Ζούμε σε παράξενους καιρούς, ίσως και κοσμογονικούς. Αναρωτιέται κανείς αν η Ιστορία επαναλαμβάνεται ως φάρσα –μάλλον όχι–, αν επαναλαμβάνεται σε μια πιο λάιτ μορφή της ή αν επαναλαμβάνεται πράγματι κανονικά. Η ξαφνική προκήρυξη βουλευτικών εκλογών από τον Εμανουέλ Μακρόν στη Γαλλία γυρίζει τον χρόνο πίσω, στις Μέρες του ’36.
H ομότιτλη ταινία του Αγγελόπουλου μιλάει για τις μέρες που προετοίμασαν την εγκαθίδρυση της φιλοφασιστικής δικτατορίας Μεταξά, επίσης όμως το 1936 κέρδισε τις εκλογές στη Γαλλία το «Λαϊκό Μέτωπο», που αποτέλεσε αριστερό μέτωπο απέναντι στον αναδυόμενο φασισμό και έφερε στην πρωθυπουργία τον Σοσιαλιστή Λεόν Μπλουμ. Οι ιστορικοί λένε ότι αυτό το Μέτωπο, παρά την ισχυρή παρουσία των φιλοσοβιετικών κομμουνιστών, δεν μπόρεσε να εφαρμόσει ριζοσπαστικά μέτρα· και ρόλο σε αυτό έπαιξε το… Ριζοσπαστικό Κόμμα που είχε ξεκινήσει ως αριστερό, αλλά είχε γίνει κεντρώο και μετείχε στην κυβέρνηση αν και πριν συνεργαζόταν με τους συντηρητικούς.
Σήμερα, απέναντι στον κίνδυνο να πάρει την πλειοψηφία στη Βουλή και την πρωθυπουργία το κόμμα της Λεπέν, σοσιαλιστές, οικολόγοι, το αριστερό κόμμα του Μελανσόν και οι Κομμουνιστές συνασπίζονται και, με έντονο συμβολισμό, ονομάζουν τον συνασπισμό τους Νέο Λαϊκό Μέτωπο, που σκοπό έχει και πάλι την αντιπαράθεση προς το Μέτωπο της Ακροδεξιάς, που βρίσκεται προ των πυλών της εξουσίας. Και όπως και τότε (το 1935) που έγιναν αντιφασιστικές διαδηλώσεις 500.000 ανθρώπων, έτσι και τώρα οι δρόμοι των γαλλικών πόλεων γέμισαν προχθές διαδηλωτές. Το πρόγραμμα του Νέου Λαϊκού Μετώπου φαίνεται πιο ριζοσπαστικό από του Λεόν Μπλουμ, στον οποίο πάντως πιστώνεται η εβδομάδα των 40 ωρών εργασίας και οι πρώτες δύο εβδομάδες διακοπών.
Στη Γαλλία το εκλογικό σύστημα είναι πλειοψηφικό δύο γύρων, που σημαίνει ότι για κάθε έδρα θα αντιπαρατίθενται οι δυο πρώτοι και ότι το κόμμα Μακρόν κινδυνεύει να συνθλιβεί εντελώς.
Στο παρελθόν, το σοσιαλιστικό κόμμα τροφοδότησε με στελέχη το κόμμα Μακρόν, τώρα όμως συντάσσεται με την άλλη πλευρά και, αν και λαβωμένο πια, η στάση του παίζει ρόλο στο πού θα γείρει η πλάστιγγα. Ο «μακρονισμός» φτάνει μάλλον στο τέλος του, και μαζί η αλαζονική νομενκλατούρα των Βρυξελλών, που επέβαλε ως μοναδική αλήθεια αυτήν των οίκων αξιολόγησης, δέχεται ένα μεγάλο χτύπημα. Βέβαια τώρα που όλα αυτά έφεραν την Ακροδεξιά στο προσκήνιο, οι οικονομικές ελίτ θα πρέπει να αποφασίσουν αν θα ανεχτούν την Ακροδεξιά μπροστά στον κίνδυνο ενός συνασπισμένου αριστερού κύματος.
Μάλλον αυτό θα πράξουν, οπότε οι μέρες του ’36 είναι ξανά εδώ, με την παράξενη όμως συνύπαρξη, στο πλαίσιο μιας ενωμένης πλέον Ευρώπης, μιας φιλελεύθερης ή νεοφιλελεύθερης διεθνιστικής νομενκλατούρας και εθνικιστικών, ξενοφοβικών, υποκριτικά φιλολαϊκών κυβερνήσεων σε μεγάλες χώρες. Το ευρωπαϊκό πείραμα φτάνει εμφανώς στα όριά του. Τα δε ακροδεξιά σχήματα θα πρέπει να αποφασίσουν αν θα υποκλιθούν στις Βρυξέλλες αρκούμενες στην επιβολή ενός ακραίου κοινωνικού συντηρητισμού ή αν θα υποκύψουν στον πειρασμό της διάλυσης του ευρωπαϊκού σχεδίου. Εξαρτάται από το σε πόσες χώρες θα επικρατήσουν.
