Κάθε τόσο ακούμε στις ειδήσεις για κάποιον που ανοίγει πυρ σε σχολεία ή άλλους δημόσιους χώρους στις ΗΠΑ. Επίσης ακούμε για περιπτώσεις αστυνομικών που δείχνουν υπερβάλλοντα ζήλο στη χρήση όπλων, ιδίως αν απέναντί τους έχουν μαύρους πολίτες.
Είναι τόσο σοβαρή η κατάσταση που ένας συγγραφέας σαν τον Πολ Οστερ ένιωσε την ανάγκη να γράψει ένα μικρό βιβλίο ειδικά για το θέμα. Το βιβλίο, με τίτλο «Αιματοβαμμένο έθνος», κυκλοφόρησε πριν από δύο χρόνια στις ΗΠΑ και πολύ πρόσφατα στην Ελλάδα (από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο) και είναι σε πολλά σημεία του συγκλονιστικό. Ο ετήσιος απολογισμός της οπλοχρησίας είναι 40.000 νεκροί και 80.000 τραυματίες. Οι μισοί θάνατοι αποτελούν αυτοκτονίες.
Ο Οστερ εξηγεί ιστορικά την κουλτούρα της οπλοκατοχής, κάνοντας αναγωγή στις πολιτοφυλακές προηγούμενων αιώνων που έκαιγαν ινδιάνικα χωριά ή συλλάμβαναν μαύρους σκλάβους που είχαν την ατυχή έμπνευση να θελήσουν να αποδράσουν. Κάποτε η οπλοκατοχή αφορούσε τον μισό πληθυσμό, τώρα το ένα τρίτο, που διαθέτει όμως συνολικά σχεδόν 400 εκατομμύρια όπλα.
Ο Πολ Οστερ λέει ότι μεγάλωσε σε οικογένεια που δεν είχε όπλα, αλλά ότι στις λίγες περιπτώσεις που έτυχε να κάνει σκοποβολή είχε αποδειχθεί πολύ ταλαντούχος σκοπευτής. Αν ζούσε στον Νότο, θεωρεί ότι θα είχε μεγαλώσει με την κουλτούρα της οπλοχρησίας. Η οικογένειά του πάντως είχε μια τραυματική εμπειρία. Οπως έμαθε μεγάλος πια, ο παππούς του από την πλευρά του πατέρα του, για τον οποίο ήξερε ότι είχε πεθάνει νέος, στην πραγματικότητα είχε δολοφονηθεί με όπλο από τη γιαγιά του Οστερ, με την οποία είχαν χωρίσει. Και με αφορμή αυτό ο συγγραφέας Πολ Οστερ εμβαθύνει όχι μόνο στα τραύματα από σφαίρες αλλά και στα ψυχικά τραύματα των στενών συγγενών και φίλων. Χρόνια μετά, αναγνωρίζει τα σημάδια του τραύματος στη συμπεριφορά του πατέρα του και των αδελφών του.
Κατ’ αυτό διαφέρουν οι θάνατοι από όπλα από τους θανάτους από αυτοκινητικά δυστυχήματα, που στις ΗΠΑ προκαλούν ισάριθμα θύματα. Και τα αυτοκίνητα είναι όπλα, λέει δηκτικά ο Οστερ. Οπλα και αυτοκίνητα ανήκουν στον ίδιο αμερικανικό μύθο, στην αυτοεικόνα της ελευθερίας. Ωστόσο οι περισσότεροι θάνατοι από όπλα είναι εσκεμμένοι, και αυτή είναι μια σημαντική διαφορά.
Ο Οστερ αναλύει τις διαφορές Βορρά-Νότου στην κουλτούρα της οπλοκατοχής, αποφεύγει ωστόσο να μιλήσει για τις διαφορές Ρεπουμπλικανών-Δημοκρατικών πάνω στο θέμα. Εμείς, λοξοδρομώντας, ας θυμίσουμε ότι πριν από μια εβδομάδα οργανώθηκε από τη σοσιαλίστρια δήμαρχο Παρισιού Ινταλγκό δημοψήφισμα για την επιβολή υπερβολικά υψηλού τέλους στάθμευσης στα βαριά οχήματα (μεγάλα τζιπ κ.ά.), που φτάνει στα 18 ευρώ την ώρα. Εστω και αν, λόγω μικρής συμμετοχής, δει κανείς το δημοψήφισμα σαν μεγάλο δείγμα ενός γκάλοπ με κάλπη, γεγονός είναι ότι το μέτρο πέρασε και κυρίως ότι η κατανομή της ψήφου υπέρ και κατά στα διάφορα διαμερίσματα του Παρισιού ήταν παρόμοια με τα αθροίσματα Δεξιάς-Αριστεράς. Η απόκτηση ακριβού αυτοκινήτου, ως μέσο επίδειξης ισχύος και άσκησης «ελευθερίας», δεν στερείται, με άλλα λόγια, ιδεολογικοπολιτικών πτυχών.
