Εικόνες από το μέλλον

Μέχρι τον 19ο αιώνα ελάχιστες μορφές διασώζονταν αναλογικά στον χρόνο, ήταν εκείνοι που είχαν την ιδέα και τα χρήματα να ζητήσουν από έναν ζωγράφο να τους απαθανατίσει. Και αυτό συνήθως μια φορά στη ζωή τους μόνο, σε μια συγκεκριμένη ηλικία, κατά κανόνα ώριμη. Οι πρώτοι άνθρωποι του 20ού αιώνα είχαν και φωτογραφίες. Ετσι, λογικά, ενώ δεν έμεινε τίποτα από τους προπαππούδες και τις προγιαγιάδες των σημερινών μεσήλικων ανθρώπων, έμειναν κάποιες εικόνες των παππούδων και των γιαγιάδων τους και πολύ περισσότερες των γονιών τους. Διασώζεται λ.χ. ο γάμος των γονιών, στον οποίο ήταν παρόντες και όσοι δικοί τους γονείς ζούσαν, αλλά μάλλον όχι και ο γάμος αυτών των τελευταίων.

Τι θα γίνει άραγε με τα εγγόνια των σημερινών τριαντάρηδων; Αυτά θα έχουν πρόσβαση όχι μόνο σε ώριμες απεικονίσεις των δικών τους παππούδων και γιαγιάδων, αλλά και σε κάθε τρέλα της νεανικής τους ηλικίας. Σε κάθε απίθανη σέλφι και σε κάθε γκριμάτσα ανεβασμένη στο instagram. Σε κάθε ανοησία, επίσης, που θα έχουν γράψει στο facebook, όπως και σε πιο σοβαρά κείμενα βέβαια. Ή και σε τεράστιες μπούρδες των εφηβικών τους χρόνων, ανεβασμένες σε βίντεο στο tiktok.

Μ’ αυτόν τον τρόπο θα συμβεί κάτι αναπάντεχο, που θα αποτελέσει μεγάλη αλλαγή: ενώ ώς τώρα είχε κανείς πρόσβαση σε κάποιες σοβαρές ή σοβαροφανείς πόζες των προγόνων του, από δω και μπρος θα έχει ελάχιστα στοιχεία -αναλογικά πάντα- για την ώριμη ηλικία τους και πάμπολλα για την εποχή της ανεμελιάς και του αυθορμητισμού. Θα ξέρει κανείς πώς ήταν οι πρόγονοί του μικροί, κάτι σχεδόν αδιανόητο ώς τώρα -πέρα από κάποιες σπάνιες φωτογραφίες μωρών-, θα τους βλέπει σε βίντεο να κινούνται και να μιλούν -αυτό και αν ήταν αδιανόητο-, θα τους βλέπει σε διάφορες ηλικίες και, όσο θα προχωράει ο χρόνος, θα λιγοστεύουν τα τεκμήρια.

Πρόκειται για την πλήρη απομυθοποίηση της προγονικής γραμμής, που όλοι μας θεωρούμε σχεδόν αυτόματα σημαντική και στιβαρή, τουλάχιστον όσο το δηλώνουν οι αυστηρές φωτογραφίες. Και πρόκειται και για απομάγευση της μνήμης, που έχει το κακό συνήθειο της ωραιοποίησης του παρελθόντος.

Υπάρχει βέβαια και η πιθανότητα αυτά τα κοινωνικά δίκτυα που έφεραν σήμερα επανάσταση στην επικοινωνία, να είναι σε μερικές δεκαετίες τόσο αρχαία όσο και ο πάπυρος, τα δε αρχεία τους να έχουν εξαφανιστεί. Και η έρευνα για προγόνους που δεν έχουν κρατήσει προσωπικό αρχείο, το οποίο βέβαια δεν θα έχουν σβήσει άλλοι ενδιάμεσοι πρόγονοι, να είναι το ίδιο επίπονη όπως το να ψάχνεις σήμερα χαρτιά και φωτογραφίες του 1930, χαμένα σε διαδοχικές μετακομίσεις και αλλεπάλληλους θανάτους.

Σε αυτή την περίπτωση, το «χους ει και εις χουν απελεύσει» θα έχει και πάλι εφαρμογή. Η εξαφάνιση θα γίνεται και από τον εικονικό συμπαντικό μας κόσμο. Θα γινόμαστε κάτι σαν εικονική αστρική σκόνη.