Μετά τη Γαλλία το 2017, την Ισπανία το 2018 και το Βέλγιο το 2022, ήρθε η ώρα της Αυστραλίας να ενταχθεί στην (ολιγομελή προς το παρόν) ομάδα των χωρών που κατοχύρωσαν διά νόμου το δικαίωμα των εργαζομένων στην «αποσύνδεση» από τις εργασιακές τους υποχρεώσεις για το διάστημα που βρίσκονται εκτός εργασιακού ωραρίου.
Θεωρητικά, λοιπόν, από τη στιγμή που λήγει το ωράριο του εργαζόμενου αυτός είναι ελεύθερος οποιασδήποτε εργασιακής υποχρέωσης μέχρι την επόμενη εργάσιμη ημέρα. Το γεγονός χαιρετίστηκε ως «ιστορικό» από την πρόεδρο του Αυστραλιανού Συμβουλίου Συνδικάτων, Μισέλ Ο’Νιλ, ενώ αντίθετα η Αυστραλιανή Ενωση Βιομηχάνων αναφέρθηκε σε νόμο «βιαστικό, κακοσχεδιασμένο και δυσνόητο».
Να λοιπόν που αυτό το οποίο θεωρείται αυτονόητο δεν είναι και τόσο, τουλάχιστον για ορισμένους. Πρόκειται για αυτούς οι οποίοι κινούμενοι με βάση τα συμφέροντά τους επιμένουν στη συνέχιση του τεχνολογικά υποβοηθούμενου εργασιακού μεσαίωνα της εποχής μας.
Η ραγδαία αύξηση των τεχνολογιών και των υποδομών μετακίνησης, μεταφοράς, επικοινωνίας και τηλεπικοινωνίας κατά τα τελευταία διακόσια χρόνια βοήθησε στη δημιουργία ενός πλαισίου του κοινωνικού και εργασιακού βίου, το οποίο ήταν εντελώς διαφορετικό από τα αντίστοιχα που επικρατούσαν τόσο στη μεσαιωνική όσο και στην αναγεννησιακή εποχή. Η φρενήρης εξάπλωση των σιδηροδρομικών δικτύων κατά το πρώτο μισό του 19ου αιώνα, η πύκνωση των τηλεγραφικών αρχικά και τηλεφωνικών στη συνέχεια δικτύων και, ασφαλώς, η υλοποίηση του διαδικτύου και της κινητής τηλεφωνίας οδήγησαν στην επίτευξη αυτού που πολύ προφητικά ο ειδικευμένος σε θέματα Μέσων Επικοινωνίας Καναδός φιλόσοφος Μάρσαλ ΜακΛούαν είχε αποκαλέσει «πλανητικό χωριό». «Οδηγούμε προς το μέλλον κοιτάζοντας -από τον καθρέφτη- προς τα πίσω» είναι ένα από τα αποφθέγματα του ΜακΛούαν. Και πρέπει να ομολογήσουμε ότι μάλλον δεν έχει άδικο.
Η τηλεπικοινωνιακή έκρηξη βελτίωσε τις συνθήκες αμεσότερης επαφής μεταξύ των ανθρώπων όπου γης, αλλά ταυτόχρονα παρείχε τα εργαλεία για αμεσότερους και πολλαπλούς ελέγχους των ανθρώπων από τα όποια κέντρα εξουσίας, βιοπολιτικής, οικονομικής, εργασιακής.
Ο αναμφίβολα προηγμένος τεχνολογικά πολιτισμός μας δεν παύει να είναι ένας πολιτισμός ναρκισσιστικός, παρέχοντας όλα τα εργαλεία επαύξησης του ναρκισσιστικού μας συμπλέγματος. Περπατώντας λίγα βήματα σε οποιονδήποτε δημόσιο χώρο δεν θα αποφύγουμε κάποιον ο οποίος κάνοντας χρήση του κινητού τηλεφώνου του αυτο-φωτογραφίζεται και αυτο-απαθανατίζεται αυτο-θαυμαζόμενος, δημοσιοποιώντας στη συνέχεια σε όλους το πού βρίσκεται, τι κάνει, πώς αισθάνεται.
Αν η αποσύνδεση από τον εργασιακό μεσαίωνα της επί εικοσιτετράωρου βάσεως διαθεσιμότητας του εργαζόμενου στον εργοδότη του αποτελεί ένα πρώτο βήμα, είναι βέβαιο ότι απαιτούνται πολλά περισσότερα βήματα προς την απεξάρτηση και τον απεγκλωβισμό του σύγχρονου υπερ-συνδεδεμένου ανθρώπου από το «χρυσό κλουβί» που η συνθήκη αυτή δημιουργεί.
*(Ph.D)2, καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης
