Λάτρης του Φαλήρου, ιδίως του Παλαιού, παιδιόθεν, από τότε που υπήρχαν ακόμα οι τσιμεντένιες ομπρέλες, η παραλία δεν είχε καμία σχέση με τη σημερινή και το «Κατίνα» στον Μπάτη (στο πιο… κοσμοπολίτικο «Catina», της γνωστής οικογένειας Φαληριωτών ζαχαροπλαστών Παχού) σερβίριζε τα φημισμένα παγωτά καϊμάκι. Την είδα τελευταία… νοσταλγία [γνωστό σύνδρομο ηλικίας…] και, από τον Δεκέμβριο, συχνά εναλλάσσω τις προς Υμηττό αναβάσεις με καταβάσεις προς παραλία Φαλήρου.
Τη σημερινή βόλτα στο Φάληρο, σε τόπο αλλά και σε χρόνο, μου την ενέπνευσε η μαρμάρινη στήλη της φωτογραφίας, που την αντιλήφθηκα εντελώς πρόσφατα, επίσης στην περιοχή του Μπάτη, και αφιερώνεται, με ορειχάλκινο πορτρέτο, στον μυθικό Φάληρο, ιδρυτή του Φαλήρου, κατά τη στήλη.
Είναι γνωστό πως η μυθολογία, έτσι όπως είναι, με τους αιώνες, σκηνοθετημένη και σερβιρισμένη, μέσα από παραλλαγές, παρεκκλίσεις και μεταμορφώσεις, είναι διήγηση [μου τη δίνει η… πολυσύχναστη σήμερα, καταχρηστική πιστεύω, λέξη «αφήγημα». την έχουνε παραξηλώσει!] δημοφιλής, πιασάρικη, που δεν μπορεί να την παραβγεί καμιά επιστημονική εξήγηση είτε προσέγγιση. Αν η μυθολογία έχει μπολιάσει και κατακτήσει την κοινή συνείδηση πως ο Φάληρος ίδρυσε το Φάληρο… Η γλωσσολογία, ως επιστήμη, που θέλει το επίθετο φάληρος ή φαληρός και φαλαρός να σημαίνει καθαρός [όπως τα καθάρια νερά του Φαλήρου], ομόρριζο του… φαλακρός κ.λπ. Ας κάνει η γλωσσολογία τη δουλειά της, η μυθολογία τη δικιά της και όποιος θέλει, διαλέγει και παίρνει.
Μεταξύ μύθου και Ιστορίας λοιπόν, ο Φάληρος ή Φαληρέας (Φαληρεύς) ήταν ήρωας, γιος του Αλκωνα, εγγονός του Ερεχθέα, μετείχε στην Αργοναυτική Εκστρατεία και ίδρυσε το Φάληρο. Ο σπουδαίος τώρα γεωγράφος, ιστορικός και φιλόσοφος Στράβων, από την Αμάσεια του Πόντου, μεταίχμιο π.Χ. με μ.Χ., 63 π.–23 μ., πιθανολογεί ότι το Φάληρο, στα προϊστορικά χρόνια, ήταν η 11η πόλη της ενωτικής Ενδεκάπολης του Θησέα, όμως με την προϋπόθεση πως η αρχαία Κεκροπία ταυτίζεται με την αρχαία Αθήνα. Ανήκε δε στην Αιαντίδα φυλή.
Το αρχαίο Φάληρο, ιστορικά, αναφέρεται ως πρώτο και αρχαιότερο επίνειο της Αθήνας, ώσπου να διαμορφωθεί από τον Θεμιστοκλή, το 493 π.Χ., το λιμάνι του Πειραιά. Πιο προσπελάσιμο δε, διότι η Φαληρική οδός ήταν βατή, ενώ η Πειραϊκή, βαλτώδης. Η έκταση του τότε όρμου/λιμανιού υπολογίζεται, με τις εκβολές και των δύο ποταμών, Ιλισού και Κηφισού, από τις σημερινές Τζιτζιφιές μέχρι τη Μαρίνα Φλοίσβου. Η χρήση του χρονολογείται από τα μυθικά χρόνια [Τρωικός Πόλεμος, απόπλους Θησέα για Κρήτη], μέχρι τα ιστορικά [Μάχη Μαραθώνα, Ναυμαχία Σαλαμίνας]. Σημαντικός ο ρόλος του στα Ελευσίνια Μυστήρια, την τρίτη από τις εννέα ημέρες των εορτών, με καθαρμό των μυστών στα νερά του Φαλήρου και το προτρεπτικό: «άλαδε μύσται» («μύστες, στη θάλασσα»).
Το συναντάμε συχνά στα πρωτοχριστιανικά χρόνια και στην τουρκοκρατία. Η σύγχρονη ανάπτυξή του, κυρίως ως τόπος διαμονής εύπορων Αθηναίων, ξεκινάει προς το τέλος του 19ου αιώνα, με την εγκατάσταση της γραμμής τραμ. Κορυφώνεται μέχρι τη Μικρασιατική Καταστροφή. Αλλοιώνεται με το τείχος πολυκατοικιών δεκαετίας του ’60 και μετέπειτα. Μεταβάλλεται, ιδίως η παραλία, με την Ολυμπιάδα 2004. Σήμερα, τώρα, θεωρώ τη φαληρική παραλία από τις ωραιότερες θέσεις στο Λεκανοπέδιο αναπόλησης της Ιστορίας και απόλαυσης της στιγμής, χειμώνα και καλοκαίρι. Προπαντός την άνοιξη, που σήμερα την καλωσορίζουμε, καθένας με τις επιθυμίες του!
ΥΓ. Ο σημερινός τίτλος είναι από το τρυφερά ερωτικό βαλσάκι «Πάμε μια βόλτα στο Φαληράκι», των Μιχάλη Σουγιούλ, μουσική, Κώστα Κοφινιώτη, στίχοι, πρώτη εκτέλεση, 1946, Νίκος Γούναρης – Τώνης Μαρούδας.
-320x213.jpg)
