Ζωή χωρίς έρωτα, Bella;

Κάθε χρόνο τέτοια εποχή οι φοιτητές μου ετοιμάζουν τις πτυχιακές ταινίες τους. Κάθε χρόνο τούς κάνω την ίδια ερώτηση: Καμιά ερωτική ιστορία θα γυρίσει κανείς, παιδιά; Αλλά… δεν! Κάποιοι, πάντως, είδαν το Poor Things και ζήτησαν τη γνώμη μου. Μα έγραψαν πολλοί και τα είπαν όλα, τους είπα. Ή σχεδόν όλα.

Μία «μεταγυναίκα», η Μπέλα Μπάξτερ, θέλει να μυηθεί στα μυστικά του κόσμου. Μύηση ανέξοδη, εκ του ασφαλούς. Ποιος πληρώνει τα ταξίδια της, τις πολυτέλειες, τα φαγητά; Φυσικά πρόκειται για παραμύθι με τη μορφή του φάνταζι. Αλλά και στα παραμύθια ακόμα, η κατάκτηση της γνώσης συνδέεται με αγώνα, ρίσκο, τίμημα. Εδώ όλα είναι εύκολα, χαρισμένα. Η Μπέλα εξερευνά, απορρίπτει ή εγκρίνει, αλλά δεν φοβάται ποτέ. Ο φόβος, κατεξοχήν εργαλείο της πατριαρχικής εξουσίας πάνω στη γυναίκα, είναι ανύπαρκτος. Οι άντρες της ταινίας παρουσιάζονται γκροτέσκα κακοί, εγωπαθείς, ματαιόδοξοι ή απλά ηλίθιοι.

Η μεγάλη ανακάλυψη της Μπέλα είναι το σεξ. Με όποιον και όπου τύχει. Τόσα πηδήματα, τόσο γυμνό, χωρίς πόθο και χωρίς πάθος. Μία απλή σωματική εκτόνωση για την Μπέλα. Ποτέ δεν της πέρασε από το μυαλό ο άλλος, η επιθυμία για τον άλλον. Κι όμως, ό,τι μας τρελαίνει στο σεξ είναι αυτή η επιθυμία, η λατρεία των κορμιών, ο ερωτισμός. Χωρίς αυτά το σεξ είναι πορνό ή ξενέρωμα.

Ολα ένιωσε την ανάγκη να τα γνωρίσει η Μπέλα. Εκτός από τον έρωτα. Αλλά χωρίς έρωτα τίποτα δεν έχει καταλάβει κανείς, ούτε για τη ζωή ούτε για τον θάνατο. Ο έρωτας οριοθετεί τις ζωές μας. Κάθε φορά που τον γνωρίζουμε, είναι σαν να ξαναρχίζουμε τη ζωή μας από την αρχή. Και κάθε φορά που τον χάνουμε, ο κόσμος είναι σαν να μην υπάρχει για μας. Χάθηκε η ζωή μας και πώς να βρούμε το κουράγιο να την ξαναχτίσουμε πάλι;

Poor Bella! Συγκινήθηκε από την κοινωνική αδικία και την εκμετάλλευση του κόσμου! Ομως το πρώτο βήμα για να γνωρίσει τον εαυτό της και τους άλλους είναι αυτό που της έλειψε, ο έρωτας· όταν το πρόσωπο του άλλου γίνεται ο καθρέφτης σου, τα όριά σου, όταν το εγωιστικό «μου» γίνεται «μας» και μαθαίνεις να μοιράζεσαι με τον άλλον ακόμα κι αυτά που αποτελούσαν μέχρι τότε την πολύτιμη ιδιοκτησία σου. Ο έρωτας είναι ανατρεπτικός. Αλλά η Μπέλα προτίμησε να επιστρέψει εκεί απ’ όπου ξεκίνησε, σοφή «μεταγυναίκα» πλέον, πιστό αντίγραφο του πατέρα-αφέντη της.

Γράφει η Μποβουάρ: «Η γυναίκα δεν προσπαθεί να κλείσει τον άντρα σε “μπουντρούμι” ούτε να τον παρασύρει στο τέλμα της […], αλλά να ξεπηδήσει στο φως της ανοδικής πορείας». Αραγε την Μπέλα Μπάξτερ, ως μοντέλο «μεταγυναίκας», οραματιζόταν εκείνη που έζησε αγώνες και έρωτες με το ίδιο πάντα πάθος;

*Σκηνοθέτης, διευθυντής Film Studies BA, MA New York College, Athens, University of Greenwich, UK