Υπάρχουν άνθρωποι-αφεντικά και άνθρωποι-κολίγοι, που αλλιώς λέγονται και υποταχτικοί ή και υποτελείς. Αλλά και κάποια κράτη επίσης – που μπορούν να δεχθούν τον έναν ή τον άλλον προσδιορισμό. Τα κράτη-αφεντικά διακρίνονται για τη μακρά σοφία που κουβαλούν και που αποδεικνύεται τόσο από τα πανεπιστήμια και τα άλλα σεπτά πολιτιστικά τους ιδρύματα όσο και από το γεγονός ότι κατάφεραν να διατηρήσουν και να αβγατίσουν την εξουσία τους πάνω στους άλλους.
Δείγματα της σοφίας αυτής θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι τα παρακάτω: Οπως και κάθε «κανονικό» αφεντικό, για να υπάρχει, πρέπει να εξουσιάζει -για να τους ευεργετεί εννοείται και για να τους προστατεύει- όσο το δυνατόν περισσότερους υποταχτικούς, έτσι και τα κράτη για τα οποία μιλάμε είναι τόσο πιο κραταιά όσο περισσότεροι έχουν ανάγκη την προστασία τους. Τα κράτη αυτά, έθνη ή αυτοκρατορίες, τηρούν απαρέγκλιτα κάποιους κανόνες. Τηρούν αυστηρά τον νόμο -ή έστω την επίφασή του- στο εσωτερικό τους για να τον καταπατούν ευκολότερα στο εξωτερικό τους.
Μέσα στα σύνορά τους αποφεύγουν τους εμφύλιους πολέμους για να μπορούν να προωθούν τις επιδιώξεις τους, σπέρνοντάς τους στο εξωτερικό, έστω και αν μετά επουλώνουν τις πληγές τους με ανθρωπιστικές -ενίοτε ένοπλες- παρεμβάσεις. Η συμπεριφορά των κρατών-κολίγων είτε υποτελών είναι κάπως διαφορετική. Κάποιοι από τους υποτελείς που νέμονται το κουρέλι εξουσίας που τους παραχωρούν τα αφεντικά -που κομψότερα λέγονται και επικυρίαρχοι- δηλώνουν ότι απλώς η υποτέλεια δεν υπάρχει. Αν ακούμε το όνομά της, αυτό συμβαίνει όχι διότι ανήκει στον κόσμο της πραγματικότητας αλλά μόνον διότι αποτελεί μέρος του κακόβουλου παραληρήματος σκοτεινών ψυχών. Η υποτέλειά τους γίνεται έτσι μια εθελούσια υποταγή που συχνά τους οδηγεί στο να ανταγωνίζονται μεταξύ τους για το ποιος θα καταφέρει να υπηρετήσει τους κυρίαρχους περισσότερο και από όσο αυτοί το ζητούν. Μένει βέβαια ένα επίμονο συναίσθημα δυσθυμίας που εκτονώνεται με διαμάχες μεταξύ των υποταχτικών, ενθαρρυνόμενες σοφά εκ των άνω και εκ των έξω.
Σπεύδω να δηλώσω καλόπιστα πως ελπίζω ότι τίποτε από όλα αυτά δεν κυριαρχεί σήμερα στον κόσμο και στη χώρα μας. Πιστεύω μάλιστα ότι, εδώ και αλλού, συνεχίζουν να υπάρχουν αυτές και αυτοί που σκέφτονται και πράττουν έξω από το θλιβερό δίπολο αφεντικού/κολίγου. Και επειδή δεν έχω ακόμα παραιτηθεί από την ελπίδα, σκέφτομαι ότι στη δύσκολη ώρα που περνάμε, μέσα στο δηλητήριο των αποκαλύψεων, των καταγγελιών και της σκανδαλολογίας, είναι ανάγκη να ξεχωρίζουμε όσο μπορούμε το ποιος μας φταίει, ποιον πρέπει να πολεμήσουμε και ποιες οι επικοινωνιακές παγίδες που κάποιοι στήνουν για να μας εμποδίσουν να αντισταθούμε.
