφυγικό – μεταναστευτικό αποτυπώνεται και η κρίση της Ε.Ε. Γιατί, τι άλλο σημαίνει η άρνηση σειράς χωρών-μελών της να αποδεχτούν ακόμα και το ανεπαρκέστατο σχέδιο Γιούνκερ για την υποδοχή και εγκατάσταση προσφύγων στα εδάφη τους, εκπληρώνοντας υποχρέωση που απορρέει από το Διεθνές Δίκαιο;
Θα πρόσθετα ότι σύμπτωμα της ευρωπαϊκής κρίσης, και όχι της εισόδου των προσφύγων, είναι και το γεγονός ότι με αφορμή το προσφυγικό – μεταναστευτικό σημειώνουν έξαρση σε πολλές χώρες τα αποκρουστικά φαινόμενα της ξενοφοβίας, του ρατσισμού και του νεοναζισμού. Διότι σε μια δημοκρατική και κοινωνική Ευρώπη δεν θα έβρισκαν πρόσφορο έδαφος τα φαινόμενα αυτά.
Δεν θα μπορούσαν να σταθούν κυβερνήσεις όπως της Ουγγαρίας, η οποία ορθώνει φράχτες, έφτασε ακόμα και στο σημείο να χρησιμοποιεί κινητά δικαστήρια για την «παράνομη» είσοδο μεταναστών και προσφύγων στη χώρα, η οποία, σημειωτέον, είναι μια πολυπολιτισμική κοινωνία.
Επίσης, σύμπτωμα της κρίσης της Ε.Ε. είναι ότι δεν ενεργοποίησε την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) υπέρ της εκπόνησης ενός προγράμματος ειρήνης για τη Μ. Ανατολή και τη Μεσόγειο.
Αυτή θα έπρεπε να είναι η απάντηση της Ευρώπης (της Ρωσίας συμπεριλαμβανομένης) στο τρομοκρατικό χτύπημα του ISIS στο Παρίσι και όχι νέοι πόλεμοι στη Μ. Ανατολή, ούτε η επανεμφάνιση ψευτοδιλημμάτων του τύπου «ασφάλεια ή δημοκρατία».
Στην κατεύθυνση αυτή, μπορεί να παίξει ρόλο και η κυβέρνηση της Ελλάδας, η οποία στο προσφυγικό – μεταναστευτικό έχει πάρει πολύ καλό βαθμό, βοηθούμενη και από το εκπληκτικό κίνημα αλληλεγγύης με τους πρόσφυγες, που έχουν αναπτύξει οι κάτοικοι των νησιών του Αιγαίου.
Μια που μιλήσαμε παραπάνω για ένα πρόγραμμα ειρήνης της Ευρώπης για τη Μ. Ανατολή και τη Μεσόγειο, αλήθεια, τι γνώμη έχουν γι’ αυτό η Ν.Δ. και η Δημοκρατική Συμπαράταξη;
Το ερώτημα απευθύνεται κυρίως στη Φώφη Γεννηματά, η οποία συχνά επικαλείται την κληρονομιά του Ανδρέα Παπανδρέου, που σε πολύ δύσκολα χρόνια είχε πρωταγωνιστήσει σε διεθνείς πρωτοβουλίες ειρήνης, αναβαθμίζοντας έτσι τη διεθνή θέση και τον ρόλο της χώρας μας.
Τελειώνοντας, επειδή το προσφυγικό – μεταναστευτικό συνδέεται και με το μείζον ζήτημα της τρομοκρατίας, και ειδικότερα με τη δράση του ISIS, θα ήθελα να θέσω το ερώτημα αν το λεγόμενο «Ισλαμικό κράτος» μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά με νέους πολέμους στη Μ. Ανατολή, άποψη που παραγνωρίζει τις βαθύτερες αιτίες για τη γιγάντωση του αποκρουστικού αυτού φαινομένου.
Η Αριστερά στην Ελλάδα και την Ευρώπη απορρίπτει τη «θεωρία περί της σύγκρουσης των πολιτισμών», επισημαίνοντας τις κοινωνικές και πολιτικές αιτίες του φαινομένου της τρομοκρατίας.
Γιατί, κακά τα ψέματα, οι φορείς της τρομοκρατίας τύπου Αλ Κάιντα και ISIS βρίσκουν πρόσφορο έδαφος στις κοινωνίες εξαιτίας μιας άνισης, άδικης και αντιδημοκρατικής διεθνούς τάξης που κυριαρχεί στον σημερινό κόσμο. Ομως, αυτά είναι ψιλά γράμματα για τους κάθε λογής φορείς του συντηρητισμού στη χώρα μας.
*μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ
