Το Σάββατο 11 Δεκεμβρίου έγινε στον φιλόξενο χώρο του κινηματοθέατρου «Τριανόν» η ημερίδα για τη διαλεκτική σχέση σώματος και αστεακού τοπίου μετά τα πρώτα κύματα της πανδημίας (που συνεχίζεται ωστόσο στο παρόν και ίσως στο μέλλον).
Με το βλέμμα στραμμένο στις παραστατικές τέχνες, στον αφηγηματικό λόγο και στις κινηματογραφικές εικόνες, η νεανική ομάδα ΑΝΟΜΙΑ*, που διοργάνωσε στο πλαίσιο του φεστιβάλ Balkan Βeyond Borders τη συνάντηση, έθεσε μια σειρά από ερωτήματα: Για τη θραυσματική σχέση του σώματος με τον δημόσιο χώρο. Για τη σωματική εμπειρία της έρημης πόλης. Για το εφήμερο της ζωής και το αιώνιο του θανάτου. Για τον φόβο. Για τη στατική εμπειρία στον χωρίς δημόσια συμβάντα χώρο. Για το έλλειμμα σωματικότητας στη διαμεσολαβημένη επικοινωνία.
Για τη λήθη ως ανάμνηση. Για το μετέωρο εν μέσω πανδημίας βλέμμα. Το βλέμμα, θα έλεγα, ενός ανέστιου σώματος, ενός σώματος δηλαδή χωρίς εστία αναφοράς, σε μια πόλη που ανοιγοκλείνει, παράφωνο ακορντεόν απέναντι στα ιικά φορτία και τα νέα στελέχη της πανδημίας. Βλέμμα/μάρτυρας της αποστασιοποίησης/αποξένωσης στον αδυσώπητο χώρο του πραγματικού [και όχι αυτόν της μπρεχτικής μεταφοράς ή του κατά Βίνικοτ (Winnicott) ενδιάμεσου χώρου, που μέσα από το παιχνίδι γίνεται όχημα διαχείρισης της μητρικής απουσίας].
Οι απαντήσεις που δόθηκαν στη συνάντηση, μέσα από το σύνθετο έργο των γυναικών που συμμετείχαν, έθεσαν με τη σειρά τους νέα ερωτήματα: Για το κατά πόσο ένα καλλιτεχνικό συμβάν μπορεί να λειτουργήσει θεραπευτικά. Για το πώς βιώνεται σήμερα η περιπλάνηση στην πόλη. Για την ευρηματικότητα των εραστών, κόντρα στην ψηφιακή υπεραναπλήρωση της κατανάλωσης. Για την αντίσταση στο αφήγημα της ανάπτυξης. Για τα όρια και τους όρους μιας καταγραφής της πανδημίας, ενός υγειονομικού συμβάντος με διαστάσεις υπαρξιακές, κοινωνικές, πολιτικές, το οποίο ξεπερνά την καταγραφή του ως είδηση, γίνεται τελετουργία της καθημερινότητας, αρχείο εικόνας και ήχου, ένα παλτό για να χωρέσουν τα ευάλωτα σώματα.
Από τον Ομηρο και μετά η καταγραφή μιας επιδημίας ακολουθεί διάφορους δρόμους. Κάποτε γίνεται παράλληλα σχεδόν με την έκρηξή της, όπως συμβαίνει με τον ιστορικό Θουκυδίδη και τον Λοιμό των Αθηνών ή τον Βοκάκιο με το Δεκαήμερο. Αλλοτε αποτελεί μεταφορά, όπως συμβαίνει με τον Καμί ή τον Αρτό, αν και δεν ξέρω μήπως έχει παίξει κάποιο ρόλο η τυχόν πρόσληψή τους της πανδημίας του 1918.
Το να μιλάμε για σώμα και πόλη την ώρα που η πόλη αδυνατεί να ενταφιάσει τους νεκρούς της, μοιάζει ίσως πολυτέλεια. Είναι όμως; Ή μήπως το να κρατήσουμε την ανθρωπιά και την ευαισθησία που καταγράφει η τέχνη σε κάθε της μορφή είναι ένας από τους όρους για να αντιμετωπίσουμε τον εφιάλτη; Η ημερίδα στο «Τριανόν» το έδειξε.
* Α. Δαβάκη, Β. Ζορμπαλή, Π. Καρύδη, Ε. Ψάλτου
