Αυτός ο τίτλος (ιδανικός για το καλοκαίρι που πέρασε) μου έφερε στη μνήμη την ομώνυμη ταινία του Ζαν Μπεκέρ «L’été meurtrier», διασκευή του βιβλίου του Σεμπαστιάν Ζαπριζό που κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Κέδρος.
Σε μια μικρή επαρχιακή πόλη της Γαλλίας εμφανίζεται Εκείνη (η εκπληκτική Ιζαμπέλ Ατζανί, που δεν έχει όνομα στην ταινία) και ο μηχανικός αυτοκινήτων Πιν Πον την ερωτεύεται τρελά. Ομως κάτω από το εκτυφλωτικό φως του καλοκαιρινού ήλιου και την καθημερινότητα της πόλης κρύβονται ένα θανάσιμο μυστικό και ένα οργανωμένο σχέδιο εκδίκησης.
Η μητέρα Εκείνης έχει βιασθεί στο παρελθόν από τρεις άντρες της περιοχής. Ο ένας από αυτούς ήταν ο πατέρας του Πιν Πον που έχει πεθάνει. Εκείνη βρίσκει τους άλλους δύο ακολουθώντας πιστά το σχέδιό της που αποσκοπεί στην εξόντωσή τους. Ενα σχέδιο εκδίκησης που της έχει γίνει εμμονή και νεύρωση. Δεν μπορεί να χαρεί τίποτε άλλο, γιατί μόνο αυτό της δίνει δύναμη και θέληση για να ζήσει. Ομως υπάρχει και η σοκαριστική αλήθεια, κι όταν αποκαλυφθεί, θα αποδειχθεί ολέθρια για Εκείνη συμπαρασύροντας μαζί της θύτες και θύματα.
Απρόβλεπτη ταινία, που υιοθετεί διαφορετικές οπτικές περνώντας από τον Πιν Πον, τη θεία του, Εκείνη, τη μητέρα της, τον θετό πατέρα της, κ.ά. Ταινία και βιβλίο εντυπωσιάζουν με τη δύναμη και την πρωτοτυπία τους.
Πού βρίσκεται όμως η πρωτοτυπία; Φαινομενικά πρόκειται για μια ιστορία εκδίκησης, αλλά είναι μόνο αυτό; Ξαναβλέποντας την ταινία πρόσφατα, μου ήρθε στο μυαλό το θαυμάσιο βιβλίο του Σερζ Τισερόν «Οικογενειακά μυστικά» (Εκδόσεις Αγρα).
Τι είναι ένα οικογενειακό μυστικό, ποια είναι τα τρία στοιχεία του; Είναι πριν απ’ όλα κάτι για το οποίο δεν μπορούμε να μιλήσουμε, κάτι για το οποίο δεν επιτρέπεται να μιλήσουμε, και αυτό το κάτι αφορά ένα οδυνηρό γεγονός. Ωστόσο, όπως μας εξηγεί ο συγγραφέας, στα οικογενειακά μυστικά δεν μετράει τόσο το πρωταρχικό γεγονός όσο ο τρόπος με τον οποίο βιώθηκε. Αν δηλαδή αποκαλύφθηκε και με ποιον τρόπο. Σίγουρα η απόκρυψη κάνει πολύ δυσκολότερα τα πράγματα και οδηγεί συχνά σε ψυχικά τραύματα που δεν επουλώνονται ποτέ.
Ετσι συμβαίνει και σ’ αυτήν την ταινία. Εκείνη δεν ζει παρά για να πάρει την εκδίκησή της για κάτι που έχει συμβεί στο παρελθόν. Το τραγικό είναι, όμως, ότι αγνοεί αυτό που πραγματικά έχει συμβεί, γιατί ποτέ δεν της αποκαλύφθηκε. Κι όταν κάποια στιγμή στο τέλος της ταινίας μαθαίνει επιτέλους την αλήθεια, η ηρωίδα καταρρέει. Ολη της η επιθετικότητα, η αποφασιστικότητα και σιγουριά θα συρρικνωθούν σε μια παλινδρόμηση στο τότε.
«Εκείνο για το οποίο δεν μπορούμε να μιλήσουμε είναι επίσης εκείνο που δεν μπορούμε να κατευνάσουμε. Κι αν δεν το κατευνάσουμε, οι πληγές εξακολουθούν να πυορροούν από γενιά σε γενιά…» Μπρούνο Μπετελχάιμ.
*σκηνοθέτης, διευθυντής Film Studies BA, MA New York College, Athens, University of Greenwich, UK
