Ο Θαλής ο Μιλήσιος (624-546 π.Χ.), ιδρυτής της Ιωνικής Φιλοσοφικής Σχολής, θεωρείται από τον Αριστοτέλη ως ο πρώτος Έλληνας φιλόσοφος. Από το τότε κέντρο του ελληνικού πολιτισμού, ταξίδεψε στην Αίγυπτο και τη Βαβυλώνα, προκειμένου να έρθει σε επαφή με τους πολιτισμούς των λαών αυτών. Oπως κάθε επισκέπτης, μαγεύτηκε από το επιβλητικό τοπίο και τις τεράστιες πυραμίδες στην Γκίζα της Αιγύπτου. Ανήσυχο και διερευνητικό πνεύμα καθώς ήταν, ζήτησε από τους σοφούς του ιερατείου να πληροφορηθεί για το ύψος των κατασκευών. Το μέλη του ιερατείου αδυνατούσαν να απαντήσουν και είπαν ότι θα ζητούσαν χρησμό από τους θεούς προκειμένου να λάβουν απάντηση.
Ο Θαλής, έχοντας συλλάβει την έννοια των γεωμετρικών αναλογιών (το γνωστό «θεώρημα του Θαλή»), κατάφερε να επιλύσει το πρόβλημα με το εξής εύρημα που από θαύμα (!) δεν «περιείχε» θεϊκή παρέμβαση: Στήριξε ένα ευθύ ραβδί κάθετα στην άμμο, δίπλα στις πυραμίδες. Όταν το μήκος της σκιάς του ραβδιού έγινε ίσο με το ύψος του, τότε και το μήκος της σκιάς των πυραμίδων ήταν ίσο με το ύψος τους. Αυτό ήταν… Βέβαια ο Θαλής δεν αναμετρήθηκε μόνο με το πρόβλημα του ύψους των πυραμίδων, αλλά και με τη «σοφία» του ιερατείου. Αυτό δεν ήταν κάτι περιστασιακό – ήταν στάση ζωής. Ίσως γι’ αυτό ο Θαλής θεωρείται ως ο πρώτος που επιχείρησε να ερμηνεύσει τον κόσμο με όπλο τον Λόγο και όχι καταφεύγοντας και αναπαράγοντας μύθους και δεισιδαιμονίες.
Η ταινία της Ιρανής σκηνοθέτριας Μαρζιγιέ Μεσκινί «Τη μέρα που έγινα γυναίκα» (2000) αποτελείται από τρία επεισόδια που αντιστοιχούν σε τρεις διαφορετικές ηλικίες και γενεές γυναικών στο σύγχρονο Ιράν. Στο πρώτο από αυτά, η μικρή Χαβά περνά τη μέρα των ένατων γενεθλίων της, φτάνοντας στην ηλικία που από παιδί θεωρείται πλέον γυναίκα. Αυτό σημαίνει αυτόματα ότι δεν μπορεί πλέον να παίζει ελεύθερα με τα συνομήλικα αγόρια, όπως έκανε έως τότε. Επιπλέον, πρέπει να φορέσει (για όλη της τη ζωή) τσαντόρ, για να καλύπτει το κεφάλι και το σώμα της από τα ανδρικά βλέμματα. Ωστόσο, μετά από παρέμβαση της γιαγιάς της που θυμίζει ότι η Χαβά γεννήθηκε μεσημέρι, της δίνεται άδεια να παίξει μέχρι τότε. Η Χαβά βάζει ένα ραβδί όρθιο στο έδαφος και με τα δάχτυλά της μετρά τη σκιά του, ενώ μοιράζεται ένα γλειφιτζούρι με έναν φίλο της. Με τον ήλιο στο ζενίθ, η σκιά εξαφανίζεται: η κοριτσίστικη ηλικία της Χαβά τερματίζεται. Η μικρή Χαβά, κι ας μην το ξέρει, είναι νοερή συνεχίστρια του Θαλή. Τα όποια ιερατεία, αρχαία ή σύγχρονα, δεν μπορούν να καλύπτουν το κεφάλι της για πάντα.
* (Ph.D.)2, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης
-320x213.png)
