39 χρόνια πριν!

Η 29η Ιανουαρίου είναι μια πολύ ξεχωριστή μέρα για μένα. Φέτος έπεσε πάλι Πέμπτη, όπως πριν από 39 χρόνια. Τότε, 29 Ιανουαρίου 1987, βγήκε στα σινεμά «Η Νύχτα με τη Σιλένα», η πρώτη ταινία που γύρισα στην Ελλάδα.

Οι ενδείξεις ήταν αρχικά αρνητικές. Χωρίς βραβείο, χωρίς συμμετοχή σε ξένα φεστιβάλ, μέσα σε κλίμα αρνητικό για τις ελληνικές ταινίες και με χλιαρές κριτικές, τι μπορούσε να περιμένει η «Σιλένα»; Βέβαια την είχα κάνει με πάθος, με την αυταπάρνηση και την τρέλα της πρώτης φοράς, με βιώματα που με αναστάτωναν και συναισθήματα που με έκαναν να κλαίω όταν την έβλεπα. Είχα πηγή έμπνευσης μια νουβέλα του Βασίλη Βασιλικού κι ευτύχησα να δουλέψω με εκλεκτούς συνεργάτες που όλοι τους έδωσαν τον καλύτερό τους εαυτό…

Ηταν αρκετά αυτά; Ναι, για να γίνει μια ταινία μέσα σε ιδανικές συνθήκες, όχι όμως για να φτάσει στον κόσμο. Αυτό το έμαθα από τον Γιώργο Τζιώτζιο, που έφυγε από κοντά μας πολύ νωρίς αλλά δεν τον ξεχνώ ποτέ. Είδε τυχαία κάποια λεπτά από την ταινία και μου τηλεφώνησε. Στην «Προοπτική», ένα επιτυχημένο γραφείο διανομής όπου εργαζόταν, μου προτάθηκε να βγει η ταινία σε δύο σινεμά («Ελλη» και «Στούντιο»). Και μέχρι την έξοδό της, έμαθα τα εξής σημαντικά.

Πριν από όλα: Να προβάλλεις πάντα τα στοιχεία της ταινίας σου που την κάνουν να διαφέρει από τις άλλες, ακόμα κι αν προκαλούν ή σοκάρουν. Είναι η δύναμή της. Η ταινία μου διαφημίστηκε ως ερωτικό φιλμ νουάρ: ένα αισθησιακό παιχνίδι μέσα από το βλέμμα ενός άνδρα για μια γυναίκα που του θυμίζει πολύ έναν ανεκπλήρωτο νεανικό του έρωτα – άραγε είναι η ίδια γυναίκα ή όχι; Ταινία νύχτας, ερωτισμού, βλεμμάτων, σκοτεινής φωτογραφίας και τζαζ μουσικής γραμμένης ειδικά γι’ αυτήν από τον Κυριάκο Σφέτσα. Οσο κι αν φαίνεται παράξενο, από γυναίκες άκουσα τα καλύτερα για την ταινία – ίσως γιατί ένιωσαν ένα ανδρικό βλέμμα που τις βλέπει με πάθος και τρυφερότητα.

Επειτα: Ρίξε βάρος στα απολύτως απαραίτητα. Ενα καλό τρέιλερ, μια αφίσα που θα αποκαλύπτει την ψυχή της ταινίας, ακούσματα της μουσικής της. Σκεφτείτε πόσο συχνά σήμερα πλέον αποφασίζουμε αν θα δούμε μια ταινία και μόνο από το τρέιλερ, την αφίσα και τις φωτογραφίες της…

Στους 10 πρώτους κινηματογράφους την εβδομάδα 29/1-4/2/1987 η «Σιλένα» ήρθε δεύτερη («Ελλη», 7.182 εισιτήρια) με πρώτη το «Aλιένς, η επιστροφή» του Κάμερον («Πλάζα», 7.333 εισιτήρια)! Κι ύστερα ήρθαν και βραβεία, και φεστιβάλ, και κάποιες γενναιόδωρες επιταγές!

Κι όμως, πιο πολύ με συγκίνησε μια κυρία που είχε στη δισκοθήκη της το σάουντρακ της ταινίας και το άκουγε συχνά για να ξανανιώθει την αίσθηση που είχε ζήσει! Ηταν τότε εικοσάχρονη, και σήμερα παντρεμένη με παιδιά.

Δεν της είπα ποιος ήμουν, αλλά τη θυμάμαι πάντα και την ευχαριστώ.

*Σκηνοθέτης, διευθυντής Film Studies BA MA New York College, Athens, University of Greenwich, UK