Στο άρθρο 16 παρ. 5 του Συντάγματος δηλώνεται ξεκάθαρα ότι «H ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση». Συμπληρωματικά, για να μη μείνει καμία αμφιβολία, στην παρ. 6 κατοχυρώνεται ότι: «Oι καθηγητές των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων είναι δημόσιοι λειτουργοί». Ο συνταγματικός νομοθέτης δεν αφήνει κανένα απολύτως περιθώριο για παρερμηνείες, υπερβάσεις, αποσιωπήσεις. Ως εκ τούτου, παραμένει αδιευκρίνιστο μυστήριο πώς αυτές οι τόσο ξεκάθαρες διατυπώσεις αγνοήθηκαν τόσο από τη σημερινή κυβέρνηση που νομοθέτησε υπέρ της ίδρυσης ιδιωτικών πανεπιστημίων, όσο και από τα μέλη του Συμβουλίου της Επικρατείας που έκριναν ότι ο σχετικός νόμος δεν είναι αντισυνταγματικός. Σημειωτέον ότι το ερώτημα που ετέθη ήταν αν ο συγκεκριμένος νόμος βρίσκεται σε συμφωνία με το Σύνταγμα της χώρας και όχι αν είναι σε συμφωνία με τις διατάξεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης, συνεπώς, άλλο ήταν το ερώτημα και σε άλλο αναφέρεται η απόφαση.
Στο άρθρο 86, παρ. 1 αναφέρεται ότι: «Μόνο η Βουλή έχει την αρμοδιότητα να ασκεί δίωξη κατά όσων διατελούν ή διετέλεσαν μέλη της Κυβέρνησης ή Υφυπουργοί για ποινικά αδικήματα που τέλεσαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, όπως νόμος ορίζει. Απαγορεύεται η θέσπιση ιδιώνυμων υπουργικών αδικημάτων». Ακολούθως, στην παρ. 2 ξεκαθαρίζεται ότι: «Δίωξη, ανάκριση, προανάκριση ή προκαταρκτική εξέταση κατά των προσώπων και για τα αδικήματα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 δεν επιτρέπεται χωρίς προηγούμενη απόφαση της Βουλής κατά την παράγραφο 3», όπου στην παρ. 3 εξειδικεύεται ο τρόπος λήψης της αντίστοιχης απόφασης για άσκηση δίωξης κατά υπουργού ή υφυπουργού.
Η εμμονή της κυβέρνησης και της κυβερνητικής παράταξης για την ιδιωτικοποίηση της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης είναι γνωστή, με ενδεικτική κορύφωση το «παζάρεμα» που πρότεινε παλαιότερα (2018, 2019) ο σημερινός πρωθυπουργός για τροποποίηση του άρθρου 16, με δική του δέσμευση για αποδοχή τροποποίησης οποιουδήποτε άλλου άρθρου του Συντάγματος που θα πρότειναν τα άλλα κόμματα, αναφερόμενος και στο άρθρο 86.
Το άρθρο 16 παρέμεινε αναλλοίωτο, ωστόσο η κυβέρνηση εξάντλησε την εφευρετικότητά της προκειμένου να το παρακάμψει, ουσιαστικά να το αναστείλει. Μάλλον γι’ αυτό αδυνατεί να προχωρήσει σε ανάλογους χειρισμούς για το άρθρο 86, μη λαμβάνοντας υπόψη το πάνδημο αίτημα για κάθαρση και απόδοση ευθυνών, αλλά και τις ευρωπαϊκές παραινέσεις για ουσιαστικό έλεγχο των μελών της κυβέρνησης. Βλέπετε, αν γινόταν αυτό, θα έσπαγε κάθε ρεκόρ παραπομπής υπουργών, είτε για τις υποκλοπές, είτε για τα Τέμπη, είτε για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Ωστόσο, περιμένουμε να δούμε με ποιον μαγικό τρόπο οι καθηγητές των ιδιωτικών πανεπιστημίων θα «βαφτιστούν» δημόσιοι λειτουργοί, όπως ορίζεται στο άρθρο 16 παρ. 6.
* (Ph.D.)², καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης
