Ενώ ο κόσμος συζητά για την πρόοδο στην Ελλάδα του 2026, κάποιοι ανακάλυψαν ξανά την «ηθική της αναπαραγωγής». Είναι πραγματικά εξοργιστικό να χρειάζεται να υπενθυμίσουμε ξανά τα βασικά: η άμβλωση αποτελεί πάγιο και αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα των γυναικών. Επιστημονική προσέγγιση και φιλοσοφική ορθότητα επαρκούν για την κατάρριψη των αντιλόγων.
Συχνά προβάλλεται το επιχείρημα ότι από τη στιγμή της σύλληψης δημιουργείται ζωή. Πράγματι, από βιολογικής άποψης δημιουργείται ένας οργανισμός, μια κυτταρική διαδικασία σε εξέλιξη. Ομως η ύπαρξη βιολογικής ζωής δεν ταυτίζεται με την ύπαρξη ανθρώπινου όντος. Σε αυτό το πρώιμο στάδιο δεν υπάρχουν αισθήσεις, συναίσθηση του εαυτού ή του κόσμου. Χωρίς αυτά τα στοιχεία δεν μπορούμε να μιλάμε για άνθρωπο με βάση τη φιλοσοφική, αλλά και την επιστημονική έννοια. Τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν αποδίδονται απλά σε κάθε μορφή ζωής, μόνο σε όντα που διαθέτουν ανθρώπινη υπόσταση. Το γεγονός, λοιπόν, ότι κάτι ζει δεν αποτελεί επαρκές κριτήριο.
Ωστόσο, η αντίθεση στην άμβλωση δεν γεννιέται μόνο από επιστημονική άγνοια, αλλά από κάτι βαθύτερο: από τον ανθρώπινο οραματισμό. Ο άνθρωπος έχει την ικανότητα -και ίσως την ανάγκη- να προβάλλεται στο μέλλον, δηλαδή να βλέπει όχι αυτό που υπάρχει, αλλά αυτό που θα μπορούσε να υπάρξει. Ετσι το έμβρυο δεν αντιμετωπίζεται ως αυτό που είναι, αλλά ως αυτό που ενδέχεται να γίνει. Και εδώ προκύπτει η φιλοσοφική σύγκρουση. Η δυνατότητα δεν μπορεί να υπερισχύει της ύπαρξης. Ενας καρπός μπορεί να γίνει δέντρο, όμως δεν είναι δέντρο· είναι καρπός. Με τον ίδιο τρόπο, το έμβρυο μπορεί να γίνει ανθρωπος, αλλά δεν είναι. Η αξία της ύπαρξης δεν πηγάζει από το ενδεχόμενό της. Και όταν η προβολή ενός μελλοντικού ενδεχομένου ακυρώνει την ελευθερία ενός ανθρώπου που ήδη υπάρχει, τότε αποτελεί ηθική αδικία.
Στο παρόν υπάρχει ήδη ένας άνθρωπος, μια γυναίκα. Το να εξαναγκάζεται να συνεχίσει μια εγκυμοσύνη χωρίς τη θέλησή της, σημαίνει ότι το σώμα της παύει να της ανήκει και μετατρέπεται σε μέσο. Ακόμα κι αν -χάριν του επιχειρήματος- δεχτούμε ότι το έμβρυο αποτελεί άνθρωπο, το συμπέρασμα δεν αλλάζει. Η ζωή του εξαρτάται από το σώμα της γυναίκας, αυτό όμως δεν της αφαιρεί το δικαίωμα να «αποσυνδεθεί» από αυτό. Η ζωή του άλλου δεν δημιουργεί δικαίωμα πάνω στο σώμα κανενός!
Η άμβλωση, συνεπώς, δεν είναι άρνηση ζωής, είναι υπεράσπιση της ανθρώπινης ύπαρξης ως ελευθερίας. Η αναγνώριση ότι ο άνθρωπος δεν είναι δοχείο δυνατοτήτων, αλλά φορέας βούλησης. Καμία υποθετική ζωή δεν στέκεται πάνω από την ελευθερία και την αξιοπρέπεια ενός ήδη υπάρχοντος ανθρώπου, γιατί η ελευθερία, η αυτοκυριαρχία του σώματος, είναι η βάση κάθε άλλης ελευθερίας. Και τελικά η ηθική χωρίς επιλογή δεν είναι ηθική, είναι βία με άλλο όνομα.
* Μαθήτρια Β’ Λυκείου
